احادیث درباره کار نیک از امام سجاد (ع)

أَيُّهَا اَلنَّاسُ اِتَّقُوا اَللَّهَ وَ اِعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ فَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً بَعِيداً وَ يُحَذِّرُكُمُ اَللّهُ نَفْسَهُ وَيْحَكَ يَا اِبْنَ آدَمَ اَلْغَافِلَ وَ لَيْسَ مَغْفُولاً عَنْهُ إِنَّ أَجَلَكَ أَسْرَعُ شَيْ ءٍ إِلَيْكَ قَدْ أَقْبَلَ نَحْوَكَ حَثِيثاً يَطْلُبُكَ وَ يُوشِكُ أَنْ يُدْرِكَكَ فَكَأَنْ قَدْ أَوْفَيْتَ أَجَلَكَ وَ قَدْ قَبَضَ اَلْمَلَكُ رُوحَكَ وَ صُيِّرْتَ إِلَى قَبْرِكَ وَحِيداً فَرَدَّ إِلَيْكَ رُوحَكَ وَ اِقْتَحَمَ عَلَيْكَ مَلَكَاكَ…

از امام سید العابدین علی بن حسین علیهما السلام در تفصیل این معانی روایت شده است - نصیحت آن حضرت علیه السلام به یاران و شیعیانش و یادآوری به آنان در هر جمعه -ای مردم از خداوند بپرهیزید و آگاه باشید که به سوی او بازمی گردید و هر کسی کردار نیک و بدش را در برابر خویش خواهد یافت اگر چه دوست دارد بین او و کار ناپسندش فاصله ای دور باشد. خدای، شما را از خویش پرهیز داد. وای بر تو ای آدمیزاده غفلت ورز که از تو غافل نیستند، به درستی مرگ به سوی تو، بیش از هر چیز دیگری شتاب گرفته، به راستی که شتابان به تو روی آورده، تو را می جوید و نزدیک است که تو را در رباید؛ پس به تحقیق، عمرت به سر آید و فرشته مرگ جانت را برباید و تنها به گورت خواهی رفت؛ پس جانت به تو بازگردانده شود و بی خواست تو دو فرشته نکیر و منکر…

إِنَّ عَلاَمَةَ اَلزَّاهِدِينَ فِي اَلدُّنْيَا اَلرَّاغِبِينَ فِي اَلْآخِرَةِ تَرْكُهُمْ كُلَّ خَلِيطٍ وَ خَلِيلٍ وَ رَفْضُهُمْ كُلَّ صَاحِبٍ لاَ يُرِيدُ مَا يُرِيدُونَ أَلاَ وَ إِنَّ اَلْعَامِلَ لِثَوَابِ اَلْآخِرَةِ هُوَ اَلزَّاهِدُ فِي عَاجِلِ زَهْرَةِ اَلدُّنْيَا اَلْآخِذُ لِلْمَوْتِ أُهْبَتَهُ اَلْحَاثُّ عَلَى اَلْعَمَلِ قَبْلَ فَنَاءِ اَلْأَجَلِ وَ نُزُولِ مَا لاَ بُدَّ مِنْ لِقَائِهِ وَ تَقْدِيمِ اَلْحَذَرِ قَبْلَ اَلْحَيْنِ فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ حَتّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ اَلْمَوْتُ قالَ رَبِّ اِرْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ فَلَيُنْزِلَنَّ…

از سخنان امام سجاد علیه السلام در باره زهد -به راستی، نشانه روی برتافتگان از دنیا و شیفتگان آخرت، ترک گفتن هر همنشین و دوست و طرد هر رفیقی است که با آنان همدل و همرنگ نیستند. هان همانا، آن کس که برای ثواب آخرت کار کند، نسبت به زرق و برق زودگذر دنیا بی رغبت و برای سفر آخرت حاضر و آماده است و پیش از فرجام مهلت و فرا رسیدن مرگ که از دیدارش گزیری نیست، دست به کار شده و پرهیز را پیشه خود ساخته است؛ زیرا خدای عز و جل می فرماید: «تا آنگاه که مرگ یکی از ایشان فرا رسد، می گوید: پروردگارا مرا بازگردانید، شاید من در آنچه وانهاده ام کار نیکی انجام دهم» سوره مومنون ، آیه 99 و 100 ، پس باید هر کس خود را در این دنیا چنان بدارد که گویی عمر دوباره یافته و از کوتاهی در انجام عمل صالح برای روز مبادا قیامت…

