إِنَّ لِأَهْلِ اَلتَّقْوَى عَلاَمَاتٍ يُعْرَفُونَ بِهَا صِدْقَ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءَ اَلْأَمَانَةِ وَ اَلْوَفَاءَ بِالْعَهْدِ وَ قِلَّةَ اَلْفَخْرِ وَ اَلْبُخْلِ وَ صِلَةَ اَلْأَرْحَامِ وَ رَحْمَةَ اَلضُّعَفَاءِ وَ قِلَّةَ اَلْمُؤَاتَاةِ لِلنِّسَاءِ وَ بَذْلَ اَلْمَعْرُوفِ وَ حُسْنَ اَلْخُلُقِ وَ سَعَةَ اَلْحِلْمِ وَ اِتِّبَاعَ اَلْعِلْمِ فِيمَا يُقَرِّبُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ طُوبى لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ َ طُوبَى شَجَرَةٌ فِي اَلْجَنَّةِ أَصْلُهَا فِي دَارِ رَسُولِ اَللَّهِ ص فَلَيْسَ مِنْ مُؤْمِنٍ إِلاَّ وَ فِي دَارِهِ غُصْنٌ مِنْ أَغْصَانِهَا لاَ يَنْوِي فِي قَلْبِهِ شَيْئاً إِلاَّ…
امام باقر علیه السلام فرمود امیر المومنین علیه السلام میفرمود که پرهیزکاران را نشانه هایی است که با آنها شناخته می شوند: راستگویی و امانت را پس دادن و پیمان را به پایان رساندن و کمتر فخر کردن و کمتر بخل ورزیدن و با خویشان پیوند نگسستن و بر ناتوان دلسوزی نمودن و از زنان کمتر فرمان بردن و در کار نیک دست باز بودن و خوش خلقی و بسیار حلم ورزیدن و از دانستن آنچه بخدای عز و جل نزدیک میکند پیروی کردن طوبی از آن آنها است و سرانجام کارشان به نیکی است و طوبی درختی است در بهشت که ریشه اش در خانه رسول خدا است و هیچ مومنی نیست مگر اینکه یک شاخه از شاخهای آن در خانه او است هر چه از دلش بگذراند آن شاخه همان بر را باو میدهد. و چنانچه سواری تندرو دو سال در سایه آن راه پیماید از سایه اش بدر نخواهد رفت و چنانچه…
رُوِی عَنْ عَلِی اَمیرِالمُوْمِنینَ عَلَیهِ السَّلامُ فی وصْفِ اَهْلِ التَّقْوی قالَ: یمْسِی وَ هَمُّهُ الشُّکّرُ وَ یصْبِحُ وَ هَمُّهُ الذِّکْرُ یبیتُ حَذِراً وَ یصْبِحْ فَرِحاً حَذِراً لِمَا حُذِّرَ مِنَ الغَفْلَةِ وَ فَرِحاً بِما اَصابَ مِنَ الفَضْلِ وَ الرَّحْمَةِ
حضرت امیر المؤمنین علی علیه السلام فرمودند:
انسانی که مؤمن و اهل تقوا و پرهیزکاری است، کسی است که روز خود را در حالی شب می کند که تمام همّ او در شبانگاه سپاسگزاری و شکر خداوند است و شب خود را در حالی صبح می کند که تمام همّ و غمّ او ذکر و یاد خداست. مؤمنِ متّقی روز خود را شب می کند در حالی که از چیزهایی که او را به غفلت و فراموشی خداوند بکشاند ترسان و هراسناک است و شب خود را صبح می کند در حالی که خوشحال و شادمان است و این خوشحالی او به خاطر فضل و رحمتی است که خداوند به او عنایت کرده است.
