احادیث درباره یک بر چهار از پیامبر اکرم (ص)

يَا عَلِيُّ إِنَّ مِنَ اَلْيَقِينِ أَنْ لاَ تُرْضِيَ أَحَداً بِسَخَطِ اَللَّهِ وَ لاَ تَحْمَدَ أَحَداً بِمَا آتَاكَ اَللَّهُ وَ لاَ تَذُمَّ أَحَداً عَلَى مَا لَمْ يُؤْتِكَ اَللَّهُ فَإِنَّ اَلرِّزْقَ لاَ يَجُرُّهُ حِرْصُ حَرِيصٍ وَ لاَ تَصْرِفُهُ كَرَاهَةُ كَارِهٍ إِنَّ اَللَّهَ بِحُكْمِهِ وَ فَضْلِهِ جَعَلَ اَلرَّوْحَ وَ اَلْفَرَحَ فِي اَلْيَقِينِ وَ اَلرِّضَا وَ جَعَلَ اَلْهَمَّ وَ اَلْحَزَنَ فِي اَلشَّكِّ وَ اَلسَّخَطِ يَا عَلِيُّ إِنَّهُ لاَ فَقْرَ أَشَدُّ مِنَ اَلْجَهْلِ وَ لاَ مَالَ أَعْوَدُ مِنَ اَلْعَقْلِ وَ لاَ وَحْدَةَ أَوْحَشُ مِنَ اَلْعُجْبِ وَ لاَ مُظَاهَرَةَ أَحْسَنُ مِنَ…

آنچه از پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله در همین زمینه ها(اخلاق و حکمت و غیره)روایت شده است. - سفارش پیامبر صلی الله علیه و آله به امیر المومنین علیه السلام -ای علی همانا یکی از نشانه های یقین این است که هیچ کس را با به خشم آوردن خداوند خشنود نسازی و به واسطه چیزی که خدا به تو داده است، هیچ کس را نستایی و برای چیزی که خدا به تو نداده است، هیچ کس را ملامت نکنی؛ زیرا نه حرص زدن آزمندی، روزی را می رساند و نه ناخوشایندی شخص بی میل، آن را از او باز می دارد. به درستی که خداوند به فضل و حکم خویش، نشاط و شادمانی را در یقین و خشنودی قرار داده و غم و اندوه را در شک و خشم نهاده است. ای علی همانا هیچ فقری سخت تر از جهل و هیچ مالی سودمندتر از عقل و هیچ تنهایی ای وحشت انگیزتر از خود بزرگ بینی و هیچ…

يَا عَلِيُّ إِنَّ لِلْمُؤْمِنِ ثَلاَثَ عَلاَمَاتٍ اَلصِّيَامُ وَ اَلصَّلاَةُ وَ اَلزَّكَاةُ وَ إِنَّ لِلْمُتَكَلِّفِ مِنَ اَلرِّجَالِ ثَلاَثَ عَلاَمَاتٍ يَتَمَلَّقُ إِذَا شَهِدَ وَ يَغْتَابُ إِذَا غَابَ وَ يَشْمَتُ بِالْمُصِيبَةِ وَ لِلظَّالِمِ ثَلاَثَ عَلاَمَاتٍ يَقْهَرُ مَنْ دُونَهُ بِالْغَلَبَةِ وَ مَنْ فَوْقَهُ بِالْمَعْصِيَةِ وَ يُظَاهِرُ اَلظَّلَمَةَ لِلْمُرَائِي ثَلاَثُ عَلاَمَاتٍ يَنْشَطُ إِذَا كَانَ عِنْدَ اَلنَّاسِ وَ يَكْسَلُ إِذَا كَانَ وَحْدَهُ وَ يُحِبُّ أَنْ يُحْمَدَ فِي جَمِيعِ اَلْأُمُورِ وَ لِلْمُنَافِقِ ثَلاَثُ عَلاَمَاتٍ إِنْ حَدَّثَ كَذَبَ وَ إِنِ اُؤْتُمِنَ خَانَ وَ إِنْ…

