إِنَّمَا أَهْلُ اَلدُّنْيَا كِلاَبٌ عَاوِيَةٌ وَ سِبَاعٌ ضَارِيَةٌ يَهِرُّ بَعْضُهَا بَعْضا وَ يَأْكُلُ عَزِيزُهَا ذَلِيلَهَا وَ يَقْهَرُ كَبِيرُهَا صَغِيرَهَا نَعَمٌ مُعَقَّلَةٌ وَ أُخْرَى مُهْمَلَةٌ قَدْ أَضَلَّتْ عُقُولَهَا وَ رَكِبَتْ مَجْهُولَهَا
نیستند اهل دنیا مگر سگان فریاد کننده، و درندگان به شکار عادت کرده، عدّۀ از آنها عدّۀ دیگر را ناخوش می دارند و عزیز آنها پستان خود را می خورد، بزرگ آنها بر کوچک آنها چیره می شود، آری آنها شتران زانو بسته اند و عدّه ای رها شده اند که خود را گم کرده و بر نادانی خود سوار شده اند.
اُهْرُبُوا مِنَ اَلدُّنْيَا وَ اِصْرِفُوا قُلُوبَكُمْ عَنْهَا فَإِنَّهَا سِجْنُ اَلْمُؤْمِنِ حَظُّهُ مِنْهَا قَلِيلٌ وَ عَقْلُهُ بِهَا عَلِيلٌ وَ نَاظِرُهُ فِيهَا كَلِيل
از دنیا بگریزید و دل خود را از آن باز گردانید، زیرا دنیا زندان مؤمن است و بهرۀ او از آن اندک و خرد و اندیشۀ او در امور دنیا بیمار و بینش او در کارهای دنیا کند است.
اَلْعِلْمُ يَدُلُّ عَلَى اَلْعَقْلِ فَمَنْ عَقِلَ عَلِمَ فَمَنْ عَلِمَ عَقِل
دانش دلالت بر خرد می کند؛ پس کسی که خردمند است، می داند کسی که می داند، خردمند است.
أَعْوَنُ اَلْأَشْيَاءِ عَلَى تَزْكِيَةِ اَلْعَقْلِ اَلتَّعْلِيم
فراگیری دانش، یاری کننده ترین امور بر پاک اندیشی است.
اَلْعَاقِلُ اَلْكَامِلُ مَنْ قَمَعَ هَوَاهُ بِعَقْلِه
خردمند کسی است که خواهش خویش را با خرد خود مقهور کند.
حُسْنُ اَلْعَقْلِ أَفْضَلُ رَائِد
خرد نیکو، برترین راهنماست.
اَلْعَقْلُ إِنَّكَ تَقْتَصِدُ فَلاَ تُسْرِفُ وَ تَعِدُ فَلاَ تُخْلِفُ وَ إِذَا غَضِبْتَ حَلُمْت
خردمندی آن است که میانه روی کنی و اسراف ننمایی و خلف وعده نکنی و هنگام خشم، بردباری نمایی.
رَزَانَةُ اَلْعَقْلِ تُخْتَبَرُ فِي اَلرِّضَا فِي اَلْفَرَجِ وَ اَلْحُزْن
وقار خرد در خشنودی گشایش و اندوه آزموده می شود.
لاَ شَيْءَ أَحْسَنُ مِنْ عَقْلٍ مَعَ عِلْمٍ وَ عِلْمٍ مَعَ حِلْمٍ وَ حِلْمٍ مَعَ قُدْرَة
هیچ چیزی زیباتر از خرد همراه با دانش و دانش همراه با شکیبایی و شکیبایی همراه با توانایی نیست.
مَنْ لَمْ يَكُنْ أَمْلَكَ شَيْءٍ بِهِ عَقْلُهُ لَمْ يَنْتَفِعْ بِمَوْعِظَة
کسی که خردش بر او حاکم نباشد، پند در او اثر نکند.
اَلْفِكْرُ يُنِيرُ اَللُّب
فکر، عقل را روشن می سازد.
اُخْبُرْ تَقُلْ اِخْتَبِرْ تَعْقَل
آگاه شو، آنگاه بگو. آزمایش نما، آنگاه اندیشه کن.
