احادیث درباره قرب به خدا از امام علی (ع)

لَمَّا رَأَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ بِصِفِّينَ مَا يَفْعَلُهُ مُعَاوِيَةُ بِمَنِ اِنْقَطَعَ إِلَيْهِ وَ بَذْلَهُ لَهُمُ اَلْأَمْوَالَ وَ اَلنَّاسُ أَصْحَابُ دُنْيَا قَالُوا لِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع أَعْطِ هَذَا اَلْمَالَ وَ فَضِّلِ اَلْأَشْرَافَ وَ مَنْ تَخَوَّفُ خِلاَفَهُ وَ فِرَاقَهُ حَتَّى إِذَا اِسْتَتَبَّ لَكَ مَا تُرِيدُ عُدْتَ إِلَى أَحْسَنِ مَا كُنْتَ عَلَيْهِ مِنَ اَلْعَدْلِ فِي اَلرَّعِيَّةِ وَ اَلْقَسْمِ بِالسَّوِيَّةِ فَقَالَ أَ تَأْمُرُونِّي أَنْ أَطْلُبَ اَلنَّصْرَ بِالْجَوْرِ فِيمَنْ وُلِّيتُ عَلَيْهِ مِنْ أَهْلِ اَلْإِسْلاَمِ وَ اَللَّهِ لاَ أَطُورُ بِهِ مَا سَمَرَ بِهِ…

و خشنود به قضای او شوید و بر بلای او شکیبایی نمایید. اما این درآمد بیت المال برای همه است و کسی را بر کسی در آن امتیاز و رجحانی نیست. خداوند عز و جل قسمت هر کس را معین کرده؛ آن مال خداست و شما بندگان مسلمان خدایید و این هم قرآن خداست که به آن اعتراف داریم و بر حقانیت آن گواهیم و بر آن سر تسلیم فرود آوردیم و این عهد پیامبر ماست که در برابر ماست. خدایتان رحمت کناد آن را بپذیرد و هر که آن را نپسندد هر طور خواهد روی برگرداند؛ زیرا هر کس عامل طاعت الهی گردد و به حکم الهی حکمرانی نماید هراسی ندارد. آنانند که«هرگز بیمناک و اندوهگین نخواهند شد» سوره بقره ، آیه 38 و «آنانند که رستگارانند» سوره بقره ، آیه 5 . از خداوند و پروردگار و معبودمان خواستاریم که ما و شما را لایق طاعت خود سازد و ما و شما را به…

أَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ إِنَّ أُنَاساً يَزْعُمُونَ أَنَّ اَلْعَبْدَ لاَ يَزْنِي وَ هُوَ مُؤْمِنٌ وَ لاَ يَشْرَبُ اَلْخَمْرَ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ وَ لاَ يَأْكُلُ اَلرِّبَا وَ هُوَ مُؤْمِنٌ وَ لاَ يَسْفِكُ دَماً حَرَاماً وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَقَدْ كَبُرَ هَذَا عَلَيَّ وَ حَرِجَ مِنْهُ صَدْرِي حَتَّى أَزْعُمَ أَنَّ هَذَا اَلْعَبْدَ اَلَّذِي يُصَلِّي وَ يُوَارِينِي وَ أُوَارِيهِ أُخْرِجُهُ مِنَ اَلْإِيمَانِ مِنْ أَجْلِ ذَنْبٍ يَسِيرٍ أَصَابَهُ فَقَالَ ع صَدَقَكَ أَخُوكَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ ص يَقُولُ خَلَقَ اَللَّهُ اَلْخَلْقَ عَلَى ثَلاَثِ طَبَقَاتٍ فَأَنْزَلَهُمْ ثَلاَثَ مَنَازِلَ…

