احادیث درباره گفتار و کردار نیک

عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ قَالَ : خَطَبَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي اَلْكُوفَةِ فَقَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ مَا اَلرَّقُوبُ فِيكُمْ فَقَالُوا اَلرَّجُلُ يَمُوتُ وَ لَمْ يَتْرُكْ وَلَدا فَقَالَ بَلِ اَلرَّقُوبُ حَقَّ اَلرَّقُوبِ رَجُلٌ مَاتَ وَ لَمْ يُقَدِّمْ مِنْ وُلْدِهِ أَحَدا يَحْتَسِبُهُ عِنْدَ اَللَّهِ وَ إِنْ كَانُوا كَثِيرا مِنْ بَعْدِهِ ثُمَّ قَالَ مَا اَلصُّعْلُوكُ فِيكُمْ فَقَالُوا اَلرَّجُلُ اَلَّذِي لاَ مَالَ لَهُ قَالَ بَلِ اَلصُّعْلُوكُ مَنْ لَمْ يُقَدِّمْ مِنْ مَالِهِ شَيْئا عِنْدَ اَللَّهِ وَ إِنْ كَانَ كَثِيرا مِنْ بَعْدِهِ ثُمَّ قَالَ مَا اَلصُّرَعَةُ…

امیر المؤمنین علیه السّلام در کوفه ضمن خطبه ای فرمود:ای مردم بی وارث در بین شما کیست؟ گفتند:آنکه بمیرد و فرزندی به یادگار نگذارد، فرمود:بی وارث حقیقی کسی است که بمیرد و فرزندی پیش نفرستاده باشد که مصیبتش را به حساب خدا گذارد، هر چند فرزندانش زیاد باشند، سپس پرسید:در بین شما بینوا کیست؟گفتند:آنکه مالی ندارد، فرمود:بینوای واقعی آن است که مالی پیش نفرستاده باشد که به حساب خدا گذارد، گرچه ثروت کلانی از خود بگذارد، سپس فرمود:بنظر شما در بین شما قهرمان کشتی کیست؟گفتند:پهلوانی که هیچ کس نتواند به خاکش افکند، فرمود:قهرمان واقعی آن است که شیطان به قلبش مشت بکوبد تا سخت خشمگین شود و خونش بجوش آید، آنگاه خدا را یاد کرده، با نیروی حلم، غضبش را به خاک افکند.

قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ فِيمَا نَاجَانِي رَبِّي أَنَّهُ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَنْ آذَى لِي وَلِيّا فَقَدْ أَرْصَدَ لِي بِالْمُحَارَبَةِ وَ مَنْ حَارَبَنِي حَارَبْتُهُ.

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:پروردگارم در یکی از مناجاتهایش با من فرمود:ای محمد هر کس یکی از دوستان مرا اذیّت کند به حقیقت به جنگ با من کمین کرده است، و هر که با من بجنگد با او خواهم جنگید.

فِي وَصِيَّةِ اَلنَّبِيِّ وَ غَيْرِهِ عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَتَى رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ عَلِّمْنِي يَا رَسُولَ اَللَّهِ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالْيَأْسِ مِمَّا فِي أَيْدِي اَلنَّاسِ فَإِنَّهُ اَلْغِنَى اَلْحَاضِرُ قَالَ زِدْنِي يَا رَسُولَ اَللَّهِ قَالَ إِذَا هَمَمْتَ بِأَمْرٍ فَتَدَبَّرْ عَاقِبَتَهُ فَإِنْ يَكُ خَيْرا وَ رُشْدا فَاتَّبِعْهُ وَ إِنْ يَكُ غَيّا فَدَعْهُ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:مردی خدمت رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله رسید و عرض کرد:ای رسول خدا مرا بیاموز، فرمود:از آنچه در دست مردم می بینی ناامید باش، زیرا این کار بی نیازی فعلی است، عرض کرد:ای رسول خدا بیافزای بر من، فرمود:هر گاه قصد کاری کردی به آیندۀ آن بیاندیش، اگر خیر و هدایت بود آن را انجام بده، و اگر گمراهی و ضلالت بود آن را رها کن.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَمَّا حَضَرَتِ اَلنَّبِيَّ اَلْوَفَاةُ نَزَلَ جَبْرَئِيلُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ هَلْ لَكَ فِي اَلرُّجُوعِ فِي اَلدُّنْيَا قَالَ لاَ قَدْ بَلَّغْتُ رِسَالاَتِي فَأَعَادَهَا عَلَيْهِ قَالَ لاَ بَلِ اَلرَّفِيعَ اَلْأَعْلَى ثُمَّ قَالَ اَلنَّبِيُّ وَ اَلْمُسْلِمُونَ حَوْلَهُ مُجْتَمِعُونَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدِي وَ لاَ سُنَّةَ بَعْدَ سُنَّتِي فَمَنِ اِدَّعَى ذَلِكَ فَدَعْوَاهُ وَ بِدْعَتُهُ فِي اَلنَّارِ فَاقْتُلُوهُ وَ مَنِ اِتَّبَعَهُ فَإِنَّهُ فِي اَلنَّارِ أَيُّهَا اَلنَّاسُ أَحْيُوا اَلْقِصَاصَ وَ أَحْيُوا…