سفارش کوتاه دیگری به امیر المومنین علیه السلام -ای علی مومن را سه نشانه است: روزه گرفتن، نماز گزاردن و زکات پرداختن. و مرد ظاهر ساز را سه نشانه باشد: پیش روی چاپلوسی، در پشت سر بدگویی کند و در مصیبت شماتت نماید. ستمکار را سه نشانه است: هنگام داشتن قدرت، زیر دست خود را سرکوب کند؛ از ما فوق خود سرپیچی نماید و پشتیبان ستمکاران باشد. ریاکار را سه نشانه است: نزد مردم شاداب و با نشاط است، چون تنها گردد افسرده و بی حال است و دوست دارد در همه کارها از او تعریف و تجلیل شود. منافق را سه نشانه است: چون سخن گوید دروغ گوید، چون به او اعتماد شود خیانت کند و چون وعده دهد بی وفایی نماید. تنبل را سه نشانه باشد: سستی کند تا به کوتاهی کشد، کوتاهی و تفریط نماید تا تباه سازد و تباه کند تا گناهکار شود. عاقل را…

قَالَ أَخْبِرْنِي عَنِ اَلْعَقْلِ مَا هُوَ وَ كَيْفَ هُوَ وَ مَا يَتَشَعَّبُ مِنْهُ وَ مَا لاَ يَتَشَعَّبُ وَ صِفْ لِي طَوَائِفَهُ كُلَّهَا فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص إِنَّ اَلْعَقْلَ عِقَالٌ مِنَ اَلْجَهْلِ وَ اَلنَّفْسَ مِثْلُ أَخْبَثِ اَلدَّوَابِّ فَإِنْ لَمْ تُعْقَلْ حَارَتْ فَالْعَقْلُ عِقَالٌ مِنَ اَلْجَهْلِ وَ إِنَّ اَللَّهَ خَلَقَ اَلْعَقْلَ فَقَالَ لَهُ أَقْبِلْ فَأَقْبَلَ وَ قَالَ لَهُ أَدْبِرْ فَأَدْبَرَ فَقَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي مَا خَلَقْتُ خَلْقاً أَعْظَمَ مِنْكَ وَ لاَ أَطْوَعَ مِنْكَ بِكَ أُبْدِأُ وَ بِكَ أُعِيدُ لَكَ اَلثَّوَابُ وَ عَلَيْكَ…

در ضمن یک حدیث طولانی آمده است که راهبی به نام شمعون بن لاوی از نواده گان یهودا-که این یهودا خود از حواریان حضرت عیسی علیه السلام بود-پرسش های بسیاری از پیامبر صلی الله علیه و آله پرسید و حضرت به تمام آن پرسشها، پاسخ گفت تا اینکه آن راهب به پیامبر صلی الله علیه و آله ایمان آورد و نبوتش را تصدیق کرد و ما همان اندازه که مورد نیاز است از این حدیث نقل می کنیم. -از آن جمله شمعون راهب پرسید: به من بگو عقل چیست و چگونه است و چه چیز از آن منشعب می شود و چه چیز منشعب نمی شود و اقسام و انواع عقل را برایم توصیف نما؟ پس رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: همانا عقل زانوبندی است بر نادانی و نفس اماره مانند پلیدترین جانوران است که اگر پایش بسته نشود، بیراهه می رود و سرگردان می شود، پس عقل زانوبند نادانی…

اَلْحَمْدُ لِلَّهِ نَحْمَدُهُ وَ نَسْتَعِينُهُ وَ نَسْتَغْفِرُهُ وَ نَتُوبُ إِلَيْهِ وَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَ مِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا مَنْ يَهْدِ اَللَّهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ وَ مَنْ يُضْلِلْ فَلا هادِيَ لَهُ وَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ أُوصِيكُمْ عِبَادَ اَللَّهِ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ أَحُثُّكُمْ عَلَى اَلْعَمَلِ بِطَاعَتِهِ وَ أَسْتَفْتِحُ اَللَّهَ بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ أَمَّا بَعْدُ أَيُّهَا اَلنَّاسُ اِسْمَعُوا مِنِّي مَا أُبَيِّنُ لَكُمْ فَإِنِّي لاَ أَدْرِي لَعَلِّي…

