نَزَلَ جَبْرَئِيلُ ع بِهَذِهِ اَلْآيَةِ هَكَذَا إِنَّ اَلَّذِين ... ظَلَمُوا آلَ مُحَمَّدٍ حَقَّهُمْ لَمْ يَكُنِ اَللّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَ لا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقاً . إِلاّ طَرِيقَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها أَبَداً وَ كانَ ذلِكَ عَلَى اَللّهِ يَسِيراً ثُمَّ قَالَ يا أَيُّهَا اَلنّاسُ قَدْ جاءَكُمُ اَلرَّسُولُ بِالْحَقِّ مِنْ رَبِّكُمْ فِي وَلاَيَةِ عَلِيٍّ فَآمِنُوا خَيْراً لَكُمْ وَ إِنْ تَكْفُرُوا بِوَلاَيَةِ عَلِيٍّ فَإِنَّ لِلّهِ ما فِي اَلسَّماواتِ و مَا فِي اَلْأَرْضِ .
و فرمود: این آیه را جبرییل علیه السلام این گونه نازل کرد: «همانا کسانی که(نسبت بحق آل محمد) ستم کردند، خدا در معرض آمرزش ایشان نیست و براهی هدایتشان نکند، جز راه دوزخ که همیشه در آن جاودانند، و این برای خدا آسانست-سپس فرماید-: ای مردم پیغمبر از جانب پروردگارتان بحق سوی شما آمده(در باره ولایت علی)ایمان آورید که مایه خیر شماست و اگر کافر شوید(بولایت علی)آنچه در آسمانها و در زمین است متعلق بخداست»(یعنی باو زیانی نرسد).
هَكَذَا نَزَلَتْ هَذِهِ اَلْآيَةُ وَ لَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا ما يُوعَظُونَ بِهِ فِي عَلِيٍّ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ
امام باقر علیه السلام فرمود: این آیه این گونه نازل شد: اگر آنها آنچه را(در باره علی) پند داده شدند، انجام دهند، برایشان بهتر است. (بحدیث 1107 رجوع شود).
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع وَ أُوحِيَ إِلَيَّ هذَا اَلْقُرْآنُ لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ َالَ مَنْ بَلَغَ أَنْ يَكُونَ إِمَاماً مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ يُنْذِرُ بِالْقُرْآنِ كَمَا يُنْذِرُ بِهِ رَسُولُ اَللَّهِ ص .
مالک جهنی گوید: این آیه را بامام صادق علیه السلام عرضکردم: «این قرآن بسوی من وحی شد تا شما را و هر که را برسد بوسیله آن بیم دهم-20 سوره 6-»فرمود: یعنی کسی که بدرجه امامت برسد از آل محمد با قرآن بیم میدهد، چنان که رسول خدا صلی الله علیه و آله بیم میداد(بحدیث 1100 رجوع شود).
قَرَأَ رَجُلٌ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع قُلِ اِعْمَلُوا فَسَيَرَى اَللّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ اَلْمُؤْمِنُونَ َقَالَ لَيْسَ هَكَذَا هِيَ إِنَّمَا هِيَ وَ اَلْمَأْمُونُونَ فَنَحْنُ اَلْمَأْمُونُونَ .
مردی خدمت امام صادق علیه السلام این آیه را قرایت کرد: «بگو کار کنید که خدا و رسولش و مومنان، کردار شما را می بینند-105 سوره 9-»فرمود: این چنین نیست بلکه آن و المامونون است و ما هستیم مامونون.
هَذَا صِرَاطُ عَلِيٍّ مُسْتَقِيمٌ : .
امام صادق علیه السلام فرمود: «این راه علی است که مستقیم است-41 سوره 15-».
نَزَلَ جَبْرَئِيلُ بِهَذِهِ اَلْآيَةِ هَكَذَا فَأَبى أَكْثَرُ اَلنّاسِ بِوَلاَيَةِ عَلِيٍّ إِلاّ كُفُوراً قَالَ وَ نَزَلَ جَبْرَئِيلُ ع بِهَذِهِ اَلْآيَةِ هَكَذَا وَ قُلِ اَلْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فِي وَلاَيَةِ عَلِيٍّ فَمَنْ شاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شاءَ فَلْيَكْفُرْ إِنّا أَعْتَدْنا لِلظّالِمِينَ آلَ مُحَمَّدٍ ناراً مُحَمَّدٍ .
امام باقر علیه السلام فرمود: این آیه را جبرییل این گونه نازل کرد: «بیشتر مردم(نسبت بولایت علی)جز ناسپاسی نخواستند-85 سوره 17-»و فرمود: جبرییل علیه السلام این آیه را این گونه نازل کرد: «و بگو این حق از پروردگار شماست(در باره ولایت علی)هر که خواهد ایمان آورد و هر که خواهد منکر شود، ما برای ستمگران(بآل محمد)آتشی آماده کرده ایم-29 سوره 18-».
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى قُلْ هذِهِ سَبِيلِي أَدْعُوا إِلَى اَللّهِ عَلى بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اِتَّبَعَنِي َالَ ذَاكَ رَسُولُ اَللَّهِ ص وَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع وَ اَلْأَوْصِيَاءُ مِنْ بَعْدِهِمْ .