فرمایش امیر المومنین علی علیه السلام در ذکر ایمان و ارواح و اختلاف آنها -مردی نزد علی علیه السلام آمد و عرض کرد: مردمی عقیده دارند که همانا بنده مومن تا ایمان در اوست زنا نکند، بنده مومن شراب ننوشد، بنده مومن ربا نخورد و بنده مومن خون به ناحق نریزد. قبول این سخن بر من گران است و سینه ام از این عقیده تنگ شده تا آنجا که پندارم این بنده خدا که نماز می خواند و مرا به خاک می سپارد و من نیز او را به خاک می سپارم چگونه به خاطر یک گناه کوچک که از او سر زده است او را در شمار بی ایمان ها بدانم؟ امیر المومنین علی علیه السلام فرمود: برادرت به تو راست گفته، همانا من خود از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می فرمود: خداوند مردم را سه طبقه آفرید و در سه جایگاه به آنها جا داد و این است تفسیر فرمایش…

قَالَ لَهُ سُلَيْمُ بْنُ قَيْسٍ إِنِّي سَمِعْتُ سَلْمَانَ وَ أَبَا ذَرٍّ وَ اَلْمِقْدَادَ يَتَحَدَّثُونَ بِأَشْيَاءَ مِنْ تَفْسِيرِ اَلْقُرْآنِ وَ اَلْأَحَادِيثِ وَ اَلرِّوَايَاتِ عَنْ رَسُولِ اَللَّهِ ص ثُمَّ سَمِعْتُ مِنْكَ تَصْدِيقَ ذَلِكَ وَ رَأَيْتُ فِي أَيْدِي اَلنَّاسِ أَشْيَاءَ كَثِيرَةً مِنْ تَفْسِيرِ اَلْقُرْآنِ وَ اَلْأَحَادِيثِ وَ اَلرِّوَايَاتِ عَنْ رَسُولِ اَللَّهِ ص يُخَالِفُونَهَا فَيَكْذِبُ اَلنَّاسُ مُتَعَمِّدِينَ وَ يُفَسِّرُونَ اَلْقُرْآنَ بِآرَائِهِمْ فَقَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع قَدْ سَأَلْتَ فَافْهَمِ اَلْجَوَابَ إِنَّ فِي أَيْدِي اَلنَّاسِ حَقّاً وَ بَاطِلاً وَ…

فرمایش علی علیه السلام در باره راویان حدیث -سلیم بن قیس به امیر المومنین علی علیه السلام عرض کرد: همانا من از سلمان و ابو ذر و مقداد احادیثی در باره تفسیر قرآن و فرمایشات پیامبر صلی الله علیه و آله شنیدم و سپس از شما هم تصدیق منقولات آنها را می شنوم، در حالی که در دست مردم مطالب فراوانی از تفسیر قرآن و فرمایشات و روایات پیامبر صلی الله علیه و آله هست که با آنها مخالفت دارد؛ آیا این مردم به عمد بر پیامبر صلی الله علیه و آله دروغ می بندند و قرآن را تفسیر به رای می کنند؟ امیر المومنین علیه السلام فرمود: سوال کردی، اینک پاسخ را دریاب: به راستی، در دست مردم حق است و باطل، دروغ است و راست، ناسخ است و منسوخ، عام است و خاص، محکم است و متشابه و عاری از اشتباه و آمیخته با آن است. در زمان خود رسول صلی…

إِنَّ اَللَّهَ إِذَا جَمَعَ اَلنَّاسَ نَادَى فِيهِمْ مُنَادٍ أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّ أَقْرَبَكُمُ اَلْيَوْمَ مِنَ اَللَّهِ أَشَدُّكُمْ مِنْهُ خَوْفاً وَ إِنَّ أَحَبَّكُمْ إِلَى اَللَّهِ أَحْسَنُكُمْ لَهُ عَمَلاً وَ إِنَّ أَفْضَلَكُمْ عِنْدَهُ مَنْصَباً أَعْمَلُكُمْ فِيمَا عِنْدَهُ رَغْبَةً وَ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عَلَيْهِ أَتْقَاكُمْ.

همانا چون خدا مردم را به محشر گردآورد نداکننده ای میان آنان ندا دهد که ای مردم به راستی، امروز نزدیکترین شما به خدا آن کس است که از خدا بیشتر ترسان بوده و محبوبترین شما نزد خدا آن کس است که نسبت به او خوش کردارتر بوده است و والامقام ترین شما نزد خدا آن کس است که مشتاقانه بیشتر کار کرده و گرامی ترین شما به درگاهش پرهیزگارترین شماست.