سخنرانی پیامبر صلی الله علیه و آله در آخرین سفر حج -حمد و سپاس از آن خداست، او را ستایش می کنیم و از او یاری می جوییم و از او آمرزش می خواهیم و به بارگاه او توبه می کنیم. و از شرهای نفس خود و از بدکرداری های خویشتن به خداوند پناه می بریم. هر آن کس که خداوندش هدایت کند، گمراه کننده ای ندارد و هر آن کس را که بی راه گذارد، هدایتگری ندارد. گواهی می دهم که هیچ معبودی جز خداوند شایسته پرستش نیست که یگانه است و شریکی ندارد و گواهی می دهم که محمد بنده و فرستاده اوست. ای بندگان خدا شما را به پروای الهی سفارش می کنم و بر طاعت او بر می انگیزم و با آنچه که بهتر است، سخن آغاز می کنم؛ اما بعد: ای مردم از من بشنوید تا برایتان روشن سازم؛ زیرا من نمی دانم، شاید پس از امسال دیگر در این جایگاه با شما دیدار…

مَنْ أَمْسَى وَ أَصْبَحَ وَ عِنْدَهُ ثَلاَثٌ فَقَدْ تَمَّتْ عَلَيْهِ اَلنِّعْمَةُ فِي اَلدُّنْيَا مَنْ أَصْبَحَ وَ أَمْسَى مُعَافًى فِي بَدَنِهِ آمِناً فِي سَرْبِهِ عِنْدَهُ قُوتُ يَوْمِهِ فَإِنْ كَانَتْ عِنْدَهُ اَلرَّابِعَةُ فَقَدْ تَمَّتْ عَلَيْهِ اَلنِّعْمَةُ فِي اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ وَ هُوَ اَلْإِيمَانُ.

اگر کسی شب و روز را به سر آورد در حالی که سه چیز را داراست، از همه نعمتهای دنیا برخوردار است: هر که در بام و شامش تندرست است، آسوده خاطر می باشد و خوراک یک روز را دارد؛ و اگر چهارمین نعمت یعنی ایمان را نیز داشته باشد، نعمت دنیا و آخرت را به تمام و کمال دارد.

مَنْ سَلَكَ طَرِيقاً يَطْلُبُ فِيهِ عِلْماً سَلَكَ اَللَّهُ بِهِ طَرِيقاً إِلَى اَلْجَنَّةِ وَ إِنَّ اَلْمَلاَئِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ اَلْعِلْمِ رِضًا بِهِ وَ إِنَّهُ يَسْتَغْفِرُ لِطَالِبِ اَلْعِلْمِ مَنْ فِي اَلسَّمَاءِ وَ مَنْ فِي اَلْأَرْضِ حَتَّى اَلْحُوتِ فِي اَلْبَحْرِ وَ فَضْلُ اَلْعَالِمِ عَلَى اَلْعَابِدِ كَفَضْلِ اَلْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ اَلنُّجُومِ لَيْلَةَ اَلْبَدْرِ وَ إِنَّ اَلْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ اَلْأَنْبِيَاءِ إِنَّ اَلْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَاراً وَ لاَ دِرْهَماً وَ لَكِنْ وَرَّثُوا اَلْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ مِنْهُ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍ .

رسول خدا(ص)فرمود: کسی که در راهی رود که در آن دانشی جوید خدا او را براهی سوی بهشت برد، همانا، فرشتگان با خرسندی بالهای خویش براه دانشجو فرونهند و اهل زمین و آسمان تا برسد بماهیان دریا برای دانشجو آمرزش طلبند و برتری عالم بر عابد مانند برتری ماه شب چهارده است بر ستارگان دیگر و علما وارث پیمبرانند زیرا پیمبران پول طلا و نقره بجای نگذارند بلکه دانش بجای گذارند، هر که از دانش ایشان برگیرد بهره فراوانی گرفته است.

مَنْ قَرَأَ عَشْرَ آيَاتٍ فِي لَيْلَةٍ لَمْ يُكْتَبْ مِنَ اَلْغَافِلِينَ وَ مَنْ قَرَأَ خَمْسِينَ آيَةً كُتِبَ مِنَ اَلذَّاكِرِينَ وَ مَنْ قَرَأَ مِائَةَ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ اَلْقَانِتِينَ وَ مَنْ قَرَأَ مِائَتَيْ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ اَلْخَاشِعِينَ وَ مَنْ قَرَأَ ثَلاَثَمِائَةِ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ اَلْفَائِزِينَ وَ مَنْ قَرَأَ خَمْسَمِائَةِ آيَةٍ كُتِبَ مِنَ اَلْمُجْتَهِدِينَ وَ مَنْ قَرَأَ أَلْفَ آيَةٍ كُتِبَ لَهُ قِنْطَاراً وَ اَلْقِنْطَارُ خَمْسُمِائَةِ أَلْفِ مِثْقَالِ ذَهَبٍ وَ اَلْمِثْقَالُ أَرْبَعَةٌ وَ عِشْرُونَ قِيرَاطاً أَصْغَرُهَا مِثْلُ جَبَلِ أُحُدٍ وَ أَكْبَرُهَا مَا بَيْنَ اَلسَّمَاءِ…

