مِنْ كِتَابِ اَلصَّبْرِ وَ اَلتَّأْدِيبِ مِنْ رِوَايَةِ نَصْرِ بْنِ اَلصَّبَّاحِ اَلْبَلْخِيِّ قَالَ : شَكَا رَجُلٌ إِلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْحَاجَةَ فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ اِصْبِرْ فَإِنَّ اَللَّهَ سَيَجْعَلُ لَكَ فَرَجا ثُمَّ سَكَتَ هُنَيْئَة وَ أَقْبَلَ عَلَى اَلرَّجُلِ فَقَالَ أَخْبِرْنِي عَنْ سِجْنِ اَلْكُوفَةِ كَيْفَ هُوَ فَقَالَ أَصْلَحَكَ اَللَّهُ ضَيِّقٌ مُنْتِنٌ وَ أَهْلُهُ مِنْهُ بِسُوءِ حَالٍ فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ إِنَّمَا أَنْتَ فِي اَلسِّجْنِ أَ تُرِيدُ أَنْ تَكُونَ فِي سَعَةٍ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ اَلدُّنْيَا سِجْنُ…
نصر بن صباح بلخی گوید:مردی نزد امام صادق علیه السّلام از نیازمندی خود شکایت کرد، حضرت فرمود:صبر کن، که خداوند به زودی برایت گشایش دهد، سپس مقداری سکوت نمود و رو به مرد کرد و فرمود:به من بگو زندان کوفه چگونه است؟گفت:خدا به سلامتت بدارد، تنگ و بدبوست، و زندانیان در حالت بدی هستند، امام علیه السّلام به او فرمود:تو هم در زندان هستی، آیا می خواهی گشایش داشته باشی؟آیا می دانی که دنیا زندان مؤمن است؟
عَنْ أَبِي اَلصَّبَّاحِ اَلْكِنَانِيِّ قَالَ : كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَدَخَلَ عَلَيْهِ شَيْخٌ كَبِيرٌ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ أَشْكُو إِلَيْكَ وُلْدِي وَ عُقُوقَهُمْ وَ إِخْوَانِي وَ جَفَاهُمْ لِي عِنْدَ كِبَرِ سِنِّي فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ يَا هَذَا إِنَّ لِلْحَقِّ دَوْلَة وَ لِلْبَاطِلِ دَوْلَة وَاحِدٌ مِنْهُمَا ذَلِيلٌ فِي دَوْلَةِ صَاحِبِهِ وَ إِنَّ أَدْنَى مَا يُصِيبُ اَلْمُؤْمِنَ فِي دَوْلَةِ اَلْبَاطِلِ اَلْعُقُوقُ مِنْ وُلْدِهِ وَ اَلْجَفَاءُ مِنْ إِخْوَانِهِ وَ مَا مِنْ مُؤْمِنٍ يُصِيبُ شَيْئا مِنَ اَلرَّفَاهِيَةِ فِي دَوْلَةِ…
ابو الصباح کنانی گوید:خدمت حضرت صادق علیه السّلام بودم که پیر مردی وارد شد و گفت:یا ابا عبد اللّٰه من از فرزندانم و ناسپاسیشان و از برادرانم و جفا کاریشان نسبت به خود با وجود سالخوردگی شکایت دارم، امام صادق علیه السّلام فرمود:ای پیر مرد برای حق دولتی است و برای باطل دولتی، و هر یک از این دو نزد دولت رفیقش خوار است، و کمترین مصیبتی که مؤمن از دولت باطل می بیند آزار دیدن از فرزندان و جفا کاری برادرانش است، و هیچ مؤمنی نباشد که در دولت باطل آسایشی بیند، جز آنکه قبل از مرگش گرفتار گردد، یا در بدنش یا در فرزندش یا در مالش، تا خداوند او را از آنچه در دوران حکومت باطل به دست آورده رها سازد، و بهره اش را در دولت حق بسیار گرداند، اینک صبر کن و تو را مژده باد.
