امیر المؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام)
جَاهِدْ شَهْوَتَكَ وَ غَالِبْ غَضَبَكَ وَ خَالِفْ سُوءَ عَادَتِكَ تَزْكُ نَفْسُكَ وَ يَكْمُلْ عَقْلُكَ وَ تَسْتَكْمِلْ ثَوَابَ رَبِّك
با شهوت خود مبارزه کن و بر خشم خود چیره شو و با عادت زشت خود مخالفت کن تا نفست پاکیزه و خردت کامل گردد و پاداش پروردگارت را بتمامه بخواه.
رحم اللّه امراء أقمع نوازع نفسه إلى الهوى فصانها،و قادها إلى طاعة اللّه بعنانها
جلوگیری از شهوت و خشم، جهاد هوشمندان است. ردّ عن من نفسک عند الشّهوات، و أقمها علی کتاب اللّه عند الشّبهات نفس خود را از شهوتها برگردان و آن را هنگام شک و گمان به مراجعۀ کتاب خداوند بد
رَدْعُ اَلشَّهْوَةِ وَ اَلْغَضَبِ جِهَاد
جلوگیری از شهوت و خشم، جهاد هوشمندان است.
اَلصَّفْحُ أَنْ يَعْفُوَ اَلرَّجُلُ عَمَّا يُجْنَى عَلَيْهِ وَ يَحْلُمَ عَمَّا يَغِيظُه
گذشت آن است که مرد از گناهی که بر او رفته درگذرد و بر آنچه او را به خشم آورده شکیبا باشد.
اِغْتَفِرْ مَا أَغْضَبَكَ لِمَا أَرْضَاك
از آنچه تو را به خشم آورد برای آنچه تو را خشنود سازد، درگذر.
مِنْ أَحْسَنِ أَفْعَالِ اَلْقَادِرِ أَنْ يَغْضَبَ فَيَحْلِم
از نیکوترین کارهای توانا آن است که در هنگام خشم، شکیبا باشد.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَيُّمَا رَجُلٍ وَلِيَ شَيْئا مِنْ أُمُورِ اَلْمُسْلِمِينَ فَأَغْلَقَ بَابَهُ دُونَهُمْ وَ أَرْخَى سِتْرَهُ فَهُوَ فِي مَقْتٍ مِنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَعْنَتِهِ حَتَّى يَفْتَحَ بَابَهُ فَيَدْخُلَ إِلَيْهِ ذُو اَلْحَاجَةِ وَ مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلِمَةٌ.
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:هر کس انجام کاری از کارهای مسلمانان را عهده دار شد، و در خانه اش را به روی آنان بست، و خود را پنهان نمود، مورد خشم و غضب و نفرین خداوند قرار گیرد، تا اینکه در خانه اش را باز کند و نیازمندان و شاکیان به خانه اش وارد شوند.
قَالَ عَلِيٌّ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَيْهِ لِقَنْبَرٍ يَا قَنْبَرُ أَبْشِرْ وَ بَشِّرْ وَ اِسْتَبْشِرْ فَوَ اَللَّهِ لَقَدْ مَاتَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ هُوَ سَاخِطٌ عَلَى جَمِيعِ اَلْأُمَّةِ إِلاَّ اَلشِّيعَةَ إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ عُرْوَة وَ عُرْوَةُ اَلدِّينِ اَلشِّيعَةُ وَ إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ شَرَفا وَ شَرَفُ اَلدِّينِ اَلشِّيعَةُ وَ إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ سَيِّدا وَ سَيِّدُ اَلْمَجَالِسِ مَجَالِسُ اَلشِّيعَةِ وَ إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ شَهْوَة وَ شَهْوَةُ اَلدُّنْيَا سُكْنَى اَلشِّيعَةِ فِيهَا فَوَ اَللَّهِ لَوْ لاَ مَا فِي اَلْأَرْضِ مِنْكُمْ مَا اِسْتَكْمَلَ…