امام باقر علیه السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که شباهنگام ده آیه تلاوت کند، در زمره غافلان نوشته نشود و هر که پنجاه آیه تلاوت کند، در زمره ذکرگویان نوشته شود و هر که صد آیه تلاوت کند، در زمره نمازگزاران نوشته شود و هر که دویست آیه تلاوت کند، در زمره فروتنان نوشته شود و هر که سیصد آیه تلاوت کند، در زمره رستگاران نوشته شود و هر که پانصد آیه تلاوت کند، در زمره جهادگران نوشته شود و هر که هزار آیه تلاوت کند، قنطاری برای او نوشته شود که هر قنطار پانصد هزار مثقال طلا و هر مثقال بیست و چهار قیراط است و کوچکترین قیراط همانند کوه احد است و بزرگترین آن به اندازه آنچه میانه آسمان و زمین است باشد

مَنْ قَرَأَ أَرْبَعَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ اَلْبَقَرَةِ وَ آيَةَ اَلْكُرْسِيِّ وَ آيَتَيْنِ بَعْدَهَا وَ ثَلاَثَ آيَاتٍ مِنْ آخِرِهَا لَمْ يَرَ فِي نَفْسِهِ وَ مَالِهِ شَيْئاً يَكْرَهُهُ وَ لاَ يَقْرَبُهُ شَيْطَانٌ وَ لاَ يَنْسَى اَلْقُرْآنَ .

امام سجاد علیه السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که چهار آیه نخست سوره بقره و آیه الکرسی و دو آیه پس از آن و سه آیه پایانی آن سوره را تلاوت کند، در جان و دارایی اش هیچ گونه ناخوشایندی نبیند و شیطان به او نزدیک نشود و قرآن را از یاد نبرد

مَنْ سَلَكَ طَرِيقاً يَطْلُبُ فِيهِ عِلْماً سَلَكَ اَللَّهُ بِهِ طَرِيقاً إِلَى اَلْجَنَّةِ وَ إِنَّ اَلْمَلاَئِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا لِطَالِبِ اَلْعِلْمِ رِضًى بِهِ وَ إِنَّهُ يَسْتَغْفِرُ لِطَالِبِ اَلْعِلْمِ مَنْ فِي اَلسَّمَاوَاتِ وَ مَنْ فِي اَلْأَرْضِ حَتَّى اَلْحُوتُ فِي اَلْبَحْرِ وَ فَضْلُ اَلْعَالِمِ عَلَى اَلْعَابِدِ كَفَضْلِ اَلْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ اَلنُّجُومِ لَيْلَةَ اَلْبَدْرِ وَ إِنَّ اَلْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ اَلْأَنْبِيَاءِ وَ إِنَّ اَلْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَاراً وَ لاَ دِرْهَماً وَ لَكِنْ وَرَّثُوا اَلْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ مِنْهُمْ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍ.

امام صادق علیه السلام از پدرانش علیهم السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که راهی را پوید که در آن دانشی جوید خداوند راهی به بهشت برای او گشاید که در آن گام نهد و به راستی، فرشتگان به سبب خرسندی از جوینده دانش بال های خویش را برای او فرو نهند و همانا هر آن کس که در آسمان و زمین است بر جوینده دانش آمرزش جوید، حتی ماهی در دریا. و برتری دانشمند بر عبادت پیشه همچون برتری ماه در شب چهارده بر دیگر ستارگان است. و به راستی، دانشمندان میراث داران پیامبرانند و پیامبران دینار و درهمی به ارث ننهند ولی دانش را به ارث گذارند؛ پس هر که دانشی از آنان برگیرد ثمری فراوان برگرفته است.

أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ فِي نُورِ اَللَّهِ اَلْأَعْظَمِ مَنْ كَانَ فِي عِصْمَةِ أَمْرِهِ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَ أَنِّي رَسُولُ اَللَّهِ وَ مَنْ إِذَا أَصَابَتْهُ مُصِيبَةٌ قَالَ إِنّا لِلّهِ وَ إِنّا إِلَيْهِ راجِعُون َ مَنْ إِذَا أَصَابَ خَيْراً قَالَ ;اَلْحَمْدُ لِلَّهِ; وَ مَنْ إِذَا أَصَابَ خَطِيئَةً قَالَ ;أَسْتَغْفِرُ اَللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ; .

