احادیث درباره گمان از امام باقر (ع)

يُحْشَرُ اَلْمُكَذِّبُونَ بِقَدَرِ اَللَّهِ مِنْ قُبُورِهِمْ قَدْ مُسِخُوا قِرَدَةً وَ خَنَازِيرَ.

امام باقر علیه السلام فرمود: بی گمان دروغ انگارندگان قدر الهی در حالی از گورهایشان به پا خیزند که به میمون و خوک تبدیل شده اند.

صَلاَةُ اَلْجُمُعَةِ فَرِيضَةٌ وَ اَلاِجْتِمَاعُ إِلَيْهَا فَرِيضَةٌ مَعَ اَلْإِمَامِ فَإِنْ تَرَكَ رَجُلٌ مِنْ غَيْرِ عِلَّةٍ ثَلاَثَ جُمَعٍ فَقَدْ تَرَكَ ثَلاَثَ فَرَائِضَ وَ لاَ يَدَعُ ثَلاَثَ فَرَائِضَ مِنْ غَيْرِ عِلَّةٍ إِلاَّ مُنَافِقٌ وَ قَالَ مَنْ تَرَكَ اَلْجَمَاعَةَ رَغْبَةً عَنْهَا وَ عَنْ جَمَاعَةِ اَلْمُؤْمِنِينَ مِنْ غَيْرِ عِلَّةٍ فَلاَ صَلاَةَ لَهُ.

امام باقر علیه السلام فرمود: نماز جمعه واجب است و گرد هم آمدن همراه با امام نیز واجب است؛ پس اگر مردی نماز جمعه را سه بار بدون دلیل وارهد بی گمان سه عمل واجب را وارهانده است و کسی جز منافق سه واجب را فرو نگذارد. و نیز فرمود: هر که نماز جماعت را از روی بی رغبتی به نماز جماعت و گردهمایی مومنان و بدون دلیل وارهد نمازی ندارد(نمازش درست نیست).

ثَلاَثُ خِصَالٍ لاَ يَمُوتُ صَاحِبُهُنَّ أَبَداً حَتَّى يَرَى وَبَالَهُنَّ اَلْبَغْيُ وَ قَطِيعَةُ اَلرَّحِمِ وَ اَلْيَمِينُ اَلْكَاذِبَةُ يُبَارِزُ اَللَّهَ بِهَا وَ إِنَّ أَعْجَلَ اَلطَّاعَةِ ثَوَاباً لَصِلَةُ اَلرَّحِمِ وَ إِنَّ اَلْقَوْمَ لَيَكُونُونَ فُجَّاراً فَيَتَوَاصَلُونَ فَتَنْمِي أَمْوَالُهُمْ وَ يُثْرُونَ وَ إِنَّ اَلْيَمِينَ اَلْكَاذِبَةَ وَ قَطِيعَةَ اَلرَّحِمِ لَيَذَرَانِ اَلدِّيَارَ بَلاَقِعَ مِنْ أَهْلِهَا .

سه صفت است که صاحب آن صفات هرگز نمی میرد تا اینکه عذاب و گرفتاری آن صفات را ببیند: ستم، قطع رابطه خویشاوندی و سوگند دروغین که ستیز با خداست. و بی گمان طاعتی که پاداشش زودتر از دیگر طاعات می رسد، ارتباط خویشاوندی است و به راستی اگر چه قومی طغیانگر و گنهکارند ولی صله رحم می کنند پس دارایی ایشان زیاد می گردد و توانگر می شوند و همانا سوگند دروغین و قطع ارتباط خویشاوندی شهرها را خالی از سکنه بی نشاط می سازد.

إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ أَخُ اَلْمُؤْمِنِ لاَ يَشْتِمُهُ وَ لاَ يَحْرِمُهُ وَ لاَ يُسِي ءُ بِهِ اَلظَّنَّ.

مومن برادر مومن است. به او دشنام نمی دهد، از او چیزی را مضایقه نمی کند و به او گمان بد نمی برد.

