پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
وَ قَالَ : أَيُّمَا عَبْدٍ جَاءَتْهُ مَوْعِظَةٌ مِنَ اَللَّهِ فِي دِينِهِ فَإِنَّهَا نِعْمَةٌ مِنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَإِنْ قَبِلَهَا شَكَرَ وَ إِلاَّ كَانَتْ حُجَّة مِنَ اَللَّهِ لِيَزْدَادَ اَللَّهُ عَلَيْهِ سَخَطا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر بنده ای که از جانب خداوند نصیحتی در رابطۀ با دینش دریافت کند، در واقع نعمتی از خداست که به او رسیده، اگر آن را به کار بندد شکرگزاری نموده، و گر نه آن نصیحت حجّتی از جانب خدا بر اوست تا خشم خدا نسبت به او بیشتر گردد.
من التمس رضی النّاس بسخط اللَّه سخط اللَّه علیه و أسخط علیه النّاس.
هر که رضای مردم جوید بسخط و خشم خدای؛ خدای تعالی بر وی خشم گیرد و مردم را بر وی بخشم آورد.
صدقة السّرّ تطفی ء غضب الرّبّ.
صدقه نهانی بنشاند خشم خدای تعالی را؛
لاَ تَصْلُحُ اَلْإِمَامَةُ إِلاَّ لِرَجُلٍ فِيهِ ثَلاَثُ خِصَالٍ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اَللَّهِ وَ حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ وَ حُسْنُ اَلْوِلاَيَةِ عَلَى مَنْ يَلِي حَتَّى يَكُونَ لَهُمْ كَالْوَالِدِ اَلرَّحِيمِ.
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: امامت شایسته نیست، جز برای مردیکه دارای سه خصلت باشد: 1-تقوی و ورعی که او را از نافرمانی خدا باز دارد، 2-خویشتن داری که خشمش را آن کنترل کند. 3-نیکو حکومت کردن بر افراد زیر فرمانش، تا آنجا که نسبت به ایشان مانند پدری مهربان باشد.
مِنْ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ قَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ خَبِّرْنِي عَنْ مَكَارِمِ اَلْأَخْلاَقِ قَالَ اَلْعَفْوُ عَمَّنْ ظَلَمَكَ وَ صِلَةُ مَنْ قَطَعَكَ وَ إِعْطَاءُ مَنْ حَرَمَكَ وَ قَوْلُ اَلْحَقِّ وَ لَوْ عَلَى نَفْسِكَ .
مردی به رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله عرض کرد:مرا از مکارم اخلاق مطلع ساز، فرمود:گذشت از کسی که به تو ظلم کرده، رابطه با کسی که با تو قطع رابطه نموده، بخشیدن به کسی که تو را محروم ساخته، گفتن حق و لو به ضررت باشد.
عَنْهُ ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ زَوَّجَهُ اَللَّهُ مِنَ اَلْحُورِ اَلْعِينِ كَيْفَ شَاءَ كَظْمُ اَلْغَيْظِ وَ اَلصَّبْرُ عَلَى اَلسُّيُوفِ لِلَّهِ وَ رَجُلٌ أَشْرَفَ عَلَى مَالٍ حَرَامٍ فَتَرَكَهُ لِلَّهِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:سه صفت در هر کس باشد، خداوند حور عین را هر طور بخواهد تزویجشان کند؛ فرو خوردن خشم، صبر در برابر شمشیرها برای خدا، و مردی که مال حرامی به دستش برسد، و آن را برای خدا ترک کند.
عَنِ اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ : أَعْقَلُ اَلنَّاسِ أَشَدُّهُمْ مُدَارَاة لِلنَّاسِ وَ أَحْزَمُ اَلنَّاسِ أَكْظَمُهُمْ غَيْظا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:خردمندترین مردم مداراکننده ترین آنها با مردم است، و استوارترین آنها بردبارترین آنهاست.
عَنِ اَلسَّيِّدِ اَلْإِمَامِ نَاصِحِ اَلدِّينِ أَبِي اَلْبَرَكَاتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ عَاشَ مُدَارِيا مَاتَ شَهِيدا .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر که با مدارا کردن به دیگران زندگی کند، شهید می میرد.
مَحَاسِنُ اَلْأَخْلاَقِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ اَلْبَرْقِيِّ فِي حَدِيثٍ مَرْفُوعٍ إِلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ : جَاءَ جَبْرَئِيلُ إِلَى اَلنَّبِيِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنَّ اَللَّهَ أَرْسَلَنِي إِلَيْكَ بِهَدِيَّةٍ لَمْ يُعْطِهَا أَحَدا قَبْلَكَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ فَقُلْتُ وَ مَا هِيَ قَالَ اَلصَّبْرُ وَ أَحْسَنُ مِنْهُ قُلْتُ وَ مَا هُوَ قَالَ اَلْقَنَاعَةُ وَ أَحْسَنُ مِنْهَا قُلْتُ وَ مَا هُوَ قَالَ اَلرِّضَا وَ أَحْسَنُ مِنْهُ قُلْتُ وَ مَا هُوَ قَالَ اَلزُّهْدُ وَ أَحْسَنُ مِنْهُ قُلْتُ وَ مَا هُوَ قَالَ اَلْإِخْلاَصُ وَ أَحْسَنُ مِنْهُ…
جبرئیل علیه السّلام نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله آمد و عرض کرد:ای رسول خدا خداوند مرا فرستاده تا هدیه ای به تو بدهم که تاکنون به احدی قبل از تو داده نشده، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود: سؤال کردم، آن هدیه چیست؟گفت:صبر و بهتر از آن، گفتم:بهتر از صبر چیست؟ گفت:قناعت و بهتر از آن، گفتم:بهتر از قناعت چیست؟گفت:رضا و بهتر از آن، پرسیدم:بهتر از رضا چیست؟گفت:زهد و بهتر از آن، گفتم:بهتر از آن چیست؟گفت: اخلاص و نیکوتر از آن، پرسیدم:بهتر از اخلاص چیست؟گفت:یقین و پسندیده تر از آن، گفتم: پسندیده تر از آن چیست؟گفت:ای رسول خدا، نردبان رسیدن به تمامی آنها توکل بر خدا می باشد، گفتم:ای جبرئیل، معنای توکل بر خدا چیست؟گفت: اول آنکه:بدانی مخلوق نه ضرری دارد، و نه سودی و نه بخششی دارد و نه منعی…
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ قَالَ : نَهَى رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَنِ اَلْأَدَبِ عِنْدَ اَلْغَضَبِ .
علی بن اسباط گوید:رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از ادب کردن هنگام غضب نهی فرمود چون غضب از صفات بدی است که مبتلای به آن نمی تواند مؤدّب باشد .
قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنِ اِسْتَوْلَى عَلَيْهِ اَلضَّجَرُ رَحَلَتْ عَنْهُ اَلرَّاحَةُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر کس گرفتار مشکلات شود، آسایشش سلب گردد.
وَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ لَيْسَ اَلشَّدِيدُ بِالصَّرْعَةِ إِنَّمَا اَلشَّدِيدُ اَلَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ اَلْغَضَبِ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:مردانگی به نیروی جسمانی نیست، بلکه جوانمرد آن است که بتواند خشمش را فرو خورد.
