احادیث درباره زیرکی

اَلْكَيِّسُ أَصْلُهُ عَقْلُهُ وَ مُرُوءَتُهُ خُلْقُهُ وَ دِينُهُ حَسَبُه

ریشۀ زیرک، خرد اوست؛ مردانگی او، خوی اوست؛ و دینداری او حسب اوست.

اَلْكَيِّسُ مَنْ كَانَ يَوْمُهُ خَيْرا مِنْ أَمْسِهِ وَ عَقَلَ اَلذَّمَّ عَنْ نَفْسِه

زیرک کسی است که امروزش بهتر از دیروز باشد و نفس خود را از بدیها باز دارد.

اَلْكَيِّسُ مَنْ أَحْيَا فَضَائِلَهُ وَ أَمَاتَ رَذَائِلَهُ بِقَمْعِهِ شَهْوَتَهُ وَ هَوَاه

زیرک کسی است که با نابودی شهوت و هوایش، برتریهایش را آشکار کند و بدیهایش را بمیراند.

اَلْكَيْسُ تَقْوَى اَللَّهِ سُبْحَانَهُ وَ تَجَنُّبُ اَلْمَحَارِمِ وَ إِصْلاَحُ اَلْمَعَاد

پرهیزگاری الهی، دوری از حرامها، و اصلاح روز واپسین، زیرکی است.

الكيّس من كان غافلا عن غيره و لنفسه كثيرا التّقاضى.

زیرک کسی است که از دیگران غافل است ولی خویش را زیاد وارسی کننده است.

اَلْكَيِّسُ مَنْ مَلَكَ عَنَانَ شَهْوَتِه

زیرک کسی است که صاحب افسار شهوت خویش است.

الكيّس من تجلب الحياء و ادّرع الحلم.

زیرک کسی است که جامۀ حیا و زره بردباری پوشد.

أَشْرَفُ اَلْمُؤْمِنِينَ أَكْثَرُهُمْ كَيْسا كِيَاسا

گرامیترین مؤمنان، زیرکترین آنهاست.

أَكْيَسُ اَلنَّاسِ مَنْ رَفَضَ دُنْيَاه

زیرکترین مردم کسی است که دنیا را رها کند.

أَكْيَسُ اَلْأَكْيَاسِ مَنْ مَقَتَ دُنْيَاهُ وَ قَطَعَ مِنْهَا أَمَلَهُ وَ مُنَاهُ وَ صَرَفَ عَنْهَا طَمَعَهُ وَ رَجَاه

زیرکترین زیرکان کسی است که دنیای خود را دشمن دارد و امید و آرزوی خود را از آن قطع کند، و طمع و آرزوی خود را از آن بگرداند.

إِنَّ اَلْأَكْيَاسَ هُمُ اَلَّذِينَ لِلدُّنْيَا مَقَتُوا وَ أَعْيُنَهُمْ عَنْ فِي زَهْرَتِهَا أَغْمَضُوا وَ قُلُوبَهُمْ عَنْهَا صَرَفُوا وَ بِالدَّارِ اَلْبَاقِيَةِ تَوَلَّهُوا

همانا زیرکان، دشمنان دنیایند، چشمهای خود از آن برگرفته و دلهای خود را از آن گردانیده اند و به سرای جاویدان مشتاقند.

إِنَّ اَلْكَيِّسَ مَنْ كَانَ لِشَهْوَتِهِ مَانِعا وَ لِنَزْوَتِهِ عِنْدَ اَلْحَفِيظَةِ وَاقِما قَامِعا

همانا زیرک کسی است که بازدارنده شهوت و کوبنده سرکشیها و تمایلات است.