عَنْهُ قَالَ : مَا مِنْ مُؤْمِنٍ إِلاَّ وَ هُوَ يَذَّكَّرُ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ يَوْما بِبَلاَءٍ يُصِيبُهُ إِمَّا فِي مَالِهِ أَوْ فِي وَلَدِهِ أَوْ فِي نَفْسِهِ فَيُؤْجَرُ عَلَيْهِ أَوْ هَمٍّ لاَ يَدْرِي مِنْ أَيْنَ هُوَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هیچ مؤمنی نیست، جز آنکه در هر چهل روز به گرفتاری که به او می رسد یاد آوری می شود، یا در مالش یا در فرزندانش یا در خودش، و بر آن پاداش داده می شود، یا غم و غصه ای که نمی داند از کجاست.
قَالَ لِيَ اَلصَّادِقُ ع إِنَّ اَللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ عَيَّرَ أَقْوَاماً فِي اَلْقُرْآنِ بِالْإِذَاعَةِ فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَيْنَ قَالَ قَالَ قَوْلُهُ وَ إِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ اَلْأَمْنِ أَوِ اَلْخَوْفِ أَذاعُوا بِهِ ثُمَّ قَالَ اَلْمُذِيعُ عَلَيْنَا سِرَّنَا كَالشَّاهِرِ بِسَيْفِهِ عَلَيْنَا رَحِمَ اَللَّهُ عَبْداً سَمِعَ بِمَكْنُونِ عِلْمِنَا فَدَفَنَهُ تَحْتَ قَدَمَيْهِ وَ اَللَّهِ إِنِّي لَأَعْلَمُ بِشِرَارِكُمْ مِنَ اَلْبَيْطَارِ بِالدَّوَابِّ شِرَارُكُمْ اَلَّذِينَ لاَ يَقْرَءُونَ اَلْقُرْآنَ إِلاَّ هَجْراً وَ لاَ يَأْتُونَ اَلصَّلاَةَ إِلاَّ دَبْراً وَ لاَ يَحْفَظُونَ…
سفارش امام صادق علیه السلام به ابو جعفر محمد بن نعمان احول -ابو جعفر احول گوید: امام صادق علیه السلام به من فرمود: به راستی، خداوند عزیز و جلیل در قرآن، مردمی را به خاطر افشاگری سرزنش کرده است. پرسیدم: فدایت شوم در کجای قرآن چنین فرموده است؟ فرمود: این آیه است: «و چون خبری حاکی از ایمنی یا وحشت به آنان برسد، انتشارش دهند» سوره نسا ، آیه 83 ، سپس امام صادق علیه السلام فرمود: کسی که راز ما را بر زیان ما فاش نماید همچون کسی است که بر روی ما شمشیر کشیده است، خدا مورد رحمت قرار دهد بنده ای را که علم محرمانه ما را بشنود و آن را زیر پای خود دفن نماید تا از دسترس مخالفان به دور ماند، به خدا سوگند که شناخت من از بدکاران شما بهتر از شناخت دامپزشک به احوال چهارپایان است، آن بدکاران همان کسانی اند که…
أَمَّا اَلْوُجُوهُ اَلَّتِي فِيهَا إِخْرَاجُ اَلْأَمْوَالِ فِي جَمِيعِ وُجُوهِ اَلْحَلاَلِ اَلْمُفْتَرَضُ عَلَيْهِمْ وَ وُجُوهُ اَلنَّوَافِلِ كُلِّهَا فَأَرْبَعَةٌ وَ عِشْرُونَ وَجْهاً مِنْهَا سَبْعَةُ وُجُوهٍ عَلَى خَاصَّةِ نَفْسِهِ وَ خَمْسَةُ وُجُوهٍ عَلَى مَنْ تَلْزَمُهُ نَفْسُهُ وَ ثَلاَثَةُ وُجُوهٍ مِمَّا تَلْزَمُهُ فِيهَا مِنْ وُجُوهِ اَلدَّيْنِ وَ خَمْسَةُ وُجُوهٍ مِمَّا تَلْزَمُهُ فِيهَا مِنْ وُجُوهِ اَلصِّلاَتِ وَ أَرْبَعَةُ أَوْجُهٍ مِمَّا تَلْزَمُهُ فِيهَا اَلنَّفَقَةُ مِنْ وُجُوهِ اِصْطِنَاعِ اَلْمَعْرُوفِ فَأَمَّا اَلْوُجُوهُ اَلَّتِي تَلْزَمُهُ فِيهَا اَلنَّفَقَةُ عَلَى خَاصَّةِ…