امام صادق از پدرش و او از پدرانش علیهم السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که دارای چهار چیز باشد در نور اعظم الهی خواهد بود. آن کس که نگهدار کار او، گواهی به این باشد که خدایی جز خدای یکتا نیست و من فرستاده خدایم و آن کس که چون به مصیبتی گرفتار آید بگوید: «انا لله و انا الیه راجعون»و آن کس که چون به خیری دست یابد بگوید: «الحمد لله»و آن کس که چون گناهی مرتکب شود بگوید: «استغفر الله و اتوب الیه».

قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَا عَلِيُّ بَشِّرْ شِيعَتَكَ وَ أَنْصَارَكَ بِخِصَالٍ عَشْرٍ أَوَّلُهَا طِيبُ اَلْمَوْلِدِ وَ ثَانِيهَا حُسْنُ إِيمَانِهِمْ بِاللَّهِ وَ ثَالِثُهَا حُبُّ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُمْ وَ رَابِعُهَا اَلْفُسْحَةُ فِي قُبُورِهِمْ وَ خَامِسُهَا اَلنُّورُ عَلَى اَلصِّرَاطِ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ وَ سَادِسُهَا نَزْعُ اَلْفَقْرِ مِنْ بَيْنِ أَعْيُنِهِمْ وَ عَنْ قُلُوبِهِمْ وَ سَابِعُهَا اَلْمَقْتُ مِنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ لِأَعْدَائِهِمْ وَ ثَامِنُهَا اَلْأَمْنُ مِنَ اَلْجُذَامِ يَا عَلِيُّ وَ تَاسِعُهَا اِنْحِطَاطُ اَلذُّنُوبِ وَ…

رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:ای علی شیعیان و یارانت را به ده خصلت بشارت ده:اول به حلال زادگی، دوم به عقیدۀ نیکو به خدا، سوم به دوستی خداوند عزّ و جل نسبت به آنان، چهارم به گشادگی در قبرهایشان، پنجم به نوری درخشان در پیش رویشان هنگام عبور از صراط، ششم به رفع فقر از دلهایشان، هفتم به دشمنی خدا با دشمنانشان، هشتم به ایمنی از جذام، نهم یا علی به آنان بشارت ده به فرو ریختن گناهان و بدیها از آنان، دهم به اینکه آنان در بهشت با من می باشند و من با آنها.

قَالَ سَلْمَانُ رَحِمَهُ اَللَّهُ أَوْصَانِي خَلِيلِي رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ بِسَبْعِ خِصَالٍ لاَ أَدَعُهُنَّ عَلَى كُلِّ حَالٍ أَوْصَانِي أَنْ أَنْظُرَ إِلَى مَنْ هُوَ دُونِي وَ لاَ أَنْظُرَ إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقِي وَ أَنْ أُحِبَّ اَلْفُقَرَاءَ وَ أَدْنُوَ مِنْهُمْ وَ أَنْ أَقُولَ اَلْحَقَّ وَ إِنْ كَانَ مُرّا وَ أَنْ أَصِلَ رَحِمِي وَ إِنْ كَانَتْ مُدْبِرَة وَ أَنْ لاَ أَسْأَلَ اَلنَّاسَ شَيْئا وَ أَنْ أَقُولَ لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ كُنُوزِ اَلْجَنَّةِ .

سلمان فارسی رحمه اللّٰه می گوید:دوستم رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله مرا به هفت خصلت سفارش فرمود که آنها را در هیچ حال ترک نمی کنم، و آنها این است: اول اینکه همیشه به زیر دستم نظر کنم نه به بالا دستم، دوم اینکه فقراء را دوست بدارم و به آنها نزدیک شوم، سوم اینکه سخن حق بگویم گرچه تلخ باشد، چهارم اینکه صله رحم کنم گرچه آنان از من رو گردان باشند، پنجم اینکه از مردم چیزی نخواهم، ششم اینکه ذکر «لا حول و لا قوّة إلاّ باللّٰه»بگویم و در هر حال فقط از خدا مدد جویم، زیرا آن از گنجهای بهشت است.