احادیث امام صادق (ع)

مَنْ سَرَّهُ أَنْ یُسْتَجَابَ لَهُ فِی الشِّدَّةِ فَلْیُکْثِرِ الدُّعَاءَ فِی الرَّخَاءِ.

هر کسی دوست دارد دعایش در زمان سختی مستجاب شود، هنگام آسایش بسیار دعا کند.

إِیمَانٌ فِی یقِینٍ وَ حِرْصٌ فِی فِقْهٍ

[مؤمن] ایمانی سرشار از یقین دارد و در [فراگیری علوم دین و] فهم [آن] حریص است.

قُوَّةٌ فِی دِینٍ وَ حَزْمٌ فِی لِینٍ.

[مؤمن] در دین قوی است و در عین نرمی، دوراندیش است.

اذَا دَخَلَ الْمُؤْمِنُ قَبْرَهُ کانَتِ الصَّلَاةُ عَنْ یمِینِهِ وَ الزَّکاةُ عَنْ یسَارِهِ وَ الْبِرُّ مُطِلٌّ عَلَیهِ قَالَ وَ یتَنَحَّی الصَّبْرُ نَاحِیةً فَإِذَا دَخَلَ عَلَیهِ الْمَلَکانِ اللَّذَانِ یلِیانِ مُسَالَتَهُ قَالَ الصَّبْرُ لِلصَّلَاةِ وَ الزَّکاةِ دُونَکمَا صَاحِبَکمْ فَإِنْ عَجَزْتُمْ عَنْهُ فَأَنَا دُونَه.

هنگامی که مؤمن وارد قبرش می شود، نماز در سمت راست او و زکات در جانب چپ او و اعمال نیک در بالای او قرار می گیرند و روزه در گوشه ای می ایستد و هنگامی که دو فرشته سؤال کننده نزد مؤمن می آیند، روزه به نماز و زکات می گوید از رفیق خود دفاع کنید و اگر نتوانستید من دفاع می کنم.

إِنَّ اللَّهَ تَبَارَک وَ تَعَالَی خَصَّ رَسُولَ اللَّهِ ص بِمَکارِمِ الْأَخْلَاقِ فَامْتَحِنُوا أَنْفُسَکمْ فَإِنْ کانَتْ فِیکمْ فَاحْمَدُوا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ارْغَبُوا إِلَیهِ فِی الزِّیادَةِ مِنْهَا فَذَکرَهَا عَشَرَةً الْیقِینَ وَ الْقَنَاعَةَ وَ الصَّبْرَ وَ الشُّکرَ وَ الْحِلْمَ وَ حُسْنَ الْخُلُقِ وَ السَّخَاءَ وَ الْغَیرَةَ وَ الشَّجَاعَةَ وَ الْمُرُوةَ.

خداوند متعال، رسول اکرم صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم را به مکارم اخلاق اختصاص داد. پس شما [در ارتباط با آن ویژگی ها] خودتان را بیازمایید، اگر آن صفات در شما بود، شکر خدا را بجا آورید و افزونی آن را از خداوند درخواست کنید. سپس در طی ده مورد، آن خصایص را یادآور شد [که عبارتند از]: یقین، قناعت، صبر، شکر، بردباری، خوش خلقی، سخاوت، غیرت، شجاعت و جوانمردی.

مَنْ صَامَ ثَلَاثَةَ أَیَّامٍ مِنْ آخِرِ شَعْبَانَ وَ وَصَلَهَا بِشَهْرِ رَمَضَانَ کَتَبَ اللَّهُ لَهُ صَوْمَ شَهْرَیْنِ مُتَتَابِعَیْنِ.

هر کس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بگیرد و آن را به ماه رمضان متصل کند، خداوند پاداش روزه دو ماه متوالی را برای او می نویسد.

لَیْسَ شَیْءٌ أضَرَّ لِقَلْبِ المُؤْمِنِ مِنْ کَثْرَةِ الأکْلِ، وَ هِیَ مُورِثَةٌ لِشَیْئَیْنِ: قَسْوَةِ القَلْبِ، وَ هَیَجَانِ الشَّهْوَةِ.