موارد خرج کردن اموال و بخشش آنها -اما موارد خرج کردن اموال در جمیع مصارف حلال-چه واجب باشد و چه مستحب-بیست و چهار مورد است: هفت مورد آن ویژه مصارف خود شخص است و پنج مورد مربوط به کسانی است که تامین هزینه زندگی آنها بر او واجب است و سه مورد مربوط به پرداخت واجبات دینی است و پنج مورد برای انواع بخشش ها و چهار مورد برای احسان و مصارف نیکوکاری است. اما آنچه برای خود شخص لازم است عبارتند از: هزینه خوراک، نوشاک، پوشاک، همخوابگی، خدمتکار، هزینه ای که به کارگری پردازد تا نیازهای او را از قبیل مرمت اسباب زندگی یا حمل یا حفاظت آنها را به عهده گیرد و هزینه ای که برای نیازمندی های زندگی صرف می شود از قبیل خانه مسکونی یا ابزاری که برای راحتی زندگی مورد نیاز است. اما موارد پنجگانه ای که تامین هزینه زندگی…
فَهِمْتُ مَا ذَكَرْتَ أَنَّكَ اِهْتَمَمْتَ بِهِ مِنَ اَلْعِلْمِ بِوُجُوهِ مَوَاضِعِ مَا لِلَّهِ فِيهِ رِضًا وَ كَيْفَ أُمْسِكُ سَهْمَ ذِي اَلْقُرْبَى مِنْهُ وَ مَا سَأَلْتَنِي مِنْ إِعْلاَمِكَ ذَلِكَ كُلَّهُ فَاسْمَعْ بِقَلْبِكَ وَ اُنْظُرْ بِعَقْلِكَ ثُمَّ أَعْطِ فِي جَنْبِكَ اَلنَّصَفَ مِنْ نَفْسِكَ فَإِنَّهُ أَسْلَمُ لَكَ غَداً عِنْدَ رَبِّكَ اَلْمُتَقَدِّمِ أَمْرُهُ وَ نَهْيُهُ إِلَيْكَ وَفَّقَنَا اَللَّهُ وَ إِيَّاكَ اِعْلَمْ أَنَّ اَللَّهَ رَبِّي وَ رَبَّكَ مَا غَابَ عَنْ شَيْ ءٍ وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيًّا وَ مَا فَرَّطَ فِي اَلْكِتَابِ مِنْ شَيْ ءٍ وَ كُلَّ شَيْ ءٍ فَصَّلَهُ تَفْصِيلاً…
نامه امام صادق علیه السلام در باره غنایم و وجوب خمس -از آنچه که ذکر نموده بودی دریافتم که اهتمام داری مواردی را که خدا به آنها خرسند است دریابی و بدانی چگونه من سهم ذی القربی خاندان پیامبر صلی الله علیه و آله را از آن موارد برداشت می کنم. و همچنین از اینکه درخواست کرده بودی تو را در جریان همه این موارد قرار دهم، منظورت را دریافتم و اینک خوب دل بسپار -و چشم خرد خود را نیک گشا و آنگاه از جانب خود انصاف ده که فردای قیامت در پیشگاه پروردگارت که تو را امر و نهی فرموده چگونه باید باشی که برایت سلامت بارتر باشد. خداوند به ما و تو، توفیق ارزانی فرماید. بدان که خداوند، پروردگار من و پروردگار تو، چیزی را نادیده نگرفته «پروردگارت هرگز فراموشکار نیست» سوره مریم ، آیه 64 و چیزی را در قرآن فروگذار نکرده و…
بَرُّوا آبَاءَكُمْ يَبَرَّكُمْ أَبْنَاؤُكُمْ وَ عِفُّوا عَنْ نِسَاءِ اَلنَّاسِ تَعِفَّ نِسَاؤُكُمْ.