- نهج البلاغه، خطبه 193، خطبه همّام
أَنَّهُ سَأَلَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى أَنِ اُشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ إِلَيَّ اَلْمَصِيرُ فَقَالَ اَلْوَالِدَانِ اَللَّذَانِ أَوْجَبَ اَللَّهُ لَهُمَا اَلشُّكْرَ هُمَا اَللَّذَانِ وَلَدَا اَلْعِلْمَ وَ وَرَّثَا اَلْحُكْمَ وَ أَمَرَ اَلنَّاسَ بِطَاعَتِهِمَا ثُمَّ قَالَ اَللَّهُ إِلَيَّ اَلْمَصِيرُ فَمَصِيرُ اَلْعِبَادِ إِلَى اَللَّهِ وَ اَلدَّلِيلُ عَلَى ذَلِكَ اَلْوَالِدَانِ ثُمَّ عَطَفَ اَلْقَوْلَ عَلَى اِبْنِ حَنْتَمَةَ وَ صَاحِبِهِ فَقَالَ فِي اَلْخَاصِّ وَ اَلْعَامِّ وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي يَقُولُ فِي اَلْوَصِيَّةِ وَ تَعْدِلُ عَمَّنْ أُمِرْتَ…
اصبغ بن نباته از امیر المومنین علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «مرا و پدر و مادرت را سپاسگزاری کن و سرانجام بسوی منست-14 سوره 31-»پرسید، حضرت فرمود: پدر و مادری که خدا سپاسگزاری ایشان را واجب کرده، آنهایند که علم از آنها تراوش کند و حکمت را(پس از مرگ خود)بارث گذارند و مردم باطاعتشان مامورند. و خدا پس از آن فرماید: «سرانجام بسوی منست» سرانجام بندگان بسوی خداست و راهنمایش همان پدر و مادر هستند. سپس خدا روی سخن را متوجه پسر حنتمه و رفیقش نموده(یعنی عمر و ابو بکر، زیرا حنتمه نام مادر عمر است)و نسبت بخاص و عام(پیغمبر و سایر مردم)فرموده است: «و اگر با تو ستیزه کنند که بمن شرک آوری»یعنی از پیش خود در باره وصی ات سخنی گویی و از آنکه دستور اطاعتش داری برگردی از آنها فرمان مبر و سخنشان را مشنو. سپس…
مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَيُّهَا اَلنَّاسُ اِتَّقُوا اَللَّهَ اَلَّذِي إِنْ قُلْتُمْ سَمِعَ وَ إِنْ أَضْمَرْتُمْ عَلِمَ وَ بَادِرُوا لِلْمَوْتِ اَلَّذِي إِنْ هَرَبْتُمْ أَدْرَكَكُمْ وَ إِنْ أَقَمْتُمْ أَخَذَكُمْ وَ إِنْ نَسِيتُمُوهُ ذَكَّرَكُمْ.
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:ای مردم بترسید از خدایی که اگر سخنی بگویید می شنود، و اگر امری را پنهان کنید می داند، به استقبال مرگ بروید، آن مرگی که اگر از آن فرار کنید شما را دریابد، و اگر هم سر جای خود بمانید شما را فرا گیرد، و اگر آن را از یاد ببرید، او شما را به یاد می آورد.
وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اِتَّقُوا اَلسُّلْطَانَ فَإِنَّ شَرَرَهُ مِنَ اَلنَّارِ .
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:از سلطان بترسید، زیرا شرارتهایش از آتش است.
قِيلَ لِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ صِفْ لَنَا اَلدُّنْيَا فَقَالَ وَ مَا أَصِفُ لَكُمْ مِنْهَا لِحَلاَلِهَا حِسَابٌ وَ لِحَرَامِهَا عَذَابٌ لَوْ رَأَيْتُمُ اَلْأَجَلَ وَ مَسِيرَهُ لَلُهِيتُمْ عَنِ اَلْأَمَلِ وَ غُرُورِهِ ثُمَّ قَالَ مَنِ اِتَّقَى اَللّٰهَ حَقَّ تُقٰاتِهِ : أَعْطَاهُ اَللَّهُ أُنْسا بِلاَ أَنِيسٍ وَ غِن ى بِلاَ مَالٍ وَ عِزّا بِلاَ سُلْطَانٍ .
به امیر مؤمنان علیه السّلام عرض شد:برای ما دنیا را توصیف کن.فرمود:چگونه برای شما دنیائی را که برای حلالش حساب و برای حرامش عذاب است توصیف کنم، اگر مرگ و مسیر آن را ببینید از آرزوها و فریب آن دوری می جوئید.سپس فرمود:هر کس تقوای واقعی خدا را پیشه کند خداوند به او آرامشی بدون همدم، و بی نیازی بدون مال، و عزت بدون سلطنت عطا می فرماید.