عَلَيْكُمْ بِالْوَرَعِ وَ اَلاِجْتِهَادِ وَ صِدْقِ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءِ اَلْأَمَانَةِ إِلَى مَنِ اِئْتَمَنَكُمْ عَلَيْهَا بَرّاً كَانَ أَوْ فَاجِراً فَلَوْ أَنَّ قَاتِلَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع اِئْتَمَنَنِي عَلَى أَمَانَةٍ لَأَدَّيْتُهَا إِلَيْهِ.

بر شماست به پرهیزگاری و تلاش و راست گفتاری و بازپس دادن امانت به آن کس که به شما اعتماد نموده خواه آن کس نیکوکار باشد یا بزهکار. چنانچه قاتل علی بن ابی طالب امانتی به من سپارد. بی گمان آن را بازپس خواهم داد.

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ اَلثُّمَالِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا قَالَ اَلْمُؤْمِنُ لِأَخِيهِ أُفٍّ خَرَجَ مِنْ وَلاَيَتِهِ وَ إِذَا قَالَ أَنْتَ عَدُوِّي فَقَدْ كَفَرَ أَحَدُهُمَا لِأَنَّهُ لاَ يَقْبَلُ اَللَّهُ مِنْ أَحَدٍ عَمَلا فِي تَثْرِيبٍ عَلَى مُؤْمِنٍ نَصِيحَة وَ لاَ يَقْبَلُ مِنْ مُؤْمِنٍ عَمَلا وَ هُوَ يُضْمِرُ فِي قَلْبِهِ عَلَى مُؤْمِنٍ سُوء وَ لَوْ كُشِفَ اَلْغِطَاءُ عَنِ اَلنَّاسِ فَنَظَرُوا إِلَى مَا وَصَلَ مَا بَيْنَ اَللَّهِ وَ بَيْنَ اَلْمُؤْمِنِ خَضَعَتْ لِلْمُؤْمِنِينَ رِقَابُهُمْ وَ تَسَهَّلَتْ لَهُمْ أُمُورُهُمْ وَ لاَنَتْ لَهُمْ طَاعَتُهُمْ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:هر گاه مؤمن نسبت به برادر دینی اش اظهار انزجار نماید از دوستی او خارج شده.و هر گاه به او بگوید تو دشمن منی یکی از آن دو کافر شده، زیرا خداوند عمل کسی را که بعنوان خیر اندیشی مؤمنی را توبیخ نموده باشد نمی پذیرد، و از مؤمن هم عملی را قبول نمی کند در حالی که در دلش نسبت به مؤمن دیگر گمان بد باشد.و اگر حجابها از جلوی چشم مردم برداشته شود و ببینند آنچه را موجب اتصال بین خدا و مؤمن شده گردنهای آنان برای مؤمنین خاضع و فروتن می شود، و کارهای مؤمنین برای آنان آسان می گردد، و برای آنها اطاعت از مؤمنین سهل می شود.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَمَّا حَضَرَتِ اَلنَّبِيَّ اَلْوَفَاةُ نَزَلَ جَبْرَئِيلُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ هَلْ لَكَ فِي اَلرُّجُوعِ فِي اَلدُّنْيَا قَالَ لاَ قَدْ بَلَّغْتُ رِسَالاَتِي فَأَعَادَهَا عَلَيْهِ قَالَ لاَ بَلِ اَلرَّفِيعَ اَلْأَعْلَى ثُمَّ قَالَ اَلنَّبِيُّ وَ اَلْمُسْلِمُونَ حَوْلَهُ مُجْتَمِعُونَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدِي وَ لاَ سُنَّةَ بَعْدَ سُنَّتِي فَمَنِ اِدَّعَى ذَلِكَ فَدَعْوَاهُ وَ بِدْعَتُهُ فِي اَلنَّارِ فَاقْتُلُوهُ وَ مَنِ اِتَّبَعَهُ فَإِنَّهُ فِي اَلنَّارِ أَيُّهَا اَلنَّاسُ أَحْيُوا اَلْقِصَاصَ وَ أَحْيُوا…