به پدرانتان خوبی کنید تا فرزندانتان به شما خوبی نمایند و با زنان مردم پاکدامنی نمایید تا زنان شما پاکدامن گردند.
اَلدُّنْيَا سِجْنُ اَلْمُؤْمِنِ وَ اَلصَّبْرُ حِصْنُهُ وَ اَلْجَنَّةُ مَأْوَاهُ وَ اَلدُّنْيَا جَنَّةُ اَلْكَافِرِ وَ اَلْقَبْرُ سِجْنُهُ وَ اَلنَّارُ مَأْوَاهُ.
دنیا زندان مومن و شکیبایی دژ او و بهشت منزلگاهش باشد و دنیا بهشت کافر و گور زندانش و آتش منزلگاهش باشد.
إِنَّ فِیمَا نَزَلَ بِهِ الْوَحْی مِنَ السَّمَاءِ: لَوْ أَنَّ لِابْنِ آدَمَ وَادِیینِ یسِیلَانِ ذَهَباً وَ فِضَّةً لَابْتَغَی لَهُمَا ثَالِثاً. یا ابْنَ آدَمَ، إِنَّمَا بَطْنُک بَحْرٌ مِنَ الْبُحُورِ وَ وَادٍ مِنَ الْأَوْدِیةِ لَا یمْلَؤُهُ شَی ءٌ إِلَّا التُّرَابُ.
در یکی از کتابهای آسمانی نوشته شده: اگر برای فرزندان آدم دو صحرا بود که یکی مملو از طلا و دیگری مملو از نقره، باز هم آنها متمایل بوجود صحرای سوم از گنجینه می شدند (یعنی طمع فرزند آدم نهایت ندارد). ای فرزند آدم، شکم تو یک دریا و یا یک وادی بسیار وسیع است که جز خاک هیچ چیز آن را پر نمی کند.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَلْعَبْدَ لَيَكُونُ لَهُ عِنْدَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَلدَّرَجَةُ لاَ يَبْلُغُهَا بِعَمَلِهِ فَيُبْتَلَى بِجَسَدِهِ أَوْ يُصَابُ فِي مَالِهِ أَوْ يُصَابُ فِي وُلْدِهِ فَإِنْ هُوَ صَبَرَ ظَفَرَهُ اَللَّهُ إِيَّاهَا.
امام صادق علیه السّلام فرمود:بنده نزد خدا درجه ای دارد که با عملش به آن نرسد، بنا بر این خداوند بدنش را بیمار می گرداند، یا در مال یا فرزندانش مصیبتی وارد می آورد، چنانچه صبر نماید خداوند او را بر آن مصیبت پیروز گرداند.
عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِذَا أَحَبَّ عَبْدا قَبَضَ أَحَبَّ وُلْدِهِ إِلَيْهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند عزّ و جل هر گاه بنده ای را دوست بدارد محبوبترین فرزندان او را می گیرد.
إِنَّ لِلَّهِ حَرَماً وَ هُوَ مَکةُ وَ لِرَسُولِهِ حَرَماً وَ هُوَ الْمَدِینَةُ وَ لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ حَرَماً وَ هُوَ الْکوفَةُ وَ لَنَا حَرَماً وَ هُوَ قُمُّ وَ سَتُدْفَنُ فِیهِ امْرَأَةٌ مِنْ وُلْدِی تُسَمَّی فَاطِمَةَ مَنْ زَارَهَا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ؛
خدا را حرمی است و آن مکه است، پیامبر را حرمی است و آن مدینه است، امیرالمومنین را حرمی است و آن کوفه است و برای ما حرمی است و آن قم است و در آن خانمی از فرزندان من به نام فاطمه دفن خواهد شد، هرکس وی را زیارت کند پاداشش بهشت خواهد بود.