إِنَّ اَلْمُنَافِقَ يَنْهَى وَ لاَ يَنْتَهِي وَ يَأْمُرُ وَ لاَ يَأْتِي إِذَا قَامَ إِلَى اَلصَّلاَةِ اِعْتَرَضَ وَ إِذَا رَكَعَ رَبَضَ وَ إِذَا سَجَدَ نَقَرَ يُمْسِي وَ هَمُّهُ اَلْعَشَاءُ وَ لَمْ يَصُمْ وَ يُصْبِحُ وَ هَمُّهُ اَلنَّوْمُ وَ لَمْ يَسْهَرْ وَ اَلْمُؤْمِنُ خَلَطَ عَمَلَهُ بِحِلْمِهِ يَجْلِسُ لِيَعْلَمَ وَ يُنْصِتُ لِيَسْلَمَ لاَ يُحَدِّثُ بِالْأَمَانَةِ اَلْأَصْدِقَاءَ وَ لاَ يَكْتُمُ اَلشَّهَادَةَ لِلْبُعَدَاءِ وَ لاَ يَعْمَلُ شَيْئاً مِنَ اَلْحَقِّ رِئَاءً وَ لاَ يَتْرُكُهُ حَيَاءً إِنْ زُكِّيَ خَافَ مِمَّا يَقُولُونَ وَ يَسْتَغْفِرُ اَللَّهَ لِمَا لاَ يَعْلَمُونَ وَ لاَ…

همانا، منافق نهی از منکر نماید ولی خود از منکر دست برندارد و امر به نیکی کند ولی خود به کار نیک نپردازد و چون به نماز ایستد به هر سو نگاه اندازد، چون رکوع کند گوسفندوار بر زمین زانو زند و سجده نماید و چون سجده کند کلاغ وار شتابان به زمین منقار زند و بی آن که روزه بگیرد روز را به شب رساند و همه فکر و ذکرش خوردن غذا باشد و در روز همه اش در فکر خوابیدن است با آن که شب زنده داری نکرده است. اما مومن، کردارش را با بردباری درآمیزد، بنشیند تا بیاموزد، سکوت اختیار نماید تا سالم ماند و اسرار را که به امانت نزد او گذاشته اند با دوستان صمیمی خود نیز در میان نگذارد و گواهی بیگانگان را کتمان ننماید و در انجام کار حق خود نمایی نکند و در اثر شرم حق را ترک نکند، اگر از او تعریف و تمجید نمایند و او را از…

هَذِهِ رِسَالَةُ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ ع إِلَى بَعْضِ أَصْحَابِهِ اِعْلَمْ أَنَّ لِلَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَيْكَ حُقُوقاً مُحِيطَةً بِكَ فِي كُلِّ حَرَكَةٍ تَحَرَّكْتَهَا أَوْ سَكِنَةٍ سَكَنْتَهَا أَوْ حَالٍ حُلْتَهَا أَوْ مَنْزِلَةٍ نَزَلْتَهَا أَوْ جَارِحَةٍ قَلَبْتَهَا أَوْ آلَةٍ تَصَرَّفْتَ فِيهَا فَأَكْبَرُ حُقُوقِ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَيْكَ مَا أَوْجَبَ عَلَيْكَ لِنَفْسِهِ مِنْ حَقِّهِ اَلَّذِي هُوَ أَصْلُ اَلْحُقُوقِ ثُمَّ مَا أَوْجَبَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَيْكَ لِنَفْسِكَ مِنْ قَرْنِكَ إِلَى قَدَمِكَ عَلَى اِخْتِلاَفِ جَوَارِحِكَ فَجَعَلَ عَزَّ وَ جَلَّ…

ابی حمزه ثمالی گوید: این نامه علی بن حسین است به یکی از اصحابش: بدان که خدای عز و جل را بر تو حقوقی است که در هر جنبشی که از تو سر میزند و هر آرامشی که داشته باشی و یا در هر حالی که باشی یا در هر منزلی که فرود آیی یا در هر عضوی که بگردانی یا در هر ابزاری که در آن تصرف کنی آن حقوق اطراف تو را فرا گرفته است بزرگترین حق خدای تبارک و تعالی بر تو همان است که برای خویش بر تو واجب کرده همان حقی که ریشه همه حقوق است سپس آنچه خدای عز و جل بر تو واجب کرده برای خودت از سر تا پایت با توجه به اعضای مختلفی که داری پس خدای عز و جل از برای زبانت بر تو حقی قرار داده و از برای گوشت بر تو حقی و از برای چشمت بر تو حقی و از برای دستت بر تو حقی و از برای پایت بر تو حقی و از برای شکمت بر تو حقی و از برای عضو جنسی…

