احادیث درباره دست در دست خدا از امام باقر (ع)

عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَتَى رَجُلٌ اَلنَّبِيَّ فَقَالَ إِلَى مَا تَدْعُو يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ أَدْعُوا إِلَى اَللّٰهِ عَلىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اِتَّبَعَنِي : وَ أَدْعُوكَ إِلَى مَنْ إِنْ أَصَابَكَ ضُرٌّ فَدَعَوْتَهُ كَشَفَهُ عَنْكَ وَ إِنِ اِسْتَعَنْتَ بِهِ وَ أَنْتَ مَقْهُورٌ أَعَانَكَ وَ إِنْ سَأَلْتَهُ وَ أَنْتَ مُقِلٌّ أَغْنَاكَ وَ إِنْ ضَلَلْتَ فِي فَلاَةِ اَلْأَرْضِ أَرْشَدَكَ فَقَالَ لَهُ أَوْصِنِي يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ لاَ تَغْضَبْ قَالَ زِدْنِي قَالَ اِرْضَ مِنَ اَلنَّاسِ بِمَا تَرْضَى لَهُمْ مِنْ نَفْسِكَ قَالَ زِدْنِي قَالَ لاَ…

امام باقر علیه السّلام فرمود:مردی خدمت پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله رسید و گفت:مردم را به چه چیز دعوت می کنی ای محمّد؟فرمود:من و پیروانم با بینش و آگاهی مردم را بسوی خدا می خوانیم، و دعوت می کنم بسوی کسی که اگر به هنگام شدت و سختی او را خواندی گرفتاریت را رفع نماید، و اگر در حالت غم و اندوه از او کمک خواستی یاریت کند، و اگر در حال فقر و تنگدستی از او طلب نمودی بی نیازت کند، و اگر در بیابان خشکی گم شدی راهنمائیت نماید. گفت:ای محمّد مرا نصیحت کن، فرمود:غضب نکن. گفت:باز هم موعظه کن فرمود:آنچه برای خویش می پسندی برای مردم بپسند. گفت:باز هم، فرمود:به مردم دشنام مده که دشمنت شوند. گفت:باز هم، فرمود:از احسان و نیکی به اهلش دلسرد مباش. گفت:باز هم، فرمود:مردم را دوست بدار تا دوستت بدارند، و اگر از…

عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ يَزَالُ اَلْمُؤْمِنُ بِخَيْرٍ وَ رَجَاءٍ وَ رَحْمَةٍ مِنَ اَللَّهِ مَا لَمْ يَسْتَعْجِلْ فَيَقْنُطَ فَيَتْرُكَ اَلدُّعَاءَ فَقِيلَ لَهُ كَيْفَ يَسْتَعْجِلُ قَالَ يَقُولُ قَدْ دَعَوْتُ مُنْذُ كَذَا وَ كَذَا وَ لاَ أَرَى اَلْإِجَابَةَ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:پیوسته مؤمن در حال خیر و امیدواری از مهر و رحمت خداوند است تا زمانی که شتاب نکند و نومید نشود، و دست از دعا بر ندارد.از امام پرسیدند: چگونه شتاب می کند؟فرمود:می گوید از فلان سال تا فلان سال دعا کردم و اجابت را ندیدم.

عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِيرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ : يَا سَدِيرُ تُعْتِقُ كُلَّ يَوْمٍ نَسَمَة قُلْتُ لاَ قَالَ فَكُلَّ شَهْرٍ قُلْتُ لاَ فَقَالَ كُلَّ سَنَةٍ قُلْتُ لاَ فَقَالَ سُبْحَانَ اَللَّهِ أَ مَا تَأْخُذُ بِيَدِ أَخِيكَ فِي اَللَّهِ فَتُدْخِلَهُ بَيْتَكَ فَتُطْعِمَهُ شُبْعَة فَوَ اَللَّهِ لَذَلِكَ أَفْضَلُ مِنْ عِتْقِ رَقَبَةٍ مِنْ وُلْدِ إِسْمَاعِيلَ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:ای سدیر آیا هر روز بنده ای را آزاد می کنی؟گفتم:نه، فرمود:در هر ماه؟گفتم:نه، فرمود:در هر سال؟گفتم:نه، فرمود:سبحان اللّٰه، آیا دست برادر دینیت را به خاطر خدا نگرفته ای و به خانه ات نبرده ای و او را از غذا سیر ننموده ای؟بخدا قسم این کار از آزاد کردن بنده ای از نسل فرزندان اسماعیل علیه السّلام ثوابش بیشتر است.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلْمُتَحَابُّونَ فِي اَللَّهِ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ عَلَى أَرْضٍ زَبَرْجَدَةٍ خَضْرَاءَ فِي ظِلِّ عَرْشِهِ عَنْ يَمِينِهِ وَ كِلْتَا يَدَيْهِ يَمِينٌ وُجُوهُهُمْ أَشَدُّ بَيَاضا مِنَ اَلثَّلْجِ وَ أَضْوَأُ مِنَ اَلشَّمْسِ اَلطَّالِعَةِ يَغْبِطُهُمْ بِمَنْزِلَتِهِمْ كُلُّ مَلَكٍ مُقَرَّبٍ وَ نَبِيٍّ مُرْسَلٍ يَقُولُ اَلنَّاسُ مَنْ هَؤُلاَءِ فَيُقَالُ هَؤُلاَءِ اَلْمُتَحَابُّونَ فِي اَللَّهِ.

