احادیث امام باقر (ع)

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَكُونَ أَغْنَى اَلنَّاسِ فَلْيَكُنْ بِمَا فِي أَيْدِي اَللَّهِ أَوْثَقَ مِنْهُ فِي أَيْدِي غَيْرِهِ.

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل می کند که فرمود:هر کس می خواهد بی نیازترین مردم باشد؛ باید به آنچه در دست خداست اعتمادش بیشتر از آنچه در دست مردم است بوده باشد.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ اِرْضَ بِمَا آتَيْتُكَ تَكُنْ مِنْ أَغْنَى اَلنَّاسِ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:خداوند عزّ و جل می فرماید:ای فرزند آدم به آنچه به تو عطا شده راضی باش تا از بی نیازترین مردم باشی.

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِيَّاكَ أَنْ تُطْمِحَ بَصَرَكَ إِلَى مَا هُوَ فَوْقَكَ فَكَثِيرا مَا قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِنَبِيِّهِ فَلاٰ تُعْجِبْكَ أَمْوٰالُهُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُهُمْ : وَ قَالَ لاٰ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلىٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ أَزْوٰاجا مِنْهُمْ زَهْرَةَ اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا : فَإِنْ دَخَلَكَ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ فَاذْكُرْ عَيْشَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَإِنَّمَا كَانَ خُبْزُهُ اَلشَّعِيرَ وَ حَلْوَاهُ اَلتَّمْرَ وَ وَقُودُهُ اَلسَّعَفَ إِذَا وَجَدَهُ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:مبادا به بالا دست خود چشم بدوزی، زیرا خداوند عزّ و جل بسیار به پیامبرش فرموده از مالها و فرزندانشان خوشت نیاید و در شگفت نشوی و فرمود: دیدگان خود را به آن چیزهائی که رونق زندگی دنیاست و به گروهی از ایشان بهره داده ایم نگران مساز ، و اگر در بارۀ این موضوع شکی و تردیدی یافتی زندگی رسول خدا را یاد کن، که خوراکش نان جو و حلوایش خرما و آتش گیره اش شاخ درخت خرما بود؛ اگر پیدا می کرد.

قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لَمَّا حَضَرَتْ أَبِي عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ اَلْوَفَاةُ ضَمَّنِي إِلَى صَدْرِهِ ثُمَّ قَالَ أَيْ بُنَيَّ أُوصِيكَ بِمَا أَوْصَانِي بِهِ أَبِي حِينَ حَضَرَتْهُ اَلْوَفَاةُ وَ بِمَا ذَكَرَ أَنَّ أَبَاهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَوْصَاهُ بِهِ أَيْ بُنَيَّ اِصْبِرْ عَلَى اَلْحَقِّ وَ إِنْ كَانَ مُرّا .

امام باقر علیه السّلام فرمود:هنگامی که زمان فوت پدرم علی بن الحسین علیه السّلام فرا رسید، مرا به سینه اش چسباند، سپس فرمود:ای پسر عزیزم سفارش می کنم تو را به آنچه پدرم هنگام وفاتش مرا به آن سفارش فرمود، و به آنچه که فرمود پدرانش او را به او وصیت نموده اند. ای پسر عزیزم صبر بر حق کن گرچه تلخ باشد.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ اُغْدُ عَالِما أَوْ مُتَعَلِّما وَ إِيَّاكَ أَنْ تَكُونَ لاَهِيا مُتَلَذِّذا .

امام باقر علیه السّلام به نقل از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:شب را بروز آور در حالی که دانشمند یا دانش پژوه باشی، و بپرهیز از اینکه وقت گذران و خوش گذران باشی.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ عَجَبا لِلْمُؤْمِنِ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لاَ يَقْضِي لَهُ قَضَاء إِلاَّ كَانَ لَهُ خَيْرا إِنِ اُبْتُلِيَ صَبَرَ وَ إِنْ أُعْطِيَ شَكَرَ.

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که می فرمود:من از کار مؤمن در شگفتم، خداوند عزّ و جل مقدّر نمی کند برای او تقدیری را مگر اینکه برایش خیر باشد، اگر گرفتار شود بردبار باشد، و اگر خیری به او عطا شد سپاسگزار است.

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لَوْ أُتِيتُ بِشَابٍّ مِنْ شَبَابِ اَلشِّيعَةِ لاَ يَتَفَقَّهُ فِي دِينِهِ لَأَوْجَعْتُهُ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:اگر جوانی از جوانان شیعه را بنزد من می آوردند که علم دین نیاموخته بود حتما او را تنبیه می کردم.

قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قُرَّاءُ اَلْقُرْآنِ ثَلاَثَةٌ رَجُلٌ قَرَأَ اَلْقُرْآنَ فَاتَّخَذَهُ بِضَاعَة وَ اِسْتَدَرَّ بِهِ اَلْمُلُوكَ وَ اِسْتَطَالَ بِهِ عَلَى اَلنَّاسِ وَ رَجُلٌ قَرَأَ اَلْقُرْآنَ فَحَفِظَ حُرُوفَهُ وَ ضَيَّعَ حُدُودَهُ وَ رَجُلٌ قَرَأَ اَلْقُرْآنَ فَوَضَعَ دَوَاءَ اَلْقُرْآنِ عَلَى دَاءِ قَلْبِهِ وَ أَسْهَرَ بِهِ لَيْلَهُ وَ أَظْمَأَ بِهِ نَهَارَهُ وَ قَامَ بِهِ فِي مَسَاجِدِهِ وَ تَجَافَى بِهِ عَنْ فِرَاشِهِ فَبِأُولَئِكَ يَدْفَعُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَلْبَلاَءَ وَ بِأُولَئِكَ يُدِيلُ اَللَّهُ مِنَ اَلْأَعْدَاءِ وَ بِأُولَئِكَ يُنَزِّلُ اَللَّهُ…

حضرت باقر علیه السّلام فرمود:قاریان قرآن سه گروهند:مردی قرآن می خواند و آن را سرمایۀ کسب خود قرار می دهد، و به وسیلۀ آن از پادشاهان طلب مستمری می کند، و به مردم بزرگی می فروشد، و دیگر مردی که قرآن را بخواند و حروف آن را حفظ کند ولی احکام و حدود آن را ضایع گرداند، و مردی که قرآن خواند و داروی قرآن را بر دل دردمندش نهد و با آن شب زنده داری کند، و روزش را به تشنگی بسر برد، و در هنگام نمازهایش و در مساجد بدان قیام کند، و از بستر خواب خود به احترام آن دوری کند، خداوند به وسیلۀ آنان بلا را بگرداند، و به برکت اینان خدای عزّ و جل شر دشمنان را باز دارد، و به برکت آنان خداوند از آسمان باران فرستد، بخدا سوگند اینان در میان قرآن خوانان از کبریت احمر کمیاب ترند.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ مِنْ أَغْبَطِ أَوْلِيَائِي عِنْدِي رَجُلا خَفِيفَ اَلْحَالِ ذَا خَطَرٍ أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ فِي اَلْغَيْبِ وَ كَانَ غَامِضا فِي اَلنَّاسِ جُعِلَ رِزْقُهُ كَفَافا فَصَبَرَ عَلَيْهِ وَ مَاتَ فَقَلَّ تُرَاثُهُ وَ قَلَّ بَوَاكِيهِ.

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:خداوند عزّ و جل می فرماید:از رشک آورترین و موفق ترین دوستانم نزد من شخصی است که سبک حال یعنی کم مال و کم علاقه به دنیا است، دارای بهره ای از نماز است که در نهان عبادت پروردگارش را به نیکوئی انجام می دهد، و در میان مردم گمنام و ناشناخته بسر می برد، خداوند رزق و روزی او را به اندازۀ نیازش قرار داده، و او بر آن صبر کند، و بمیرد در حالی که وارث و گریه کنانش کم باشند.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلْعَالِمُ وَ اَلْمُتَعَلِّمَ شَرِيكَانِ فِي اَلْأَجْرِ إِلاَّ أَنَّ لِلْعَالِمِ أَجْرَيْنِ وَ لِلْمُتَعَلِّمِ أَجْرا وَ لاَ خَيْرَ فِيمَا سِوَى ذَلِكَ.

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:دانش آموز و معلّم در پاداش شریکند، بدانید که برای تعلیم دهنده و دانشمند دو پاداش و برای دانش آموز یک پاداش است، و خیری در غیر این نیست.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ طَيْرَ اَلسَّمَاءِ وَ دَوَابَّ اَلْبَحْرِ وَ حِيتَانَهُ لَيَسْتَغْفِرُونَ لِطُلاَّبِ اَلْعِلْمِ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:پرندگان آسمان و جنبندگان دریا و ماهیهایش، برای دانشجویان تا روز قیامت طلب مغفرت می کنند.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ صَبَرَ وَ اِسْتَرْجَعَ وَ حَمِدَ اَللَّهَ عِنْدَ اَلْمُصِيبَةِ فَقَدْ رَضِيَ بِمَا صَنَعَ اَللَّهُ وَ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اَللّٰهِ : وَ مَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ جَرَى عَلَيْهِ اَلْقَضَاءُ وَ هُوَ ذَمِيمٌ وَ أَحْبَطَ اَللَّهُ أَجْرَهُ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:هر کس هنگام مصیبت صبر کند و استرجاع نماید یعنی بگوید: إِنّٰا لِلّٰهِ وَ إِنّٰا إِلَیْهِ رٰاجِعُونَ : ، راضی به امر خدا شده و اجر و مزدش بعهده خداست.و هر کس این کار را انجام ندهد حکم خدا بر او جاری می شود؛ در حالی که او نکوهیده و مذموم است، و خداوند اجرش را پائین آورده.