يَنْبَغِي لِلْمُسْلِمِ أَنْ يَجْتَنِبَ مُؤَاخَاةَ ثَلاَثَةٍ اَلْفَاجِرِ وَ اَلْأَحْمَقِ وَ اَلْكَذَّابِ فَأَمَّا اَلْفَاجِرُ فَيُزَيِّنُ لَكَ فِعْلَهُ وَ يُحِبُّ أَنَّكَ مِثْلُهُ وَ لاَ يُعِينُكَ عَلَى أَمْرِ دِينِكَ وَ مَعَادِكَ فَمُقَارَنَتُهُ جَفَاءٌ وَ قَسْوَةٌ وَ مَدْخَلُهُ عَارٌ عَلَيْكَ وَ أَمَّا اَلْأَحْمَقُ فَإِنَّهُ لاَ يُشِيرُ عَلَيْكَ بِخَيْرٍ وَ لاَ يُرْجَى لِصَرْفِ اَلسُّوءِ عَنْكَ وَ لَوْ جَهَدَ نَفْسَهُ وَ رُبَّمَا أَرَادَ نَفْعَكَ فَضَرَّكَ فَمَوْتُهُ خَيْرٌ مِنْ حَيَاتِهِ وَ سُكُوتُهُ خَيْرٌ مِنْ نُطْقِهِ وَ بُعْدُهُ خَيْرٌ مِنْ قُرْبِهِ وَ أَمَّا اَلْكَذَّابُ فَإِنَّهُ لاَ…

شایسته است مسلمان از رفاقت با سه کس خودداری نماید: شخص بی بند و بار، احمق و دروغ پرداز؛ اما بی بندوبار، کار و کردار خود را پیش تو بیاراید و دوست دارد مانند او باشی و تو را در امور دین و آخرتت یاری نرساند؛ پس همراهی با او، موجب جفا و سخت دلی گردد و رفتن نزد او موجب ننگ تو شود. اما احمق، نه تو را به کار خیری رهنمون گردد و نه امید آن می رود که بدی را از تو بگرداند هر چند در این راه بسیار تلاش نماید. چه بسا خواهد سودی نصیب تو سازد ولی زیان نصیبت گرداند؛ پس مرگ چنین رفیقی بهتر است از زیستن و سکوتش بهتر است از سخن گفتن و دوریش بهتر است از نزدیک شدن. اما دروغ پرداز، به راستی که معاشرت با او برای تو شیرین و گوارا نباشد، سخن تو را در اختیار دیگران گذارد و سخن دیگران را برای تو آورد، هر وقت داستانی را…

إِنَّ لِأَهْلِ اَلدِّينِ عَلاَمَاتٍ يُعْرَفُونَ بِهَا صِدْقَ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءَ اَلْأَمَانَةِ وَ وَفَاءً بِالْعَهْدِ وَ صِلَةً لِلْأَرْحَامِ وَ رَحْمَةً لِلضُّعَفَاءِ وَ قِلَّةَ مُؤَاتَاةٍ لِلنِّسَاءِ وَ بَذْلَ اَلْمَعْرُوفِ وَ حُسْنَ اَلْخُلُقِ وَ سَعَةَ اَلْحِلْمِ وَ اِتِّبَاعَ اَلْعِلْمِ وَ مَا يُقَرِّبُ مِنَ اَللَّهِ زُلْفَى فَ طُوبى لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ

برای افراد دیندار نشانه هایی است که به وسیله آنها شناخته شوند: راستگویی، گزاردن امانت، وفای به عهد، صله رحم، مهربانی به ناتوانان، کمتر مطیع زنان شدن، نیکی کردن، خوش اخلاق بودن، بردباری بسیار، پیروی از دانش و آنچه به خدا نزدیک می کند. خوشا به حال اینان و سرانجام نیکشان.

