عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ مُسْكَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ إِنَّ أَبِي كَرَّمَ اَللَّهُ وَجْهَهُ نَظَرَ إِلَى رَجُلٍ وَ مَعَهُ اِبْنُهُ وَ اَلاِبْنُ مُتَّكٍ عَلَى ذِرَاعِ اَلْأَبِ قَالَ فَمَا كَلَّمَهُ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ مَقْتا لَهُ حَتَّى فَارَقَ اَلدُّنْيَا .
امام باقر علیه السّلام فرمود:پدرم که خدا رویش را مکرّم بدارد به مردی نگاه کرد که پسرش همراه او بود، و آن پسر به شانۀ پدرش تکیه کرده بود، فرمود:پدرم با آن پسر به خاطر بدی آن کارش سخن نگفت تا از دنیا رفت.
إذا أرضَعَت کانَ لَها بِکلِّ مَصَّةٍ کعِدلِ عِتقِ مُحَرَّرٍ مِن وُلدِ إسماعیلَ، فَإِذا فَرَغَت مِن رَضاعِهِ ضَرَبَ مَلَک عَلی جَنبِها، و قالَ: اِستَأنِفِی العَمَلَ؛ فَقَد غُفِرَ لَک؛
هر گاه فرزند خود را شیر دهد، به هر مکیدن نوزاد، پاداشی به او دهند برابر است با آزاد کردن بنده ای از فرزندان اسماعیل. و هنگامی که از شیردادن فرزند خود فارغ شود فرشته بزرگواری بر پهلویش زند و گوید: اعمال خود را از سر بگیر که خداوند تو را آمرزیده است.
رَحِمَ اللّهُ أبَا البَناتِ، البَناتُ مُبارَکاتٌ مُحَبَّباتٌ، وَالبَنونَ مُبَشِّراتٌ، وهُنَّ الباقِیاتُ الصّالِحاتُ؛
رحمت خدا بر پدری که دارای دخترانی است! دختران، دارای برکت و دوست داشتنی اند و پسران، بشارت آورند. دختران، باقیات الصالحات (بازماندگان شایسته)اند.
نَظَرُ الْوَلَدِ إِلَى وَالِدَیْهِ حُبّاً لَهُمَا عِبَادَة
نگاه کردن فرزند از روی مهر و محبّت به پدرومادر، عبادت محسوب می شود.
قم عَن مَجلِسِکَ لِاَبیکَ وَ مُعَلِّمِکَ وَ اِن کُنتَ اَمیراً؛
به احترام پدر و معلمت از جای برخیز هر چند فرمان روا باشی.
عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ يَمْنَعُ اَلرَّجُلَ مِنْكُمْ أَنْ يَبَرَّ وَالِدَيْهِ حَيَّيْنِ وَ مَيِّتَيْنِ يُصَلِّيَ عَنْهُمَا وَ يَتَصَدَّقَ عَنْهُمَا وَ يَحُجَّ عَنْهُمَا وَ يَصُومَ عَنْهُمَا فَيَكُونَ اَلَّذِي صَنَعَ لَهُمَا وَ لَهُ مِثْلُ ذَلِكَ فَيَزِيدَهُ اَللَّهُ بِبِرِّهِ وَ صِلَتِهِ خَيْرا كَثِيرا .
امام صادق علیه السّلام فرمود:نباید چیزی مانع نیکی کردن فردی از شما به پدر و مادرش شود؛ زنده باشند یا مرده، از جانب آنها نماز بخواند و صدقه دهد و حج گزارد، و روزه بگیرد، تا آنچه کرده ثوابش از آنها باشد، و مانند آن هم برای خود او، تا خداوند به وسیلۀ احسان و صلۀ او خیر و فراوانی برایش زیاد کند.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ رَجُلا أَتَى اَلنَّبِيَّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ أَوْصِنِي فَقَالَ لاَ تُشْرِكْ بِاللَّهِ شَيْئا وَ إِنْ حُرِّقْتَ بِالنَّارِ وَ عُذِّبْتَ إِلاَّ وَ قَلْبُكَ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ وَ وَالِدَيْكَ فَأَطْعِمْهُمَا وَ بَرَّهُمَا حَيَّيْنِ كَانَا أَوْ مَيِّتَيْنِ وَ إِنْ أَمَرَاكَ أَنْ تَخْرُجَ مِنْ أَهْلِكَ وَ مَالِكَ فَافْعَلْ فَإِنَّ ذَلِكَ مِنَ اَلْإِيمَانِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:مردی نزد پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله آمد و عرض کرد:ای رسول خدا مرا سفارشی کن، فرمود:هیچ چیزی را با خدا شریک مدان، گرچه با آتش سوزانده شوی و شکنجه شوی، همواره دلت به ایمان محکم باشد، و پدر و مادرت را فرمانبر و با آنها نیکی کن، زنده باشند یا مرده، و اگر دستور دادند که خاندان و مالت را کنار گذاری این کار را بکن که از ایمان است.
عَنِ اَلصَّادِقِ قَالَ : جَاءَ رَجُلٌ فَسَأَلَ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَنْ بِرِّ اَلْوَالِدَيْنِ فَقَالَ اِبْرَرْ أُمَّكَ اِبْرَرْ أُمَّكَ اِبْرَرْ أُمَّكَ اِبْرَرْ أَبَاكَ اِبْرَرْ أَبَاكَ اِبْرَرْ أَبَاكَ وَ بَدَأَ بِالْأُمِّ قَبْلَ اَلْأَبِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:مردی خدمت پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله آمد و از آن حضرت در بارۀ خوشرفتاری با پدر و مادر پرسید، حضرت فرمود:با مادرت خوشرفتاری کن، با مادرت خوشرفتاری کن، با مادرت خوشرفتاری کن، با پدرت خوشرفتاری کن، با پدرت خوشرفتاری کن، با پدرت خوشرفتاری کن، و مادر را قبل از پدر ذکر فرموده.
عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ وَهْبٍ عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ : كُنْتُ نَصْرَانِيّا فَأَسْلَمْتُ وَ حَجَجْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قُلْتُ لَهُ إِنِّي كُنْتُ عَلَى اَلنَّصْرَانِيَّةِ وَ إِنِّي أَسْلَمْتُ فَقَالَ وَ أَيَّ شَيْءٍ رَأَيْتَ فِي اَلْإِسْلاَمِ قُلْتُ قَوْلَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مٰا كُنْتَ تَدْرِي مَا اَلْكِتٰابُ وَ لاَ اَلْإِيمٰانُ وَ لٰكِنْ جَعَلْنٰاهُ نُورا نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشٰاءُ : فَقَالَ لَقَدْ هَدَاكَ اَللَّهُ ثُمَّ قَالَ اَللَّهُمَّ اِهْدِهِ ثَلاَثا سَلْ عَمَّا شِئْتَ يَا بُنَيَّ فَقُلْتُ إِنَّ أَبِي وَ أُمِّي وَ أَهْلَ بَيْتِي…
زکریا بن ابراهیم گوید:من نصرانی بودم و مسلمان شدم و حج گزاردم، سپس خدمت امام صادق علیه السّلام رسیدم و عرض کردم:من نصرانی بودم و مسلمان شدم، فرمود:از اسلام چه دیدی؟گفتم:قول خدای عزّ و جل نمی دانستی کتاب و ایمان چیست ولی ما آن را نوری قرار دادیم که هر که را بخواهیم بدان هدایت کنیم ، فرمود:محقّقا خدا تو را هدایت فرموده است، آنگاه سه مرتبه فرمود:خدایا هدایتش فرما، پسر جان هر چه خواهی بپرس، عرض کردم:پدر و مادر و خانوادۀ من نصرانی هستند و مادرم نابیناست، من با آنها باشم و در ظرف آنها غذا بخورم؟فرمود:آنها گوشت خوک می خورند؟عرض کردم:نه، با آن تماس هم نمی گیرند، فرمود:مانعی ندارد، مواظب مادرت باش و با او خوشرفتاری کن، و چون بمیرد او را به دیگری وامگذار، خودت به کارش اقدام کن، و به کسی نگو که نزد من…
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَرَّ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَ كُنْتُ أُحِبُّهُ فَقَدِ اِزْدَدْتُ لَهُ حُبّا إِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَتَتْهُ أُخْتٌ لَهُ مِنَ اَلرَّضَاعَةِ فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا سُرَّ بِهَا وَ بَسَطَ لَهَا مِلْحَفَتَهُ فَأَجْلَسَهَا عَلَيْهَا ثُمَّ أَقْبَلَ يُحَدِّثُهَا وَ يَضْحَكُ فِي وَجْهِهَا ثُمَّ قَامَتْ فَذَهَبَتْ وَ جَاءَ أَخُوهَا فَلَمْ يَصْنَعْ بِهِ مَا صَنَعَ بِهَا فَقِيلَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ صَنَعْتَ بِأُخْتِهِ مَا لَمْ تَصْنَعْ بِهِ وَ هُوَ رَجُلٌ فَقَالَ لِأَنَّهَا كَانَتْ أَبَرَّ بِأَبَوَيْهَا مِنْهُ .
عمّار بن حیان گوید:به امام صادق علیه السّلام خبر دادم که پسرم اسماعیل نسبت به من خوشرفتار است، فرمود:من هم او را دوست داشتم و اکنون دوستیم به او افزون گشت، خواهر رضاعی رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نزد آن حضرت آمد، چون او را دید شادمان گشت و روپوش خود را برای او گسترد، و او را روی آن نشانید، سپس به او رو کرد و با او به گفتگو پرداخت و تبسّم می فرمود، تا زمانی که برخاست و برفت، آنگاه برادرش آمد، حضرت رفتاری که نسبت به خواهرش داشت نسبت به او عمل نفرمود، به حضرت عرض شد:ای رسول خدا با خواهرش رفتاری کردی که نسبت به او نکردی، با آنکه او مرد است؟فرمود:زیرا آن خواهر نسبت به پدر و مادرش خوشرفتارتر بود.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : بَرُّوا آبَاءَكُمْ يَبَرَّكُمْ أَبْنَاؤُكُمْ وَ غَضُّوا عَنِ اَلنِّسَاءِ يُغَضَّ عَنْ نِسَائِكُمْ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی کنند، چشم خود را از زنان بپوشید تا از زنانتان چشم پوشیده شود.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : ثَلاَثَةٌ لاَ بُدَّ مِنْ أَدَائِهِنَّ عَلَى كُلِّ حَالٍ اَلْأَمَانَةُ إِلَى اَلْبَرِّ وَ اَلْفَاجِرِ وَ اَلْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ لِلْبَرِّ وَ اَلْفَاجِرِ وَ بِرُّ اَلْوَالِدَيْنِ بَرَّيْنِ كَانَا أَوْ فَاجِرَيْنِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:سه چیز است که در هر حال ناچار از انجام آن هستید:رد امانت به نیکوکار و بدکار، وفاء به عهد نسبت به نیکوکار و بدکار، خوشرفتاری با پدر و مادر چه نیکوکار باشند و چه بدکار.