مَنِ اشْتاقَ إلی الْجَنَّةِ سارَعَ إلی الْحَسَناتِ وَ سَلا عَنِ الشَّهَواتِ، وَ مَنْ أشْفَقَ مِنَ النارِ بادَرَ بِالتَّوْبَةِ إلی اللَّهِ مِنْ ذُنُوبِهِ وَ راجَعَ عَنِ الْمَحارِمِ.

کسی که مشتاق بهشت باشد در انجام کارهای نیک، سرعت می نماید و شهوات را زیر پا می گذارد و هرکس از آتش جهنم هراسناک باشد به درگاه خداوند از گناهانش توبه می کند و از گناهان و چیزهای حرام روی برمی گرداند.

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ اَلثُّمَالِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ قَالَ : خَرَجْتُ حَتَّى اِنْتَهَيْتُ إِلَى هَذَا اَلْحَائِطِ فَاتَّكَأْتُ عَلَيْهِ فَإِذَا رَجُلٌ عَلَيْهِ ثَوْبَانِ أَبْيَضَانِ يَنْظُرُ فِي تُجَاهِ وَجْهِي ثُمَّ قَالَ يَا عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ مَا لِي أَرَاكَ كَئِيبا حَزِينا عَلَى اَلدُّنْيَا فَالرِّزْقُ حَاضِرٌ لِلْبَرِّ وَ اَلْفَاجِرِ قُلْتُ مَا عَلَى هَذَا أَحْزَنُ وَ إِنَّهُ كَمَا تَقُولُ قَالَ فَعَلَى اَلْآخِرَةِ فَوَعْدٌ صَادِقٌ يَحْكُمُ فِيهِ مَلِكٌ قَاهِرٌ أَوْ قَالَ قَادِرٌ قُلْتُ مَا عَلَى هَذَا أَحْزَنُ وَ إِنَّهُ كَمَا تَقُولُ قَالَ…

امام زین العابدین علیه السّلام فرمود:روزی بیرون شدم تا به این دیوار رسیدم و بر آن تکیه کردم، ناگاه مردی که دو جامۀ سفید بر تن داشت پیدا شد و در رویم نگریست، سپس گفت:ای علی بن الحسین چه شده که تو را اندوهگین و محزون می بینم؟آیا اندوهت برای دنیاست؟که روزی خدا برای نیکوکار و بدکردار آماده است. گفتم:برای دنیا اندوهگین نیستم، زیرا چنان است که تو می گویی، گفت:پس برای آخرت است؟که وعده ای است درست و سلطانی قاهر قادر نسبت به آن حکم می فرماید:گفتم:برای آن هم اندوه ندارم، زیرا چنان است که می گویی، پرسید:اندوهت برای چیست؟گفتم:از فتنۀ ابن زبیر و وضعی که مردم دارند می ترسم. بعد خندید و گفت:ای علی بن الحسین آیا دیده ای کسی را که از خدا بترسد و خدا او را نجات ندهد؟گفتم:نه، گفت:آیا کسی را دیده ای که بر خدا…

عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ فَقَدْ رَأَيْتُ اَلْخَيْرَ كُلَّهُ قَدِ اِجْتَمَعَ فِي قَطْعِ اَلطَّمَعِ عَمَّا فِي أَيْدِي اَلنَّاسِ وَ مَنْ لَمْ يَرْجُ اَلنَّاسَ فِي شَيْءٍ وَ رَدَّ أَمْرَهُ فِي جَمِيعِ أُمُورِهِ إِلَى اَللَّهِ اِسْتَجَابَ اَللَّهُ لَهُ فِي كُلِّ شَيْءٍ.

علی بن الحسین علیه السّلام فرمود:تمام خیر و نیکی را در بریدن طمع از دست مردم دیدم، و هر کس هیچ امیدی به مردم نداشته باشد، و امرش را در هر کاری به خدا واگذارد، خداوند در هر چیزی دعایش را مستجاب کند.