امام باقر علیه السّلام فرمود:هنگام وفات پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله که فرا رسید، جبرئیل نازل شد و گفت:ای رسول خدا آیا می خواهی به دنیا باز گردی؟فرمود:نه، من رسالاتم را انجام دادم، جبرئیل بار دوّم تکرار کرد، حضرت فرمود:نه، فقط خدا را می خواهم، سپس در حالی که مردم اطرافش جمع بودند فرمود:ای مردم بعد از من نه پیامبری خواهد آمد و نه دینی، هر کس این را ادّعا کند ادّعا و بدعتش در آتش است، او را بکشید، و هر کس از او پیروی کند جایش جهنم است، ای مردم قصاص را زنده بدارید، و حق را برای صاحبش زنده کنید و متفرق نشوید، اسلام آورید و تسلیم شوید تا سالم بمانید، خداوند مقرر داشته که من و پیامبرانم پیروز گردیم، بی گمان خداوند نیرومند و پیروز است .

قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي خَبَرٍ طَوِيلٍ فِي تَفْسِيرِ المص : فِي رِوَايَةِ لَبِيدٍ فَمَنْ زَعَمَ أَنَّ كِتَابَ اَللَّهِ مُبْهَمٌ فَقَدْ هَلَكَ ثُمَّ أَمْسَكَ فَقَالَ اَلْأَلِفُ وَاحِدَةٌ وَ اَللاَّمُ ثَلاَثُونَ وَ اَلْمِيمُ أَرْبَعُونَ وَ اَلصَّادُ تِسْعُونَ فَقُلْتُ هَذِهِ إِحْدَى وَ سِتُّونَ وَ مِائَةٌ فَقَالَ يَا لَبِيدُ إِذَا دَخَلْتَ سَنَةَ إِحْدَى وَ سِتِّينَ وَ مِائَةٍ سَلَبَ اَللَّهُ قَوْما سُلْطَانَهُمْ .

امام باقر علیه السّلام ضمن حدیثی طولانی در تفسیر المص در روایت لبید فرمود:هر که گمان کند که کتاب خداوند ابهام دارد هلاک شده، سپس کمی صبر کرد و فرمود:الف یک است، لام سی است، و میم چهل است، و صاد نود.پرسیدم:این عدد صد و شصت و یک است، فرمود:ای لبید هر گاه داخل سال صد و شصت و یک شدی خداوند سلطنت قومی را می گیرد.

«إنّا لا نُغنی عَنکم ـ واللّهِ ـ شَیئا إلّا بِالوَرَعِ، وإنّ وِلایتَنا لا تُدرَک إلّا بِالعَمَلِ؛»

«به خدا سوگند ما به کار شما نخواهیم آمد جز آنکه وارسته باشید؛ و بی گمان ولایت ما جز با عمل به دست نمی آید.»

إِنَّ مَنْ عِنْدَنَا يَزْعُمُونَ أَنَّ قَوْلَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَسْئَلُوا أَهْلَ اَلذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُون َنَّهُمُ اَلْيَهُودُ وَ اَلنَّصَارَى قَالَ إِذاً يَدْعُونَكُمْ إِلَى دِينِهِمْ قَالَ قَالَ بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ نَحْنُ أَهْلُ اَلذِّكْرِ وَ نَحْنُ اَلْمَسْئُولُونَ .

محمد بن مسلم بامام باقر علیه السلام: عرضکرد: همشهریان ما گمان کنند، قول خدای عز و جل«اگر نمیدانید از اهل ذکر بپرسید»اهل ذکر یهود و نصاری هستند، فرمود: بنا بر این آنها شما را بدین خود دعوت کنند سپس با دست بسینه اش اشاره کرد و فرمود: ما هستیم اهل ذکر و ما هستیم سوال شوندگان.