امام باقر علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود: دوستی کنندگان برای خدا در روز قیامت روی زمین زبرجدین و سبز رنگ زیر سایۀ عرش خدا، سمت راست او خواهند بود، در حالی که هر دو دست او راست است، چهره آنان سفیدتر از برف و نورانی تر از خورشید درخشان است، هر فرشته مقرّب و هر پیغمبر مرسلی به مقام آنان حسرت می خورد. مردم گویند:اینها کیانند؟به آنها گفته می شود: دوستی کنندگان برای خدایند.

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ مِنْ عِبَادِيَ اَلْمُؤْمِنِينَ عِبَادا لاَ يَصْلُحُ لَهُمْ أَمْرُ دِينِهِمْ إِلاَّ بِالْغِنَاءِ وَ اَلسَّعَةِ وَ اَلصِّحَّةِ فِي اَلْبَدَنِ فَأَبْلُوهُمْ بِالْغِنَى وَ اَلسَّعَةِ وَ صِحَّةِ اَلْبَدَنِ فَيَصْلُحُ عَلَيْهِمْ أَمْرُ دِينِهِمْ وَ إِنَّ مِنْ عِبَادِيَ اَلْمُؤْمِنِينَ لَعِبَادا لاَ يَصْلُحُ أَمْرُ دِينِهِمْ إِلاَّ بِالْفَاقَةِ وَ اَلْمَسْكَنَةِ وَ اَلسُّقْمِ فِي أَبْدَانِهِمْ فَأَبْلُوهُمْ بِالْفَاقَةِ وَ اَلْمَسْكَنَةِ وَ اَلسُّقْمِ فَيَصْلُحُ…

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل می کند که فرمود:خداوند عزّ و جل فرمود:برخی از بندگان مؤمنم کسانی باشند که امر دینشان جز با ثروتمندی و وسعت در زندگی و تندرستی اصلاح نشود، از این جهت آنها را با ثروت و وسعت در زندگی و تندرستی می آزمایم، تا امر دینشان اصلاح شود، و برخی از بندگان مؤمنم کسانی اند که امر دینشان جز با فقر و تهیدستی و ناخوشی در بدنهایشان اصلاح نشود، آنها را با فقر و تهیدستی و بیماری می آزمایم تا امر دینشان اصلاح شود، من به آنچه امر دین بندگان مؤمنم را اصلاح کند داناترم.

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَكُونَ أَغْنَى اَلنَّاسِ فَلْيَكُنْ بِمَا فِي أَيْدِي اَللَّهِ أَوْثَقَ مِنْهُ فِي أَيْدِي غَيْرِهِ.

امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل می کند که فرمود:هر کس می خواهد بی نیازترین مردم باشد؛ باید به آنچه در دست خداست اعتمادش بیشتر از آنچه در دست مردم است بوده باشد.

قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِيَّاكَ أَنْ تُطْمِحَ بَصَرَكَ إِلَى مَا هُوَ فَوْقَكَ فَكَثِيرا مَا قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِنَبِيِّهِ فَلاٰ تُعْجِبْكَ أَمْوٰالُهُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُهُمْ : وَ قَالَ لاٰ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلىٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ أَزْوٰاجا مِنْهُمْ زَهْرَةَ اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا : فَإِنْ دَخَلَكَ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ فَاذْكُرْ عَيْشَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَإِنَّمَا كَانَ خُبْزُهُ اَلشَّعِيرَ وَ حَلْوَاهُ اَلتَّمْرَ وَ وَقُودُهُ اَلسَّعَفَ إِذَا وَجَدَهُ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:مبادا به بالا دست خود چشم بدوزی، زیرا خداوند عزّ و جل بسیار به پیامبرش فرموده از مالها و فرزندانشان خوشت نیاید و در شگفت نشوی و فرمود: دیدگان خود را به آن چیزهائی که رونق زندگی دنیاست و به گروهی از ایشان بهره داده ایم نگران مساز ، و اگر در بارۀ این موضوع شکی و تردیدی یافتی زندگی رسول خدا را یاد کن، که خوراکش نان جو و حلوایش خرما و آتش گیره اش شاخ درخت خرما بود؛ اگر پیدا می کرد.