مَنْ خَافَ اَلْوَعِيدَ قَرُبَ عَلَيْهِ اَلْبَعِيدُ وَ مَنْ كَانَ مِنْ قُوتِ اَلدُّنْيَا لاَ يَشْبَعُ لَمْ يَكْفِهِ مِنْهَا مَا يَجْمَعُ وَ مَنْ سَعَى لِلدُّنْيَا فَاتَتْهُ وَ مَنْ قَعَدَ عَنْهَا أَتَتْهُ إِنَّمَا اَلدُّنْيَا ظِلٌّ مَمْدُودٌ إِلَى أَجَلٍ مَعْدُودٍ رَحِمَ اَللَّهُ عَبْداً سَمِعَ حُكْماً فَوَعَى وَ دُعِيَ إِلَى اَلرَّشَادِ فَدَنَا وَ أَخَذَ بِحُجْزَةِ نَاجٍ هَادٍ فَنَجَا قَدَّمَ خَالِصاً وَ عَمِلَ صَالِحاً قَدَّمَ مَذْخُوراً وَ اِجْتَنَبَ مَحْذُوراً رَمَى غَرَضاً وَ أَحْرَزَ عِوَضاً كَابَرَ هَوَاهُ وَ كَذَّبَ مُنَاهُ جَعَلَ اَلصَّبْرَ مَطِيَّةَ نَجَاتِهِ وَ اَلتَّقْوَى عُدَّةَ…

هر که از وعید تهدید الهی بترسد، دور پاداش الهی به او نزدیک شود و هر که از خوراک دنیا سیر نشود هر چه فراهم نماید او را کفایت نکند و هر که برای دنیا بکوشد آن از دستش برود و هر که از آن دست بردارد خود به سراغش آید. به راستی، دنیا سایه ای است که تا مدتی معین گسترده است. رحمت خدا نصیب بنده ای باد که چون سخن حکیمانه ای را بشنود نیک به خاطر سپارد و چون به رستگاری دعوت شود به آن روی آورد. دست به دامن رهبری نجات بخش زند تا رهایی یابد. بی پیرایه ره سپارد و کردار نیک پیشه سازد و برای آخرت خود توشه ای از پیش فرستد. از آنچه بر حذرش داشته اند دوری نماید و تیری بر هدف زند و به جایزه نایل شود . با هوا و هوس مبارزه کند و به آرزوهای خود دلبستگی نیابد. بر مرکب شکیبایی نشیند تا رهایی یابد. تقوی را ره توشه سفر…

يَا مَعْشَرَ اَلتُّجَّارِ قَدِّمُوا اَلاِسْتِخَارَةَ وَ تَبَرَّكُوا بِالسُّهُولَةِ وَ اِقْتَرِبُوا مِنَ اَلْمُبْتَاعِينَ وَ تَزَيَّنُوا بِالْحِلْمِ وَ تَنَاهَوْا عَنِ اَلْيَمِينِ وَ جَانِبُوا اَلْكَذِبَ وَ تَجَافَوْا عَنِ اَلظُّلْمِ وَ أَنْصِفُوا اَلْمَظْلُومِينَ وَ لاَ تَقْرَبُوا اَلرِّبَا وَ أَوْفُوا اَلْكَيْلَ وَ اَلْمِيزان وَ لا تَبْخَسُوا اَلنّاسَ أَشْياءَهُمْ وَ لا تَعْثَوْا فِي اَلْأَرْضِ مُفْسِدِين

حضرت علی علیه السلام هنگامی که در بازارها می گشت و اهل بازار را اندرز می داد، فرمود: ای بازاریان در آغاز کار از خدا طلب خیر نمایید و با آسان گیری در معامله برکت جویید و با مشتریان کنار بیایید و خود را به بردباری بیارایید و از سوگند باز ایستید و از دروغ کناره گیرید و از ستم به مشتری دوری کنید و به مظلومان انصاف دهید و به دوروبر ربا نروید و«پیمانه و ترازو را تمام نهید و اموال مردم را کم مدهید» سوره اعراف ، آیه 85 «و در زمین سر به فساد بر مدارید» اعراف ، آیه 74 .