كَانَ قَوْمُ لُوطٍ أَفْضَلَ قَوْمٍ خَلَقَهُمُ اَللَّهُ تَعَالَى فَطَلَبَهُمْ إِبْلِيسُ اَلطَّلَبَ اَلشَّدِيدَ وَ كَانَ مِنْ قِصَّتِهِمْ وَ خَبَرِهِمْ أَنَّهُمْ إِذَا خَرَجُوا إِلَى اَلْعَمَلِ خَرَجُوا بِأَجْمَعِهِمْ وَ تَبْقَى اَلنِّسَاءُ خَلْفَهُمْ فَأَتَى إِبْلِيسُ مَتَاعَهُمْ وَ كَانُوا إِذَا رَجَعُوا خَرَّبَ إِبْلِيسُ مَا يَعْمَلُونَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ تَعَالَوْا نَرْصُدْهَذَا اَلَّذِي يُخَرِّبُ مَتَاعَنَا فَرَصَدُوهُ فَإِذَا هُوَ غُلاَمٌ أَحْسَنُ مَا يَكُونُ مِنَ اَلْغِلْمَانِ فَقَالُوا لَهُ أَنْتَ اَلَّذِي تُخَرِّبُ مَتَاعَنَا فَقَالَ نَعَمْ مَرَّةً بَعْدَ مَرَّةٍ فَاجْتَمَعَ…

امام صادق علیه السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: آنگاه که قوم لوط آن کار زشت را انجام دادند زمین به پیشگاه خدا چنان گریست که اشک هایش به آسمان رسید و آسمان چنان گریست که اشک هایش به عرش رسید؛ پس خدای فرازمند به آسمان وحی نمود: بر آنان سنگ ببار و به زمین وحی نمود که آنان را در خویش فرو ببر. چون ابلیس لعنت شده دید که کارش در میان مردان پا بر جا شده خویش را به شکل زنی در آورد و به سراغ زنان رفت و به آنان گفت: مردان شما با یک دیگر همجنس بازی می کنند؟ آنان گفتند: آری، ما خود دیده ایم و حضرت لوط علیه السلام نیز آنان را اندرز می دهد و نصیحت می کند. ابلیس به زنان نیز همجنس بازی را آموخت و زنان نیز به همدیگر اکتفا کردند و به همجنس بازی با خویش پرداختند، پس چون حجت بر آنان…

بَيْنَا أَبِي جَالِسٌ وَ عِنْدَهُ نَفَرٌ إِذَا اِسْتَضْحَكَ حَتَّى اِغْرَوْرَقَتْ عَيْنَاهُ دُمُوعاً ثُمَّ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا أَضْحَكَنِي قَالَ فَقَالُوا لاَ قَالَ زَعَمَ اِبْنُ عَبَّاسٍ أَنَّهُ مِنَ اَلَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اَللّهُ ثُمَّ اِسْتَقامُوا فَقُلْتُ لَهُ هَلْ رَأَيْتَ اَلْمَلاَئِكَةَ يَا اِبْنَ عَبَّاسٍ تُخْبِرُكَ بِوَلاَيَتِهَا لَكَ فِي اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ مَعَ اَلْأَمْنِ مِنَ اَلْخَوْفِ وَ اَلْحُزْنِ قَالَ فَقَالَ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يَقُولُ إِنَّمَا اَلْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ َ قَدْ دَخَلَ فِي هَذَا جَمِيعُ اَلْأُمَّةِ فَاسْتَضْحَكْتُ ثُمَّ قُلْتُ…

امام صادق علیه السلام فرمود: در آن میان که پدرم نشسته بود و افرادی هم نزد او بودند، ناگهان او را خنده یی گرفت که دو چشمش پر از اشک شد، سپس فرمود: میدانید چه مرا بخنده آورد؟ گفتند: نه، فرمود: ابن عباس معتقد است که از جمله کسانی است که(30 سوره 41)«گفته اند: پروردگار ما خداست و سپس استقامت کردند-دنباله آیه: -فرشتگان برایشان نازل شوند که بیم مدارید و غم مخورید-» -من باو گفتم: ابن عباس تو فرشتگان را دیده یی که دوستی خود را نسبت بتو در دنیا و آخرت و ایمنی ترا از بیم و اندوه خبر دهند؟ ابن عباس گفت: خدای-تبارک و تعالی-فرماید: (10 سوره 49)«همانا مومنین برادر یک دیگرند»پس تمام امت در این حکم شریکند(یعنی همچنان که من فرشتگان را ندیده ام، سایر مومنین با استقامت هم ندیده اند). امام علیه السلام فرماید: من…