وَ كَانَتْ جَارِيَةٌ لِعَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ تَسْكُبُ عَلَيْهِ اَلْمَاءَ فَسَقَطَ اَلْإِبْرِيقُ مِنْ يَدِهَا فَشَجَّهُ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيْهَا فَقَالَتِ اَلْجَارِيَةُ إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى يَقُولُ وَ اَلْكٰاظِمِينَ اَلْغَيْظَ : فَقَالَ كَظَمْتُ غَيْظِي قَالَتْ وَ اَلْعٰافِينَ عَنِ اَلنّٰاسِ : قَالَ عَفَوْتُ عَنْكَ قَالَتْ وَ اَللّٰهُ يُحِبُّ اَلْمُحْسِنِينَ : قَالَ اِذْهَبِي فَأَنْتِ حُرَّةٌ لِوَجْهِ اَللَّهِ .

امام سجاد علیه السّلام کنیزی داشت که روی دستش آب می ریخت، ظرف آب از دستش افتاد، و دست امام مجروح شد، سرش را به طرف او بلند کرد، کنیز گفت:خدای تعالی می فرماید: و فروخورندگان خشم ، فرمود:خشمم را خوردم، گفت: و گذرندگان از مردم ، فرمود:از تو گذشتم، گفت: و خدا نیکوکاران را دوست دارد فرمود:برو؛ تو در راه خدا آزادی.

قَالَ رَجُلٌ لِعَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ ع تَرَكْتَ اَلْجِهَادَ وَ خُشُونَتَهُ وَ لَزِمْتَ اَلْحَجَّ وَ لِينَتَهُ قَالَ وَ كَانَ مُتَّكِئاً فَجَلَسَ فَقَالَ وَيْحَكَ مَا بَلَغَكَ مَا قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص فِي حِجَّةِ اَلْوَدَاعِ إِنَّهُ لَمَّا هَمَّتِ اَلشَّمْسُ أَنْ تَغِيبَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص يَا بِلاَلُ قُلْ لِلنَّاسِ فَلْيُنْصِتُوا فَلَمَّا أَنْصَتُوا قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص إِنَّ رَبَّكُمْ تَطَوَّلَ عَلَيْكُمْ فِي هَذَا اَلْيَوْمِ فَغَفَرَ لِمُحْسِنِكُمْ وَ شَفَّعَ مُحْسِنَكُمْ فِي مُسِيئِكُمْ فَأَفِيضُوا مَغْفُوراً لَكُمْ وَ ضَمِنَ لِأَهْلِ اَلتَّبِعَاتِ مِنْ عِنْدِهِ اَلرِّضَا…

ابو حمزه ثمالی گوید: مردی به امام سجاد علیه السلام گفت: جهاد را که دشوار است وانهاده و حج را که آسان است گزاردی؟ امام علیه السلام که تکیه داده بود در این هنگام نشست و فرمود: وای بر تو آیا آنچه که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله در«حجه الوداع»فرمود به گوش تو نرسیده است؟ به راستی که چون خورشید آهنگ غروب کردن نمود، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: ای بلال مردمان را بگو که ساکت شوند؛ پس چون مردمان خاموشی گزیدند، پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: به راستی، پروردگار شما امروز بر شما منت نهاد و نیکوکار شمایان را آمرزید و شفاعت نیکوکارتان را در باره گناهکارتان پذیرفت؛ بروید که بخشوده شده اید و خداوند خشنودی خویش را از گناهکاران شما ضمانت نمود.

مِنْ سَعَادَةِ اَلْمَرْءِ أَنْ يَكُونَ مَتْجَرُهُ فِي بِلاَدِهِ وَ يَكُونَ خُلَطَاؤُهُ صَالِحِينَ وَ يَكُونَ لَهُ وُلْدٌ يَسْتَعِينُ بِهِمْ.

امام زین العابدین(ع)فرمود: از موجبات خوشبختی مرد این است که بازرگان شهر و دیار خودش باشد و آمیزش با نیکان نماید و فرزندان مددکار داشته باشد.

