عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ رَجُلا أَقْبَلَ إِلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ اَلنَّبِيُّ لَهُ مَتَى عَهْدُكَ بِأُمِّ مِلْدَمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ مَا أُمُّ مِلْدَمٍ فَقَالَ صُدَاعٌ هَاهُنَا وَ سَخَنُهُ عَلَى اَلرَّأْسِ وَ اَلصَّدْرِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ مَا لِي بِهَذَا مِنْ عَهْدٍ ثُمَّ أَدْبَرَ مُوَلِّيا فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ لِجُلَسَائِهِ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَنْظُرَ إِلَى رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ اَلنَّارِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى هَذَا اَلْمُوَلِّي ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَثَلَ اَلْمُنَافِقِ كَمَثَلِ جِذْعٍ أَرَادَ صَاحِبُهُ…
امام صادق علیه السّلام فرمود:مردی خدمت رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله رسید، پیامبر به او فرمود:چه وقت گرفتار ام ملدم شده ای؟گفت:ای رسول خدا ام ملدم چیست؟فرمود:سر دردی در این قسمت سر و حرارتی است در سر و سینه، گفت:ای رسول خدا من تاکنون مبتلایش نشده ام، بعد آن مرد پشت کرده و از نزد رسول خدا رفت، سپس رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به یاران خود فرمود:هر که دوست دارد که مرد جهنمی را ملاقات کند به این مرد پشت کننده نگاه کند. سپس فرمود:مثل منافق مثل تنۀ درختی است که صاحبش می خواهد در قسمتی از ساختمانش از آن استفاده کند، ولی آن تنه مورد استفادۀ ساختمان قرار نمی گیرد، آن را به جای دیگر می برد، باز هم به کارش نمی آید، سرانجام آن را به وسیلۀ آتش می سوزاند، و مثل مؤمن مثل کشت زاری است که تازه روئیده…
عَنْهُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَثَلُ اَلْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ خَامَةِ اَلزَّرْعِ تُكْفِئُهَا اَلرِّيحُ كَذَا وَ كَذَا وَ اَلْمُؤْمِنُ تُكْفِئُهُ اَلْأَوْجَاعُ وَ اَلْأَمْرَاضُ حَتَّى يَأْتِيَهُ اَلْمَوْتُ وَ مَثَلُ اَلْمُنَافِقِ كَالْإِرْزَبَّةِ اَلْمُسْتَقِيمَةِ اَلَّتِي لاَ يُصِيبُهَا شَيْءٌ حَتَّى يَأْتِيَهُ اَلْمَوْتُ فَيَقْصِفَهُ قَصْفا .
امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرماید:حکایت مؤمن حکایت کشت زاری است که تازه روییده، باد آن را به هر طرف تکان می دهد، مؤمن را هم دردها و بیماریها کج می کند تا مرگش فرا رسد، و حکایت منافق حکایت عصای آهنین راستی است که آسیبی به آن نمی رسد تا مرگش در رسد، و او را بکشد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لِأَصْحَابِهِ سَلُوا رَبَّكُمُ اَلْعَافِيَةَ فَإِنَّكُمْ لَسْتُمْ مِنْ أَصْحَابِ اَلْبَلاَءِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله به اصحابش فرمود:از پروردگارتان سلامت بطلبید، زیرا شما به بلا گرفتار نخواهید شد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ عَظِيمَ اَلْبَلاَءِ يُكَافَأُ بِهِ عَظِيمُ اَلْجَزَاءِ فَإِذَا أَحَبَّ اَللَّهُ عَبْدا اِبْتَلاَهُ بِعَظِيمِ اَلْبَلاَءِ فَمَنْ رَضِيَ فَلَهُ عِنْدَ اَللَّهِ اَلرِّضَا وَ مَنْ سَخِطَ اَلْبَلاَءَ فَلَهُ اَلسَّخَطُ.
امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرماید:گرفتاری بزرگ پاداش بزرگ دارد، هر گاه خداوند بنده ای را دوست بدارد او را به گرفتاریهای بزرگ اندازد، هر که راضی شد خدا هم از او راضی شود، و هر کسی از بلا ناراحت شد خدا هم از وی ناراحت گردد.
عَنْهُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ اَللَّهِ مَا كَرُمَ عَبْدٌ عَلَى اَللَّهِ إِلاَّ اِزْدَادَتْ عَلَيْهِ اَلْبَلاَيَا.
امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:به خدا قسم هیچ بنده ای نزد خداوند گرامی نشد، مگر آنکه گرفتاریهایش زیاد گردید.
عَنْهُ قَالَ : سُئِلَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ أَشَدُّ اَلنَّاسِ بَلاَء فِي اَلدُّنْيَا فَقَالَ اَلنَّبِيُّونَ ثُمَّ اَلْأَمْثَلُ فَالْأَمْثَلُ وَ يُبْتَلَى اَلْمُؤْمِنُ بَعْدُ عَلَى قَدْرِ إِيمَانِهِ وَ حُسْنِ أَعْمَالِهِ فَمَنْ صَحَّ إِيمَانُهُ وَ حَسُنَ عَمَلُهُ اِشْتَدَّ بَلاَؤُهُ وَ مَنْ سَخُفَ إِيمَانُهُ وَ ضَعُفَ عَمَلُهُ قَلَّ بَلاَؤُهُ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله سؤال شد:در دنیا بلای کدامیک از مردمان سخت تر است؟فرمود:پیامبران، سپس هر که به آنان شبیه تر است، بعد از آن مؤمن به اندازۀ ایمان و نیکی اعمالش مبتلا می گردد، پس هر که ایمانش درست و عملش نیکو باشد گرفتاریش سخت تر است، و هر که ایمانش سست و عملش ضعیف باشد گرفتاریش کمتر است.
مِنْ كِتَابِ جَمْعِ اَلْجَوَامِعِ فِي اَلتَّفْسِيرِ عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِذَا نُشِرَتِ اَلدَّوَاوِينُ وَ نُصِبَتِ اَلْمَوَازِينُ لَمْ يُنْصَبْ لِأَهْلِ اَلْبَلاَءِ مِيزَانٌ وَ لَمْ يُنْشَرْ لَهُمْ دِيوَانٌ وَ تَلاَ هَذِهِ اَلْآيَةَ يٰا عِبٰادِ اَلَّذِينَ آمَنُوا اِتَّقُوا رَبَّكُمْ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هٰذِهِ اَلدُّنْيٰا حَسَنَةٌ وَ أَرْضُ اَللّٰهِ وٰاسِعَةٌ إِنَّمٰا يُوَفَّى اَلصّٰابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسٰابٍ : .
امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هنگامی که نامه های اعمال باز شود و میزان سنجها نصب شود، برای اهل بلا هیچ میزان و نامه ای وجود ندارد، و این آیه را قرائت فرمود: ای ایمان آوردگان پرهیزگار باشید، برای کسانی که در این دنیا نیکی کرده اند پاداشی نیک است، و زمین خدا وسیع است، همانا صابران پاداش خود را بدون حساب دریافت می کنند .
وَ مِنْ كِتَابٍ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَتَى جَبْرَئِيلُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ اَللَّهَ يُقْرِئُكَ اَلسَّلاَمَ وَ يَقُولُ اِعْمَلْ مَا شِئْتَ فَإِنَّكَ لاَقِيهِ وَ أَحْبِبْ مَنْ شِئْتَ فَإِنَّكَ مُفَارِقُهُ وَ عِشْ مَا شِئْتَ فَإِنَّكَ مَيِّتٌ يَا مُحَمَّدُ صَلاَةُ اَللَّيْلِ شَرَفُ اَلْمُؤْمِنِ وَ عِزُّ اَلْمُؤْمِنِ فِي لِسَانِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:جبرئیل خدمت رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آمد و عرض کرد:ای محمّد خداوند به تو سلام می رساند و می فرماید:هر کاری می خواهی انجام بده زیرا به آن خواهی رسید، و هر که را می خواهی دوست بدار، زیرا از وی جدا خواهی شد، و هر چه می خواهی زندگی کن زیرا تو خواهی مرد، ای محمّد نماز شب شرافتی برای مؤمن است، و عزّت مؤمن در گرو زبان اوست.