برای قلب مؤمن چیزی زیانبارتر از پرخوری نیست. پرخوری موجب دو چیز می شود: سنگدلی و قساوت قلب، تحریک شهوت.

ثَلَاثٌ مَنْ کنَّ فِیهِ اسْتَکمَلَ خِصَالَ الْإِیمَانِ: مَنْ صَبَرَ عَلَی الظُّلْمِ فَکظَمَ غَیظَهُ وَ احْتَسَبَ وَ عَفَا کانَ مِمَّنْ یدْخِلُهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ وَ یشَفَّعُ فِی مِثْلِ رَبِیعَةَ وَ مُضَرَ.

سه خصلت اگر در کسی باشد، ایمان را [در خویش] کامل کرده است: هر کس بر ظلم [و ستمی که بر او می شود] صبر کند و خشمش را فرو برد و این [عمل] را به حساب خدا گذارده و [از ظالم] درگذرد، از کسانی خواهد بود که خداوند او را وارد بهشت می کند و او در باره عدّه [زیادی از گناهکاران] که از لحاظ کثرت نفرات همچون قبیله ربیعه و مضر هستند شفاعت می کند.

قِیلَ مَا عَلَامَاتُ الْمُؤْمِنِ قَالَ: أَرْبَعَةٌ نَوْمُهُ کنَوْمِ الْغَرْقَی وَ أَکلُهُ کأَکلِ الْمَرْضَی وَ بُکاؤُهُ کبُکاءِ الثَّکلَی وَ قُعُودُهُ کقُعُودِ المواثب.

نشانه های مؤمن چیست؟ فرمود: چهار چیز است: خوابش همچون خواب کسی است که در حال غرق شدن است، (همیشه آماده است) خوارکش مانند خوراک بیماران، (کم خوراک است) گریه اش همچون گریه مادران فرزند مرده، و نشستنش همانند نشستن افراد هراسان است.

اوَّلُ ما یحاسَبُ عَلیهِ العَبدَ الصَّلاةَ فَاذا قُبِلَت قُبِلَ سائِرُ عَمَلِه و اذا رُدَّت عَلَیه رُدَّ عَلیه سائِرُ عَمَلِه

اولین چیزی که محاسبه می شود بر بندگان، نماز است. پس اگر پذیرفته شد، سایر اعمال او نیز پذیرفته می شود و اگر رد شد، سایر اعمال او نیز رد می شود.

1. بحارالانوار، ج 79، ص 227؛ میزان الحکمه، 10 جلدی، ج 5، ص 374.

انَّ اللَّه عَزَّوَجَل فَوَّضَ الَی المُؤمِنِ امورَهُ کلَّها وَ لَم یفَوِّض الیهِ أَن یکونَ ذَلیلًا

خداوند تمامی امور مؤمن را به خود مؤمن واگذار کرده جز یک چیز و آن این که خوار و ذلیل باشد.

1. التهذیب، ج 6، ص 179.

انَّ رَجلًا اتی النَّبی فَقالَ لَهُ یا رَسولَ اللّه اوصِنی فَقالَ لَهُ رَسولُ اللّه فَهَل انتَ مستوصٍ ان انا اوصیتُک؟ حَتّی قالَ لَهُ ذلِک ثَلاثاً و فی کلّها یقولُ لَهُ الرَّجُل نَعَم یا رَسولَ اللّه، فَقالَ لَهُ رَسولُ اللّه فَانّی اوصیک اذا انتَ هَمَمتَ بامرٍ فَتَدَبَّر عاقبته فان یک رشدٌ فامضِه وَ ان یک غَیاً فَانتَه عَنهُ

مردی نزد پیامبر (ص) آمد و گفت ای پیامبر به من سفارشی بنما، پیامبر (ص) فرمود: آیا نصیحت پذیر هستی اگر به تو سفارشی کنم؟ این سخن را سه بار تکرار کرد و هر بار مرد می گفت: بلی ای پیامبر خدا. آن گاه پیامبر به وی فرمود: تو را سفارش می کنم هرگاه در کاری تصمیم گرفتی عاقبت آن را بنگر اگر پایانش خیر و نیکی است انجام بده و اگر گمراهی است از آن خودداری کن.

1. کافی، ج 8، ص 150.