أَلاَ إِنَّ اَلذُّلَّ فِي طَاعَةِ اَللَّهِ أَقْرَبُ إِلَى اَلْعِزِّ مِنَ اَلتَّعَاوُنِ بِمَعْصِيَةِ اَللَّهِ.

هان ذلت در راه طاعت خدا به عزت نزدیکتر است از همدستی در راه نافرمانی خدا.

إِيَّاكَ وَ اَلتَّسَرُّعَ إِلَى اَلْعُقُوبَةِ فَإِنَّهُ مَمْقَتَةٌ عِنْدَ اَللَّهِ وَ مُقَرِّبٌ مِنَ اَلْغِيَر

از شتاب در مجازات بپرهیز، همانا آنجا سبب دشمنی خداوند و نزدیک کنندۀ دگرگونی است.

اَلصَّلاَةُ قُرْبَانُ كُلِّ تَقِيٍّ وَ اَلْحَجُّ جِهَادُ كُلِّ ضَعِيفٍ وَ لِكُلِّ شَيْ ءٍ زَكَاةٌ وَ زَكَاةُ اَلْبَدَنِ اَلصِّيَامُ وَ أَفْضَلُ عَمَلِ اَلْمَرْءِ اِنْتِظَارُهُ فَرَجَ اَللَّهِ وَ اَلدَّاعِي بِلاَ عَمَلٍ كَالرَّامِي بِلاَ وَتَرٍ وَ مَنْ أَيْقَنَ بِالْخَلَفِ جَادَ بِالْعَطِيَّةِ اِسْتَنْزِلُوا اَلرِّزْقَ بِالصَّدَقَةِ وَ حَصِّنُوا أَمْوَالَكُمْ بِالزَّكَاةِ وَ مَا عَالَ اِمْرُؤٌ اِقْتَصَدَ وَ اَلتَّقْدِيرُ نِصْفُ اَلْعَيْشِ وَ اَلتَّوَدُّدُ نِصْفُ اَلْعَقْلِ وَ اَلْهَمُّ نِصْفُ اَلْهَرَمِ وَ قِلَّةُ اَلْعِيَالِ أَحَدُ اَلْيَسَارَيْنِ وَ مَنْ أَحْزَنَ وَالِدَيْهِ عَقَّهُمَا وَ…

نماز وسیله تقرب هر متقی است و حج، جهاد هر ناتوانی است و هر چیزی را زکاتی است و زکات بدن، روزه است و بهترین عمل مرد انتظار فرج از خداست. دعاکننده بی عمل همچون تیرانداز بی زه است. هر که یقین پیدا نمود که پاداش خواهد گرفت، در بخشش جوانمردی کند. روزی را با دادن صدقه فرود آرید. دارایی های خود را با دادن زکات بیمه نمایید. مردی که میانه روی کند، تنگدست نشود. اندازه نگهداشتن نیمی از زندگی است و اظهار دوستی نیمی از عقل است و اندوه خوردن نیمی از پیری است. کم بودن نان خور یکی از دو توانگری است. هر که پدر و مادرش را غمگین سازد نسبت به آنان ناسپاسی کرده است. هر که به هنگام مصیبت بر زانو زند، پاداشش از بین می رود. احسان، احسان به شمار نیاید مگر احسان به خانواده دار یا دیندار باشد. خدا شکیبایی را به قدر…

أسعَدُ الناسِ مَن عَرَفَ فَضلَنا، وَ تَقَرَّبَ إلی اللّهِ بِنا، وَ أخلَصَ حُبَّنا، وَ عَمِلَ بما إلَیهِ نَدَبنا، وَ انتَهی عَمّا عَنهُ نَهَینا، فذاک مِنّا وَ هُو فِی دَارِ المُقامَةِ مَعَنا

خوش بخت ترینِ مردم کسی است که فضل و مقام ما را بشناسد و به وسیله ما به خدا نزدیک شود و در دوستی ما یکدل و مخلص باشد و به آنچه ما بدان فرا خواندیم عمل کند و از آنچه ما نهی کردیم دست بردارد. چنین کسی از ماست و در سرای ماندگاری (بهشت) با ماست.