امام باقر علیه السّلام فرمود:هنگام وفات پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله که فرا رسید، جبرئیل نازل شد و گفت:ای رسول خدا آیا می خواهی به دنیا باز گردی؟فرمود:نه، من رسالاتم را انجام دادم، جبرئیل بار دوّم تکرار کرد، حضرت فرمود:نه، فقط خدا را می خواهم، سپس در حالی که مردم اطرافش جمع بودند فرمود:ای مردم بعد از من نه پیامبری خواهد آمد و نه دینی، هر کس این را ادّعا کند ادّعا و بدعتش در آتش است، او را بکشید، و هر کس از او پیروی کند جایش جهنم است، ای مردم قصاص را زنده بدارید، و حق را برای صاحبش زنده کنید و متفرق نشوید، اسلام آورید و تسلیم شوید تا سالم بمانید، خداوند مقرر داشته که من و پیامبرانم پیروز گردیم، بی گمان خداوند نیرومند و پیروز است .

عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى يُحِبُّ اَلْمُدَاعِبَ فِي اَلْجَمَاعَةِ فَلاَ رَفَثَ لِلْمُتَوَحِّدِ بِالْفِكْرَةِ اَلْمُتَحَلِّي بِالْعَبْرَةِ اَلسَّاهِرِ بِالصَّلاَةِ.

امام باقر علیه السّلام فرمود:خدای تبارک و تعالی کسی را که در بین جماعت شوخی و خوشمزگی کند بدون ناسزاگویی دوستش دارد، کسی که در حالت تنهایی در حال تفکر است، آنکه خودش را به زیور عبرت آراسته، و کسی که شب زنده دار به نماز است.

قَالَ اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يُحْشَرُ اَلنَّاسُ عَلَى نِيَّاتِهِمْ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ .

امام باقر علیه السّلام فرمود:مردم در روز قیامت بر طبق نیّتهایشان محشور می شوند.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قُولُوا اَلْخَيْرَ تُعْرَفُوا بِهِ وَ اِعْمَلُوا اَلْخَيْرَ تَكُونُوا مِنْ أَهْلِهِ.

امام صادق علیه السّلام از امیر المؤمنین علیه السّلام نقل کرده که فرمود:سخن خیر گویید تا بدان معروف شوید، و کار خیر کنید تا اهل خیر شوید.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ لَيْسَ كُلَّ كَلاَمِ اَلْحَكِيمِ أَتَقَبَّلُ وَ لَكِنْ أَتَقَبَّلُ هَوَاهُ وَ هَمَّهُ فَمَنْ كَانَ هَوَاهُ وَ هَمُّهُ لِي جَعَلْتُ سَمْعَهُ وَ بَصَرَهُ عِبَادَة وَ ذِكْرا لِي وَ إِنْ لَمْ يَتَكَلَّمْ.

امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از قول خداوند عزّ و جل نقل کرده که فرمود:چنین نیست که هر کلام حکیمی را بپذیرم، ولی توجه و اراده اش را می پذیرم، هر کس توجه و اراده اش برای من بود، شنیده ها و دیده های او را عبادت برای خودم قرار می دهم، گرچه سخنی نگفته باشد.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ قَالَ : قَالَ مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ يَا رَبِّ مَنْ أَهْلُكَ اَلَّذِينَ تُظِلُّهُمْ فِي ظِلِّ عَرْشِكَ يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلاَّ ظِلُّكَ قَالَ فَأَوْحَى اَللَّهُ إِلَيْهِ اَلطَّاهِرَةُ قُلُوبُهُمْ وَ اَلْبَرِيئَةُ أَيْدِيهِمْ اَلَّذِينَ يَذْكُرُونَ ذَا اَلْجَلاَلِ إِذَا ذَكَرُوا وَ هُمُ اَلَّذِينَ يَكْتَفُونَ بِطَاعَتِي كَمَا يَكْتَفِي اَلصَّبِيُّ اَلصَّغِيرُ بِاللَّبَنِ وَ اَلَّذِينَ يَأْوُونَ إِلَى مَسَاجِدِي كَمَا تَأْوِي اَلنُّسُورُ إِلَى أَوْكَارِهَا وَ…

امام صادق علیه السّلام به نقل از پدرش از جدش علی بن الحسین علیهم السّلام فرمود:موسی بن عمران علیه السّلام عرض کرد:پروردگارا اولیای تو چه کسانی هستند که عرشت بر آنان سایه افکنده است روزی که هیچ سایه ای جز سایه ات نیست؟خداوند به او وحی کرد:آنان کسانیند که قلبهائی پاک و دستانی تهی دارند، کسانیند که هر گاه متذکر شوند ذکر خدا گویند، و آنها کسانیند که به بندگی من دلخوشند همان طور که بچۀ کوچک به شیر مادر دل بسته است، و کسانیند که به مساجد من پناه می آورند همان طور که بازهای شکاری به لانه هایشان پناه می برند، و کسانیند که هر گاه حرام من حلال شود غضبناک شوند، مانند پلنگی که خشمناک شود.

عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ : قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ عَلَيْكُمْ بِالْوَرَعِ وَ اَلاِجْتِهَادِ وَ صِدْقِ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءِ اَلْأَمَانَةِ وَ حُسْنِ اَلصِّحَابَةِ لِمَنْ صَحِبَكُمْ وَ طُولِ اَلسُّجُودِ فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ سُنَنِ اَلْأَوَّلِينَ .

امام صادق علیه السّلام به ابو بصیر فرمود:ای ابا محمد همواره پارسا باشید، و در عبادت بکوشید، و راستگوئی، و ردّ امانت به صاحبش، و سجده های طولانی را پیشه خود سازید، زیرا اینها از روشهای پسندیده پیشینیان است،

عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ زِيَادٍ قَالَ : سَلَّمْنَا عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بِمِن ى ثُمَّ قُلْتُ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ إِنَّا قَوْمٌ مُجْتَازُونَ لَسْنَا نُطِيقُ هَذَا اَلْمَجْلِسَ مِنْكَ كُلَّمَا أَرَدْنَاهُ وَ لاَ نَقْدِرُ عَلَيْهِ فَأَوْصِنَا قَالَ أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ صِدْقِ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءِ اَلْأَمَانَةِ وَ حُسْنِ اَلصِّحَابَةِ لِمَنْ صَاحَبَكُمْ وَ إِفْشَاءِ اَلسَّلاَمِ وَ إِطْعَامِ اَلطَّعَامِ صَلُّوا فِي مَسَاجِدِهِمْ وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ وَ اِتَّبِعُوا جَنَائِزَهُمْ فَإِنَّ أَبِي حَدَّثَنِي أَنَّ شِيعَتَنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ كَانُوا…

عبد اللّٰه بن زیاد گوید:در منی بر امام صادق علیه السّلام سلام کردیم، سپس پرسیدم:ای پسر رسول خدا ما گروهی عبورکننده ایم، هر چه خواستیم نتوانستیم با شما همنشین شویم، و موفق به این کار نشدیم، ما را وصیتی کن، فرمود:شما را به پرهیز الهی، و راستی در گفتار، و اداء امانت، و خوشرفتاری با رفیقان، و بلند سلام کردن، و غذا دادن به فقیران سفارش می کنم، در مسجدهایشان نماز بخوانید، مریضهای آنان را عیادت کنید، جنازه هایشان را تشییع کنید، پدرم به من می فرمود:شیعیان ما اهل بیت بهترین کسان در بین موجودین خودشان بودند، اگر فقیهی بود از شیعیان بود، و اگر مؤذّنی بود از بین آنان بود، و اگر امام و رهبری بود از بین آنان بود، و اگر سرپرستی کنندۀ یتیمی بود از بین آنان بود، و اگر امانتداری بود از آنان بود، و اگر ودیعه…

عَنِ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مَا تَحَبَّبَ إِلَيَّ عَبْدِي بِشَيْءٍ أَحَبَّ إِلَيَّ مِمَّا اِفْتَرَضْتُهُ عَلَيْهِ وَ إِنَّهُ لَيَتَحَبَّبُ إِلَيَّ بِالنَّافِلَةِ حَتَّى أُحِبَّهُ فَإِذَا أَحْبَبْتُهُ كُنْتُ سَمْعَهُ اَلَّذِي يَسْمَعُ بِهِ وَ بَصَرَهُ اَلَّذِي يُبْصِرُ بِهِ وَ لِسَانَهُ اَلَّذِي يَنْطِقُ بِهِ وَ يَدَهُ اَلَّتِي أَعْطَيْتُهُ بِهَا وَ مَا تَرَدَّدْتُ فِي شَيْءٍ أَنَا فَاعِلُهُ كَتَرَدُّدِي فِي مَوْتِ اَلْمُؤْمِنِ يَكْرَهُ اَلْمَوْتَ وَ أَنَا أَكْرَهُ…

امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کرده که خداوند تبارک و تعالی فرمود:بندۀ من با چیزی محبوبتر از انجام آنچه بر او واجب کرده ام به دوستی من گرایش پیدا نکند، ولی او به وسیلۀ خواندن نمازهای مستحبی به دوستی من می گراید تا او را دوست بدارم، من هر گاه او را دوست داشته باشم گوش او می شوم که با آن می شنود، و چشم او می شوم که با آن می بیند، زبان او می شوم که با آن سخن می گوید، و دست او می شوم که با آن می بخشد، و مردد نمی شوم در چیزی که انجام دهنده اش می باشم مانند ترددم در مرگ مؤمن، او از مرگ بدش می آید و من از ناراحتی او ناخشنودم.