عَنْ عُمَرَ بْنِ يَزِيدَ قَالَ : إِنِّي كُنْتُ أَتَعَشَّى مَعَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذْ تَلاَ هَذِهِ اَلْآيَةَ بَلِ اَلْإِنْسٰانُ عَلىٰ نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ وَ لَوْ أَلْقىٰ مَعٰاذِيرَهُ : وَ قَالَ يَا أَبَا حَفْصٍ مَا يَصْنَعُ اَلْإِنْسَانُ أَنْ يَتَقَرَّبَ إِلَى اَلنَّاسِ بِخِلاَفِ مَا يَعْلَمُ اَللَّهُ إِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ يَقُولُ مَنْ أَسَرَّ سَرِيرَة رَدَّاهُ اَللَّهُ رِدَاءَهَا إِنْ خَيْرا فَخَيْرا وَ إِنْ شَرّا فَشَرّا .
عمر بن یزید گوید:با حضرت صادق علیه السّلام مشغول شام خوردن بودم که این آیه را تلاوت فرمود: بلکه انسان نسبت به وجودش آگاه است، اگر چه عذرتراشی کند ، و فرمود: ای ابو حفص انسان چگونه بر خلاف آنچه خدا می داند خود را به مردم نزدیک سازد؟ رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله می فرمود:هر که نیّتی در دل داشته باشد، خداوند لباس همان نیّت را بر او بپوشاند، اگر خیر باشد آنهم خیر است، و اگر بد باشد آنهم بد است.
وَ مِنْ كِتَابٍ قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بَيْنَا مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ جَالِسٌ إِذْ أَقْبَلَ إِبْلِيسُ وَ عَلَيْهِ بُرْنُسٌ ذُو أَلْوَانٍ فَلَمَّا دَنَا مِنْ مُوسَى خَلَعَ اَلْبُرْنُسَ وَ أَقْبَلَ إِلَى مُوسَى فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُوسَى مَنْ أَنْتَ فَقَالَ أَنَا إِبْلِيسُ قَالَ أَنْتَ فَلاَ قَرَّبَكَ اَللَّهُ قَالَ جِئْتُ لِأُسَلِّمَ عَلَيْكَ لِمَكَانِكَ مِنَ اَللَّهِ قَالَ مُوسَى فَمَا هَذَا اَلْبُرْنُسُ قَالَ بِهِ أَخْتَطِفُ قُلُوبَ بَنِي آدَمَ قَالَ مُوسَى فَأَخْبِرْنِي بِالذَّنْبِ…
امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:روزی موسی بن عمران صلوات اللّٰه علیه در جایی نشسته بود، در این هنگام شیطان در حالی که کلاهی رنگین بر سر داشت نزد او آمد، چون نزدیک موسی شد کلاه را برداشت، و به طرف موسی رفت و سلام کرد، موسی گفت:کیستی؟گفت:شیطان، گفت:تویی خدا تو را به خود نزدیک نکند، گفت: آمده ام به جهت مقامی که نزد خداوند داری به تو سلام کنم، موسی گفت:این کلاه چیست؟گفت:به وسیلۀ آن دلهای مردم را جلب می کنم، موسی گفت:به من بگو آن چه گناهی است که اگر انسان مرتکب شود بر او مسلط می شوی؟گفت:هنگامی که گرفتار خودپسندی شود، و اعمالش را بسیار و گناهانش را در نظرش کوچک می شمارد.
عَنِ اَلصَّادِقِ عَنْ آبَائِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ لَوْ لاَ أَنَّ اَلذَّنْبَ خَيْرٌ لِلْمُؤْمِنِ مِنَ اَلْعُجْبِ مَا خَلَّى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بَيْنَ عَبْدِهِ اَلْمُؤْمِنِ وَ بَيْنَ ذَنْبٍ أَبَدا .
امام صادق علیه السّلام از قول پدران بزرگوارش از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:اگر گناه برای مؤمن بهتر از عجب نبود، خداوند هرگز نمی گذاشت که بندۀ مؤمنش گناه کند.
عَنِ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ لِلَّهِ أَقْوَاما مَا اِخْتَصَّهُمْ بِالنِّعَمِ وَ مَنَافِعُ اَلْعِبَادِ يُقِرُّهَا فِيهِمْ مَا بَذَلُوهَا فَإِذَا مَنَعُوهَا نَزَعَهَا عَنْهُمْ فَحَوَّلَهَا إِلَى غَيْرِهِمْ.
امام صادق علیه السّلام به نقل از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند مردمانی دارد که آنان را به نعمتهایش مخصوص گردانده و منافع بندگان را در اختیار آنان گذارده، تا به مردم انفاق کنند، اما اگر آن را انفاق نکنند از آنها می گیرد و به غیرشان می سپارد.