احادیث درباره علم

نَشَاطٌ فِی هُدًی وَ بِرٌّ فِی اسْتِقَامَةٍ وَ عِلْمٌ فِی حِلْمٍ

در راه هدایت با نشاط، در نیکوکاری پایدار، و دارای علمی توأم با حلم و بردباری است.

مَن عَمِلَ عَلی غیر عِلمٍ ما یُفسِد أَکثَرُ مِمّا یصلِح.

کسی که بدون علم و دانش کار کند، خراب کاری اش بیش از اصلاحش خواهد بود.

أَربَع خِصالٍ تعین المَرءِ عَلی العَمَلِ: الصِّحَّة و الغِنی و العِلم و التَوفِیق.

چهار چیز یاری دهنده انسان در کار است: سلامت، بی نیازی، دانش و توفیق.

تَوَسَّدِ الصَّبْرَ، وَ اعْتَنِقِ الْفَقْرَ، وَ ارْفَضِ الشَّهَواتِ، وَ خالِفِ الْهَوی، وَ اعْلَمْ أنَّک لَنْ تَخْلُو مِنْ عَیْنِ اللّهِ، فَانْظُرْ کیْفَ تَکونُ.

در زندگی، صبر را تکیه گاه خود، فقر و تنگ دستی را همنشین خود قرار بده و با هواهای نفسانی مخالفت کن و بدان که هیچگاه از دیدگاه خداوند پنهان و مخفی نخواهی ماند، پس بنگر که چگونه ای.

وَ اعْلَمُوا إنَّ حَوائِجَ النّاسِ إلَیْکُمْ مِنْ نِعَمِ الله عَلَیْکُمْ، فَلا تَمیلُوا النِّعَمَ فَتَحَوَّلَ نَقِماً.

بدانید که احتیاج و مراجعه مردم به شما از نعمت های الهی است، پس نسبت به نعمت ها روی، بر نگردانید؛ وگرنه به نقمت و بلا گرفتار خواهد شد.

اعلَم انَّ اوَّلَ الوَقتِ ابداً افضَل

بدان بدرستی که اول وقت همواره بهتر است.

1. میزان الحکمه، ج 5، ص 401.

اتی رَسُولُ اللّه (ص) رَجلٌ فَقال: عَلّمنی یا رَسُولَ اللّهِ، فَقالَ علیک بالیأسِ عَمّا فی أَیدِی النّاسِ فَانَّهُ الغِنَی الحاضِر، قالَ: زِدنی یا رَسولَ اللّهِ، قال: ایاک وَ الطَّمَع فَانَّهُ الفَقرُ الحاضِر، قال: زدنی یا رسول الله، قال: اذا هَمَمت بِأمرٍ فَتدَبَّر عاقِبَته فَان یک خَیراً وَ رشداً فَاتَّبِعهُ، و ان یک غَیا فَدَعهُ

شخصی نزد پیامبر آمد و عرض کرد: چیزی به من آموزش بده، حضرت فرمود: بر تو باد به ناامیدی از آنچه در دست دیگران است، که این غنا و بی نیازی محسوب می شود، عرض کرد: جمله دیگری تعلیم نما، حضرت فرمود: از طمع دوری نما زیرا طمع نوعی فقر محسوب می شود، عرض کرد: جمله دیگری تعلیم نما، حضرت فرمود: اگر تصمیم به کاری گرفتی، به سرانجامش بیندیش اگر خیر و رشد تو بود، به دنبالش برو و اگر ضرر داشت، ترک نما.

1. المحاسن، احمد بن محمد بن خالد البرقی، ج 1، ص 16.

اعلَم اوَّلُ الدّین التَّسلیم...

بدان اولین مرحله دین تسلیم بودن است.

1. میزان الحکمه، ج 3، ص 271.

المُؤمِنُ اذا ماتَ وَ تَرَک وَرَقَةً واحدةً عَلیها عِلمٌ تکون الورقةُ یومَ القِیامَةِ ستراً فِیما بَینَهُ وَ بَینَ النّارِ...

مؤمن اگر از دنیا رفت و برگی را به یادگار گذاشت که در آن علم است، روز قیامت حجابی می شود بین او و آتش جهنم.

1. بحارالانوار، ج 1، ص 198.

«رَحِمَ اللّهُ عَبْدا اَحْیا أمْرَنا،» فَقُلْتُ لَهُ: «فَکَیْفَ یُحْیِی أمْرَکُمْ؟» قالَ: «یَتَعَلَّمُ عُلُومَنا و یُعَلِّمُها النّاسَ، فَإِنَّ النّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحاسِنَ کَلامِنا لاَتَّبَعُونا»

«خداوند، رحمت کند آن بنده ای را که امر ما را زنده کند!». گفتم: چگونه امر شما را زنده کند؟ فرمود: «علوم ما را فراگیرد و به مردم بیاموزد، که اگر مردمْ زیبایی های گفتار ما را می دانستند، از ما پیروی می کردند».

کَلَامُکُمْ نُورٌ وَ أَمْرُکُمْ رُشْدٌ وَ وَصِیَّتُکُمُ التَّقْوَی وَ فِعلِکَم الخَیر، وَ عَادَتِکُم الاِحسان، وَ سَجیَّتِکُمُ الکَرَم، وَ شَانِکُم الحَق وَ الصِدقِ وَ الرِفقِ وَ قَولُکُم حَکم وَ حَتم، وَ رَاءیُکَم عِلم وَ حِلم وَ حَزم.

سخن شما نور بخش دل ها و فرمان شما هدایت است. سفارش شما تقوا و کار شماخیر و نیکی است. عادت شما نیکی و فطرت شما کرم و بخشش است. حالت و منزلت شما حق و راستی و مدارا و محبت است و سخن شمادستور لازم الاجراست؛ و اندیشه شما دانش و بردباری و عاقبت اندیشی است.

أربع خصالٍ تَعین المَرءُ عَلی العَمل: الصّحَة وَ الغِنی وَ العِلم وَ التّوفیقٌ

چهار عامل موجب دست یابی انسان به اعمال (صالح و نیک) است: سلامتی، توانگری، دانش و توفیق(خداوندی)