احادیث درباره حیاء از امام علی (ع)

مَنْ صَحِبَهُ اَلْحَيَاءُ فِي قَوْلِهِ زَايَلَهُ اَلْخَنَاءُ فِي فِعْلِه

کسی که در سخن گفتن حیا دارد، زشتی از عملش جدا شود.

مَنْ لاَ حَيَاءَ لَهُ فَلاَ خَيْرَ فِيه

کسی که حیا ندارد، خوبی در او نیست.

من قلّ حياءه قلّ ورعه

کسی که حیا او اندک باشد، پارسایی او اندک است.

من لم يكن له سخاء و لا حياء حباء فالموت خير له من الحياة

کسی که سخاوت و حیا بخشندگی ندارد، پس مرگ برای او از زندگی بهتر است.

أَفْضَلُ أَصْلُ اَلْمُرُوءَةِ اَلْحَيَاءُ وَ ثَمَرَتُهُ اَلْعِفَّة

برترین ریشه مردانگی، حیاست و نتیجۀ آن، پاکدامنی است.

أَصْلُ اَلْمُرُوءَةِ اَلْحَيَاءُ وَ ثَمَرَتُهَا اَلْعِفَّة

ریشۀ مردانگی، حیا و نتیجۀ آن، پاکدامنی است.

يُسْتَدَلُّ عَلَى اَلْمُرُوَّةِ بِكَثْرَةِ اَلْحَيَاءِ وَ بَذْلِ اَلنَّدَى وَ كَفِّ اَلْأَذَى

برای مردانگی دلیل آورده می شود با بسیاری حیا و نیکوکاری و مردم ناآزاری.

اَلْحَيَاءُ غَضُّ اَلطَّرْف

حیا، چشم پوشی است.

قَدْ كَثُرَ اَلْقَبِيحُ حَتَّى قَلَّ اَلْحَيَاءُ مِنْه

زشتی بسیار شده، به اندازه ای که شرم از آن، اندک شده است.

الكيّس من تجلب الحياء و ادّرع الحلم.

زیرک کسی است که جامۀ حیا و زره بردباری پوشد.

حياء يرتفع،و عورات تجتمع و أشبه شيىء بالجنون،الإصرار عليه هرم، و الإفاقة منه ندم،ثمرة حلاله الولد،إن عاش فتن،و إن مات حزن.

از آن حضرت دربارۀ جماع پرسیدند:فرمود: شرم برداشته می شود، و عورتها در هم می رود، به دیوانگی شبیه تر است، زیاده روی در آن پیری آور است و پس از آن پشیمانی آور.ثمرۀ حلال آن فرزندی است که اگر بماند، فتنه انگیز است و اگر بمیرد، حزن آور.

فَمِنْهُمُ اَلْمُنْكِرُ لِلْمُنْكَرِ بِيَدِهِ وَ لِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ فَذَلِكَ اَلْمُسْتَكْمِلُ لِخِصَالِ اَلْخَيْرِ وَ مِنْهُمُ اَلْمُنْكِرُ بِلِسَانِهِ وَ قَلْبِهِ وَ اَلتَّارِكُ بِيَدِهِ فَذَلِكَ اَلْمُتَمَسِّكُ بِخَصْلَتَيْنِ مِنْ خِصَالِ اَلْخَيْرِ وَ مُضَيِّعُ خَصْلَةٍ وَ مِنْهُمُ اَلْمُنْكِرُ بِقَلْبِهِ وَ اَلتَّارِكُ بِلِسَانِهِ وَ يَدِهِ فَذَلِكَ مُضَيِّعٌ أَشْرَفَ اَلْخَصْلَتَيْنِ مِنَ اَلثَّلاَثِ وَ مُتَمَسِّكٌ بِوَاحِدَةٍ وَ مِنْهُمْ تَارِكٌ لِإِنْكَارِ اَلْمُنْكَرِ بِقَلْبِهِ وَ لِسَانِهِ وَ يَدِهِ فَذَلِكَ مَيِّتُ اَلْأَحْيَاء

برخی از شما با دست و زبان و قلب خود نهی از منکر می کند پس او تمام خصلتهای خوب را کامل کرده است.و برخی با زبان و قلب به انکار منکر می پردازد، او دو خصلت از خوبیها را دریافته و یکی را تباه ساخته است.و برخی از شما فقط با قلب منکر بدیهاست و از دست و زبان خود در این راه بهره نمی برد، پس او دو خصلت از برترین خصلتهای سه گانه را تباه ساخته و یکی از آن برگرفته است.و برخی از شما برای جلوگیری از بدیها نه از دست و نه زبان و نه قلب خود استفاده می کند، که او مرده ای در میان زندگان است.