كَفَانَا اَللَّهُ وَ إِيَّاكُمْ كَيْدَ اَلظَّالِمِينَ وَ بَغْيَ اَلْحَاسِدِينَ وَ بَطْشَ اَلْجَبَّارِينَ أَيُّهَا اَلْمُؤْمِنُونَ لاَ يَفْتِنَنَّكُمُ اَلطَّوَاغِيتُ وَ أَتْبَاعُهُمْ مِنْ أَهْلِ اَلرَّغْبَةِ فِي اَلدُّنْيَا اَلْمَائِلُونَ إِلَيْهَا اَلْمَفْتُونُونَ بِهَا اَلْمُقْبِلُونَ عَلَيْهَا وَ عَلَى حُطَامِهَا اَلْهَامِدِ وَ هَشِيمِهَا اَلْبَائِدِ غَداً وَ اِحْذَرُوا مَا حَذَّرَكُمُ اَللَّهُ مِنْهَا وَ اِزْهَدُوا فِيمَا زَهَّدَكُمُ اَللَّهُ فِيهِ مِنْهَا وَ لاَ تَرْكَنُوا إِلَى مَا فِي هَذِهِ اَلدُّنْيَا رُكُونَ مَنْ أَعَدَّهَا دَاراً وَ قَرَاراً وَ بِاللَّهِ إِنَّ لَكُمْ مِمَّا فِيهَا…

پند و زهد و حکمت -خداوند، نیرنگ ستم پیشه گان و تجاوز حسدورزان و خشونت گردنکشان را از ما و شما دور سازد. ای مومنان مباد که سرکشان و پیروان ایشان که شیفته دنیا و روی آورنده به آنند شما را از حق برگردانند آنان که فریب خورده دنیایند و به دنیا و کالای پوسیده و گیاه خشکیده نابودشده اش در فردا، روی آورده اند. از آنچه خدای شما را به دور داشته، برکنار باشید و در آنچه خدای شما را بی میل خواسته، زهد در پیش دارید و بدان چه در این سرای می باشد اعتماد نکنید چونان کسی که این سرای را منزل پایدار و آرامش جاودانه خود شمرده است. و به خدای سوگند که در آنچه در این دنیاست از زرق و برق دنیا و گذشت روزهایش و دگرگونی و انقلابش و عبرتها و به بازی گرفتن شیفتگانش، نشانه ای بر ضد دنیاست. به راستی، دنیا پایین دست را فرا…

اِعْلَمْ رَحِمَكَ اَللَّهُ أَنَّ لِلَّهِ عَلَيْكَ حُقُوقاً مُحِيطَةً بِكَ فِي كُلِّ حَرَكَةٍ تَحَرَّكْتَهَا أَوْ سَكَنَةٍ سَكَنْتَهَا أَوْ مَنْزِلَةٍ نَزَلْتَهَا أَوْ جَارِحَةٍ قَلَبْتَهَا وَ آلَةٍ تَصَرَّفْتَ بِهَا بَعْضُهَا أَكْبَرُ مِنْ بَعْضٍ وَ أَكْبَرُ حُقُوقِ اَللَّهِ عَلَيْكَ مَا أَوْجَبَهُ لِنَفْسِهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مِنْ حَقِّهِ اَلَّذِي هُوَ أَصْلُ اَلْحُقُوقِ وَ مِنْهُ تَفَرَّعَ ثُمَّ أَوْجَبَهُ عَلَيْكَ لِنَفْسِكَ مِنْ قَرْنِكَ إِلَى قَدَمِكَ عَلَى اِخْتِلاَفِ جَوَارِحِكَ فَجَعَلَ لِبَصَرِكَ عَلَيْكَ حَقّاً وَ لِسَمْعِكَ عَلَيْكَ حَقّاً وَ لِلِسَانِكَ عَلَيْكَ حَقّاً وَ…

رساله امام سجاد علیه السلام که مشهور به«رساله حقوق»است -آگاه باش-خدایت ببخشاید-که خدا را بر عهده تو حقوقی است که در هر جنبشی که صورت دهی و هر سکونی که بر آن بمانی و هر جایی که بر آن وارد شوی و هر عضوی که تکان دهی یا وسیله ای که استفاده کنی تو را در بر گرفته اند که پاره ای از این حقوق بزرگتر از پاره ای دیگر است که بزرگترین حقوق خدای بر تو، حقوقی است که برای خودش تبارک و تعالی واجب نموده است که حق خداوند، اساس تمام حقوق هاست و دیگر حقوق از آن نشات می گیرد؛ سپس برای خود تو از سر تا قدمت برای هر عضوی حقوقی را واجب کرد پس برای چشم تو بر عهده ات حقی و برای گوش تو حقی و برای زبان تو حقی و برای دست تو حقی و برای پایت حقی و برای شکمت حقی و برای عورت تو حقی را قرار داد؛ زیرا این اعضای هفتگانه همان اند…