عَنْ جَابِرٍ عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَمَّا تُوُفِّيَ اَلطَّاهِرُ بْنُ رَسُولِ اَللَّهِ نَهَى رَسُولُ اَللَّهِ خَدِيجَةَ عَنِ اَلْبُكَاءِ فَقَالَتْ بَلَى يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ لَكِنْ دَرَّتْ عَلَيْهِ اَلدُّرَيْرَةُ فَبَكَيْتُ فَقَالَ أَ مَا تَرْضَيْنَ أَنْ تَجِدِيهِ قَائِما لَكِ عَلَى بَابِ اَلْجَنَّةِ فَإِذَا رَآكِ أَخَذَ بِيَدِكِ فَأَدْخَلَكِ اَلْجَنَّةَ أَطْهَرَهَا مَكَانا وَ أَطْيَبَهَا قَالَتْ فَإِنَّ ذَلِكَ كَذَلِكَ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَللَّهُ أَعَزُّ وَ أَكْرَمُ مِنْ أَنْ يَسْلُبَ عَبْدا ثَمَرَةَ فُؤَادِهِ فَيَصْبِرُ وَ يَحْتَسِبُ وَ يَحْمَدُ…

امام باقر علیه السّلام فرمود:زمانی که طاهر فرزند رسول خدا فوت کرد ایشان خدیجه علیها السّلام را از گریه کردن منع فرمود، حضرت خدیجه گفت:بلی ای رسول خدا کنایه از اینکه مطیع حرف شما هستم و لکن شیر در سینه ام جاری شد و من گریه کردم. فرمود:آیا نمی خواهی که او را جلوی درب بهشت ایستاده ببینی، و هر گاه تو را دید دستت را بگیرد و به پاکترین و خوشبوترین مکان بهشت ببرد؟گفت:آری این چنین است، پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خداوند عزیزترین و با کرامت تر از آنست که میوه دل بنده ای را از او بگیرد و او صبر کند، و حسرت بخورد و حمد خدا را بگوید، آنگاه خداوند او را عذاب کند.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : ثَلاَثٌ دَرَجَاتٌ وَ ثَلاَثٌ كَفَّارَاتٌ وَ ثَلاَثٌ مُوبِقَاتٌ وَ ثَلاَثٌ مُنْجِيَاتٌ فَأَمَّا اَلدَّرَجَاتُ فَإِفْشَاءُ اَلسَّلاَمِ وَ إِطْعَامُ اَلطَّعَامِ وَ اَلصَّلاَةُ وَ اَلنَّاسُ نِيَامٌ وَ أَمَّا اَلْكَفَّارَاتُ فَإِسْبَاغُ اَلْوُضُوءِ فِي اَلسَّبَرَاتِ وَ اَلْمَشْيُ بِاللَّيْلِ وَ اَلنَّهَارِ إِلَى اَلصَّلَوَاتِ وَ اَلْمُحَافَظَةُ عَلَى اَلْجَمَاعَاتِ وَ أَمَّا اَلثَّلاَثُ اَلْمُوبِقَاتُ فَشُحٌّ مُطَاعٌ وَ هَو ى مُتَّبَعٌ وَ إِعْجَابُ اَلْمَرْءِ بِنَفْسِهِ وَ أَمَّا اَلثَّلاَثُ اَلْمُنْجِيَاتُ فَخَوْفُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي…

امام باقر علیه السّلام فرمود:سه چیز درجه انسان را بالا می برد، و سه چیز موجب کفّارۀ گناه، و سه چیز کشنده است، و سه چیز نجات بخش. اما درجات:بلند سلام کردن، و غذا دادن، و در دلش شب که مردم در خوابند نماز خواندن است، و اما کفّاره ها:در هوای سرد وضوی کامل گرفتن، و برای ادای نمازهای شبانه روزی گام برداشتن، و بر نماز جماعت مواظبت نمودن، و امّا آن سه که کشنده است:بخلی که در وجود انسانی حاکم و فرمانروا باشد، و هوای نفسی که از آن پیروی شود، و خود پسندی، و اما چیزهای نجات بخش:در پنهان و آشکار از خداوند ترسیدن، و در حال ثروتمندی و تهیدستی میانه روی کردن، و در حال رضا و خشم سخن به عدالت گفتن.