وَ قَالَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اِتَّقُوا اَللَّهَ وَ عَلَيْكُمْ بِأَدَاءِ اَلْأَمَانَةِ إِلَى مَنِ اِئْتَمَنَكُمْ فَلَوْ أَنَّ قَاتِلَ عَلِيٍّ اِئْتَمَنَنِي عَلَى اَلْأَمَانَةِ لَأَدَّيْتُهَا إِلَيْهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:با تقوا باشید و امانت کسی را که به شما اعتماد کرده به او برگردانید، زیرا اگر قاتل علی علیه السّلام امانتی را از روی اعتماد به من بدهد به او بر خواهم گرداند.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلزُّهْدُ ثَرْوَةٌ وَ اَلْوَرَعُ جُنَّةٌ وَ أَفْضَلُ اَلزُّهْدِ إِخْفَاءُ اَلزُّهْدِ اَلزُّهْدُ يُخْلِقُ اَلْأَبْدَانَ وَ يُجَدِّدُ اَلْآمَالَ وَ يُقَرِّبُ اَلْمَنِيَّةَ وَ يُبَاعِدُ اَلْأُمْنِيَّةَ مَنْ ظَفِرَ بِهِ نَصِبَ وَ مَنْ فَاتَهُ تَعِبَ وَ لاَ كَرَمَ كَالتَّقْوَى وَ لاَ تِجَارَةَ كَالْعَمَلِ اَلصَّالِحِ وَ لاَ وَرَعَ كَالْوُقُوفِ عِنْدَ اَلشُّبْهَةِ وَ لاَ زُهْدَ كَالزُّهْدِ فِي اَلْحَرَامِ اَلزُّهْدُ كُلُّهُ بَيْنَ كَلِمَتَيْنِ قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى لِكَيْلاٰ تَأْسَوْا عَلىٰ مٰا فٰاتَكُمْ وَ لاٰ تَفْرَحُوا بِمٰا آتٰاكُمْ : فَمَنْ…
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:زهد ثروت است، و پرهیزگاری و خویشتن داری از گناه سپر، و بهترین زهدها پنهان نمودن زهد است، زهد بدنها را ضعیف و لاغر می نماید و آرزوها را محدود می کند، و مرگ را نزدیک می نماید، و امید را دور می سازد، هر کس به آن دست یابد بهره مند شده و هر کس آن را از دست دهد به سختی افتد، هیچ بزرگواری مانند تقوا نیست، و هیچ تجارتی مثل عمل صالح نمی باشد، و هیچ پرهیزگاری و خویشتن داری همانند ایستادگی در مقابل امور مشتبه نیست، و هیچ پارسائی همانند پارسائی در مقابل حرام نیست، تمامی زهد بین دو کلمه قرار گرفته، خداوند متعال می فرماید: تا بر آنچه از دست شما رفته اندوهگین نشوید و به آنچه به شما داده شده است شادمانی نکنید ، پس هر کس بر گذشته اش ناراحت نشود و به آینده اش شادمان نگردد دو طرف…
وَ مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَصَمَ ظَهْرِي رَجُلاَنِ مِنَ اَلدُّنْيَا رَجُلٌ عَلِيمُ اَللِّسَانِ فَاسِقٌ وَ رَجُلٌ جَاهِلُ اَلْقَلْبِ نَاسِكٌ هَذَا يَصُدُّ بِلِسَانِهِ عَنْ فِسْقِهِ وَ هَذَا يَنْسُكُهُ عَنْ جَهْلِهِ فَاتَّقُوا اَلْفَاسِقَ مِنَ اَلْعُلَمَاءِ وَ اَلْجَاهِلَ مِنَ اَلْمُتَعَبِّدِينَ أُولَئِكَ فِتْنَةُ كُلِّ مَفْتُونٍ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَقُولُ يَا عَلِيُّ هَلاَكُ أُمَّتِي عَلَى يَدَيْ كُلِّ مُنَافِقٍ عَلِيمِ اَللِّسَانِ.
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:از مردم دنیا دو نفر پشت مرا شکستند:یکی مرد سخنور بدکردار، و دیگری مرد نادان عابد، این یکی به کمک زبان بر کارهای زشت خود پرده می کشد، و آن دیگری با عبادتش نادانی خود را پنهان می کند، از دانشمندان گنهکار و عبادت کنندگان نادان بپرهیزید، زیرا که اینان باعث فریب فریفتگان می باشند، از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله شنیدم که می فرمود:ای علی هلاک امت من به دست سخنوران منافق و دورو است.
يُسْتَدَلُّ عَلَى دِينِ اَلرَّجُلِ بِحُسْنِ تَقْوَاهُ وَ صِدْقِ وَرَعِه
بر دین مرد، با پرهیزگاری نیکو و راست پارسایی او استدلال می شود.
و سيق الّذين اتّقوا ربّهم إلى الجنّة زمرا،قد أمن العقاب و انقطع العتاب و زحزحوا عن النّار و اطمئنّت بهم الدّار و رضوا المثوى و القرار.
و آنان که از خدای خود ترسیده اند و پرهیزگاری نموده اند، گروه گروه به سوی بهشت رانده شده اند، از عذاب ایمن اند، و سرزنش از آنها برداشته شده و از آتش دور گردیده اند، و در سرای جاویدان به آرامش رسیده اند، و به آنچه از پاداش و مکان به آنها داده شده خشنود باشند.
إِنَّ تَقْوَى اَللَّهِ هِيَ اَلزَّادُ وَ اَلْمَعَادُ زَادٌ مُبَلِّغٌ وَ مَعَادٌ مُنْجِحٌ دَعَا إِلَيْهَا أَسْمَعُ دَاعٍ وَ وَعَاهَا خَيْرُ وَاعٍ فَاسْمَعْ دَاعِيَهَا وَ فَازَ وَاعِيهَا
همانا تقوای الهی، توشه و بازگشت است:توشه ای به مقصد رساننده و بازگشتی پیروزمندانه، به سوی آن دعوت کرده است کسی که بیش از دیگران آن را شنیده و آن را بهتر از هر نگاه دارنده ای حفظ کرده است که مراد نبیّ مکرّم است پس خواننده که خود بهترین شنونده بوده، آن را به دیگران رسانده است و رستگار شده کسی که آن را حفظ کرده است.