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای تعالی: «بگو راه من اینست، از روی بصیرت و بینایی من و آنکه پیرویم کند، بسوی خدا میخوانیم-108 سوره 12-»فرمود: خواننده بسوی خدا پیغمبر و امیر المومنین و اوصیا بعد از او هستند.
سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَأَخْرَجْنا مَنْ كانَ فِيها مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ فَما وَجَدْنا فِيها غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ اَلْمُسْلِمِينَ َقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع آلُ مُحَمَّدٍ لَمْ يَبْقَ فِيهَا غَيْرُهُمْ .
سالم حناط گوید: از امام باقر علیه السلام این قول خدای عز و جل را پرسیدم: «و هر کس از از مومنین که در آنجا بود، بیرونش بردیم، زیرا در آنجا جز یک خانواده از مطیعان نیافتیم-35 سوره 51-» امام باقر علیه السلام فرمود: در آن خانواده کسی جز آل محمد باقی نماند.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى فَلَمّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِيئَتْ وُجُوهُ اَلَّذِينَ كَفَرُوا وَ قِيلَ هذَا اَلَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ قَالَ هَذِهِ نَزَلَتْ فِي أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ أَصْحَابِهِ اَلَّذِينَ عَمِلُوا مَا عَمِلُوا يَرَوْنَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فِي أَغْبَطِ اَلْأَمَاكِنِ لَهُمْ فَيُسِي ءُ وُجُوهَهُمْ وَ يُقَالُ لَهُمْ هذَا اَلَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُون لَّذِي اِنْتَحَلْتُمِ اِسْمَهُ .
امام باقر علیه السلام در باره قول خدای تعالی: «و چون عذاب را نزدیک بینند، چهره کافران زشت و بدریخت شود و بآنها گویند: این همانست که آن را طلب میکردید-27 سوره 67-»فرمود: این آیه در باره امیر المومنین و آن اصحابش نازل شده که کردند آنچه کردند(مانند طلحه و زبیر و خوارج و امثال آنها)آنها(در قیامت)می بینند که امیر المومنین در مقامی ست که همه بحالش غبطه میبرند، پس چهره های ایشان زشت شود و بآنها گفته شود«این همانست که آن را میخواستید»همان کسی که نامش را بخود می بستید (یعنی لقب امیر المومنین که مختص باو بود بخود میبستید).
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى وَ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ َالَ اَلنَّبِيُّ ص وَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع .
امام صادق علیه السلام در باره قول خدای تعالی: «و شاهد و مشهود-3 سوره 85-»فرمود: پیغمبر صلی الله علیه و آله و امیر المومنین است. (یعنی پیغمبر بامامت علی علیه السلام گواهی داد و علی علیه السلام مورد گواهی آن حضرت قرار گرفت.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى وَ هُدُوا إِلَى اَلطَّيِّبِ مِنَ اَلْقَوْلِ وَ هُدُوا إِلى صِراطِ اَلْحَمِيدِ قَالَ ذَاكَ حَمْزَةُ وَ جَعْفَرٌ وَ عُبَيْدَةُ وَ سَلْمَانُ وَ أَبُو ذَرٍّ وَ اَلْمِقْدَادُ بْنُ اَلْأَسْوَدِ وَ عَمَّارٌ هُدُوا إِلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع وَ قَوْلِهِ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ اَلْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ يَعْنِي أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ كَرَّهَ إِلَيْكُمُ اَلْكُفْرَ وَ اَلْفُسُوقَ وَ اَلْعِصْيانَ ْأَوَّلَ وَ اَلثَّانِيَ وَ اَلثَّالِثَ .
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «بگفتار خوب هدایت شدند و براه ستوده هدایت یافتند-24 سوره 22-»فرمود: اینها حمزه و جعفر و عبیده و سلمان و ابو ذر و مقداد بن اسود و عمار هستند که بامیر المومنین علیه السلام هدایت یافتند. و قول خدای تعالی: «خدا ایمان را محبوب شما کرد و آن را در دل شما بیاراست(مقصود از ایمان امیر المومنین است)و کفر و فسق و نافرمانی را مکروه شما کرد-7 سوره 49-»مقصود اولی و دومی و سومی است(پس امیر المومنین علیه السلام بواسطه قوت و شدت ایمانش، گویا عین ایمان شده و همچنین غاصبین خلافت عین کفر و فسق و عصیانند).
سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى اِئْتُونِي بِكِتابٍ مِنْ قَبْلِ هذا أَوْ أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ َالَ عَنَى بِالْكِتَابِ اَلتَّوْرَاةَ وَ اَلْإِنْجِيلَ وَ أَثَارَةٍ مِنْ عِلْمٍ فَإِنَّمَا عَنَى بِذَلِكَ عِلْمَ أَوْصِيَاءِ اَلْأَنْبِيَاءِ ع .
ابو عبیده گوید: از امام باقر علیه السلام در باره این آیه پرسیدم: «اگر راست گویید کتابی پیش از این قرآن یا باقیمانده علمی برای من بیاورید-4 سوره 72-»فرمود: مقصود از کتاب تورات و انجیل است و مقصود از باقیمانده علم، علم اوصیا پیغمبرانست.