«إنّا لا نُغنی عَنکم ـ واللّهِ ـ شَیئا إلّا بِالوَرَعِ، وإنّ وِلایتَنا لا تُدرَک إلّا بِالعَمَلِ؛»

«به خدا سوگند ما به کار شما نخواهیم آمد جز آنکه وارسته باشید؛ و بی گمان ولایت ما جز با عمل به دست نمی آید.»

نَحْنُ اَلْمَثَانِي اَلَّذِي أَعْطَاهُ اَللَّهُ نَبِيَّنَا مُحَمَّداً ص وَ نَحْنُ وَجْهُ اَللَّهِ نَتَقَلَّبُ فِي اَلْأَرْضِ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ وَ نَحْنُ عَيْنُ اَللَّهِ فِي خَلْقِهِ وَ يَدُهُ اَلْمَبْسُوطَةُ بِالرَّحْمَةِ عَلَى عِبَادِهِ عَرَفَنَا مَنْ عَرَفَنَا وَ جَهِلَنَا مَنْ جَهِلَنَا وَ إِمَامَةَ اَلْمُتَّقِينَ .

امام صادق(ع)فرمود: ماییم آن مثانی که خدا به پیغمبر ما محمد(ص)عطا فرموده است(یعنی همدوش قرآنیم که پیغمبر فرمود: دو چیز سنگین میان شما گذاشته ام)و ماییم وجه خدا که در زمین میان شما رفت و آمد کنیم ماییم دیده خدا میان خلقش(ناظر و شاهد کردار مخلوقیم)و دست باز رحمت او بر بندگانش شناخت هر که ما را شناخت(و خوشا بحالش)و پیشوایی پرهیزگاران را نشناخت هر که ما را نشناخت(و چه زیان بزرگی کرد که مرگش در پیش است و آنگاه زیان خود دریابد).

كُلُّ مَنْ دَانَ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِعِبَادَةٍ يُجْهِدُ فِيهَا نَفْسَهُ وَ لاَ إِمَامَ لَهُ مِنَ اَللَّهِ فَسَعْيُهُ غَيْرُ مَقْبُولٍ وَ هُوَ ضَالٌّ مُتَحَيِّرٌ وَ اَللَّهُ شَانِئٌ لِأَعْمَالِهِ وَ مَثَلُهُ كَمَثَلِ شَاةٍ ضَلَّتْ عَنْ رَاعِيهَا وَ قَطِيعِهَا فَهَجَمَتْ ذَاهِبَةً وَ جَائِيَةً يَوْمَهَا فَلَمَّا جَنَّهَا اَللَّيْلُ بَصُرَتْ بِقَطِيعِ غَنَمٍ مَعَ رَاعِيهَا فَحَنَّتْ إِلَيْهَا وَ اِغْتَرَّتْ بِهَا فَبَاتَتْ مَعَهَا فِي مَرْبِضِهَا فَلَمَّا أَنْ سَاقَ اَلرَّاعِي قَطِيعَهُ أَنْكَرَتْ رَاعِيَهَا وَ قَطِيعَهَا فَهَجَمَتْ مُتَحَيِّرَةً تَطْلُبُ رَاعِيَهَا وَ قَطِيعَهَا فَبَصُرَتْ…

محمد بن مسلم گوید شنیدم که امام باقر(ع)میفرمود: هر که دینداری خدای عز و جل کند بوسیله عبادتی که خود را در آن بزحمت افکند ولی امام و پیشوایی که خدا معین کرده نداشته باشد، زحمتش ناپذیرفته و خود او گمراه و سرگردانست و خدا اعمال او را مبغوض و دشمن دارد، حکایت او حکایت گوسفندی است که از چوپان و گله خود گم شده و تمام روز سرگردان میرود و بر میگردد، چون شب فرا رسد گله ای با شبان بچشمش آید، بسوی آن گراید و بآن فریفته شود و شب را در خوابگاه آن گله بسربرد، چون چوپان گله را حرکت دهد، گوسفند گمشده گله و چوپان را ناشناس بیند، باز متحیر و سرگردان در جستجوی شبان و گله خود باشد که گوسفندانی را با چوپانش به بیند، بسوی آن رود و بآن فریفته گردد، شبان او را صدا زند که بیا و بچوپان و گله خود پیوند که تو سرگردانی…