گنجینه احادیث

اَلْعَقْلُ ثَوْبٌ جَدِيدٌ لاَ يَبْلَى

خرد، پیراهن تازه ای است که کهنه نشود.

اَلْعَقْلُ رَقِيٌّ إِلَى عِلِّيِّين

خرد، بالا روندۀ به سوی علیّین است.

اَلْعَقْلُ شَرَفٌ كَرِيمٌ لاَ يَبْلَى

خرد، بزرگواری بخشنده است که کهنه نشود.

اَلْعَقْلُ صَاحِبُ جَيْشِ اَلرَّحْمَنِ وَ اَلْهَوَى قَائِدُ جَيْشِ اَلشَّيْطَانِ وَ اَلنَّفْسُ مُتَجَاذِبَةٌ بَيْنَهُمَا فَأَيُّهُمَا غَلَبَ كَانَتْ فِي حَيِّزِه

خرد، سردار لشکر خداوند است و هوی، پیشاهنگ لشکر شیطان و نفس، به سوی این دو کشیده می شود:هر کدام پیروز شود، نفس در اختیار آن قرار گیرد.

اَلْعَقْلُ صَدِيقٌ مَحْمُود

خرد، دوست ستایش شده است.

أَفْضَلُ حَظِّ اَلرَّجُلِ عَقْلُهُ إِنْ ذَلَّ أَعَزَّهُ وَ إِنْ سَقَطَ رَفَعَهُ وَ إِنْ ضَلَّ أَرْشَدَهُ وَ إِنْ تَكَلَّمَ سَدَّدَه

با ارزش ترین دریافت برای مرد خرد اوست: اگر خوار شود او را عزیز نماید، و اگر فرو افتد او را بلند کند، و اگر گمراه شود او را راهنمایی کند و اگر سخن بگوید، او را راست و محکم کند.

إِنَّ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ يُحِبُّ اَلْعَقْلَ اَلْفِعْلَ اَلْقَوِيمَ وَ اَلْعَمَلَ اَلْمُسْتَقِيم

خداوند سبحان، خرد استوار و عمل معتدل را دوست دارد.

إِنَّ أَفْضَلَ اَلنَّاسِ عِنْدَ اَللَّهِ مَنْ أَحْيَا عَقْلَهُ وَ أَمَاتَ شَهْوَتَهُ وَ أَتْعَبَ نَفْسَهُ لِصَلاَحِ آخِرَتِه

البته برترین مردم نزد خداوند کسی است که زنده بدارد خرد خود را و بمیراند شهوت خود را، و برای نیکو گشتن آخرت خود، خویشتن را به سختی اندازد.

إذا أراد اللّه بعبد خيرا منحه عقلا قويما و عملا مستقيما

هر گاه خداوند نیکی برای بنده ای خواهد، خرد استوار و عمل معتدل به او دهد.

تَزْكِيَةُ اَلرَّجُلِ عَقْلُه

پاکیزگی مرد به خرد اوست.

اَللَّئِيمُ يَجْفُو إِذَا اُسْتُعْطِفَ وَ يَلِينُ إِذَا عُنِّف

فرومایه هرگاه مهربانی شود جفا کند و هر گاه سخت گرفته شود نرم گردد.

اَللُّؤْمُ إِيثَارُ حُبِّ اَلْمَالِ عَلَى لَذَّةِ اَلْحَمْدِ وَ اَلثَّنَاء

انتخاب مال دوستی بر لذّت ستایش و سپاس دیگران ، فرومایگی است.