علی علیه السّلام به قنبر فرمود:ای قنبر بشارت بده و بگو آنها هم به دیگران بشارت دهند که رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از دنیا رحلت فرمود در حالی که بر تمام مردم غیر از شیعیان خشمگین بود، آگاه باشید برای هر چیزی دستگیره ای است و دستگیرۀ دین شیعیانند، و برای هر چیزی شرافتی هست و شرافت دین شیعیانند، و برای هر چیزی آقایی هست و آقای مجالس مجالس شیعیان است، و برای هر چیزی لذتی هست و لذّت دنیا به زندگی شیعه در آن است، بخدا قسم اگر شما در روی زمین نبودید آیندگان شما نعمتها را کامل نمی نمودند، و در آخرت بهره و نصیبی نداشتند، هر کس مخالفت ما کند گرچه بسیار عبادت نماید و جدّیت در افعال خیر داشته باشد مشمول این آیه است روز قیامت صورت گروهی ترسناک و ذلیل باشد و همۀ کارشان رنج و مشقت، و پیوسته در آتش…
وَ قَالَ كَانَ عَلِيٌّ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ يَقُولُ مَنْ تَمَنَّى غِنَى نَفْسِهِ وَ لَمْ يَشْفِ غَيْظَهُ مَاتَ بِحَسْرَةٍ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:علی علیه السّلام همیشه می فرمود:هر کس بی نیازی نفسش را بخواهد ولی شعلۀ خشمش را فرو ننشاند در حسرت مرده است.
عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ قَالَ : خَطَبَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي اَلْكُوفَةِ فَقَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ مَا اَلرَّقُوبُ فِيكُمْ فَقَالُوا اَلرَّجُلُ يَمُوتُ وَ لَمْ يَتْرُكْ وَلَدا فَقَالَ بَلِ اَلرَّقُوبُ حَقَّ اَلرَّقُوبِ رَجُلٌ مَاتَ وَ لَمْ يُقَدِّمْ مِنْ وُلْدِهِ أَحَدا يَحْتَسِبُهُ عِنْدَ اَللَّهِ وَ إِنْ كَانُوا كَثِيرا مِنْ بَعْدِهِ ثُمَّ قَالَ مَا اَلصُّعْلُوكُ فِيكُمْ فَقَالُوا اَلرَّجُلُ اَلَّذِي لاَ مَالَ لَهُ قَالَ بَلِ اَلصُّعْلُوكُ مَنْ لَمْ يُقَدِّمْ مِنْ مَالِهِ شَيْئا عِنْدَ اَللَّهِ وَ إِنْ كَانَ كَثِيرا مِنْ بَعْدِهِ ثُمَّ قَالَ مَا اَلصُّرَعَةُ…
امیر المؤمنین علیه السّلام در کوفه ضمن خطبه ای فرمود:ای مردم بی وارث در بین شما کیست؟ گفتند:آنکه بمیرد و فرزندی به یادگار نگذارد، فرمود:بی وارث حقیقی کسی است که بمیرد و فرزندی پیش نفرستاده باشد که مصیبتش را به حساب خدا گذارد، هر چند فرزندانش زیاد باشند، سپس پرسید:در بین شما بینوا کیست؟گفتند:آنکه مالی ندارد، فرمود:بینوای واقعی آن است که مالی پیش نفرستاده باشد که به حساب خدا گذارد، گرچه ثروت کلانی از خود بگذارد، سپس فرمود:بنظر شما در بین شما قهرمان کشتی کیست؟گفتند:پهلوانی که هیچ کس نتواند به خاکش افکند، فرمود:قهرمان واقعی آن است که شیطان به قلبش مشت بکوبد تا سخت خشمگین شود و خونش بجوش آید، آنگاه خدا را یاد کرده، با نیروی حلم، غضبش را به خاک افکند.
مَنْ بَخِلَ عَلَى اَلْمُحْتَاجِ بِمَا لَدَيْهِ كَثُرَ سَخَطُ اَللَّهِ عَلَيْه
هر کس خسّت ورزد به کسی که به مال او نیازمند است، خشم خداوند بر او افزون شود.
مَا اُجْتُلِبَ سَخَطُ اَللَّهِ بِمِثْلِ اَلْبُخْل
چیزی مانند خسّت، خشم خداوند را بر نمی انگیزد.
