مِثْلَهُ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ هَكَذَا وَ هَكَذَا وَ هَكَذَا وَ هَكَذَا يَعْنِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ خَلْفِهِ وَ عَنْ يَمِينِهِ وَ عَنْ شِمَالِهِ.
(در روایت دیگری که بعضی از رواتش غیر از روات آنست)ابو حمزه همین گونه از امام باقر علیه السلام نقل کرده است جز اینکه(بجای این سو و آن سو)گفته است: گفته است: این چنین و این چنین و این چنین و این چنین یعنی پیش رو و پشت سر و طرف راست و سمت چپ، (ولی پیداست که از لحاظ معنی فرق ندارد و مقصود از این اطراف و جوانب هم، جدا شدن از امام و احداث عقاید مختلف است).
ما مِن یَومِ عَیدٍ لِلمُسلِمینَ اَضحَىً وَلا فِطرٍ اِلّا و هُوَ یُجَدِّدُ اللهُ لآلِ مُحَمَّدٍ فِیهِ حُزناً قالَ قُلتُ وَ لِمَ ذلِك قالَ اِنَّهُم یَرَونَ حَقَّهُم فى اَیدى غَیرِهِم
هیچ عید فطر و قربانی نیست، مگر آن که با آمدن آن غم و اندوه آل محمد صلی الله علیه و آله تجدید می شود. راوی گفت: چرا در روز عید غمگین می شوند؟ امام فرمود: زیرا آنان حق خود را در دست دیگران می بینند (و از این که افراد غیر شایسته بر جایگاه رهبری امت قرار دارد و امام راستین هنوز ظهور نکرده است که حکومت عادلانه و سایه پر از عدل و داد خود را بر مردم بگستراند، غمگین و ناراحتند.)
یا بُنَیَّ، عَلَیکَ بِأَداءِ، الأَمانَهِ تَسلَم دُنیاکَ و آخِرَتُکَ، و کُن أمیناً؛ فَإِنَّ اللّه تَعالی لا یُحِبُّ الخائِنینَ.
ای پسرم! امانت را ادا کن، تا دنیا و آخرتت سالم بماند، و امین باش؛ زیرا خدای تعالی خیانت کاران را دوست ندارد.
یا بُنَیَّ، کُن عَبداً لِلأَخیارِ وَ لا تَکُن وَلَداً لِلأَشرارِ.
نصیحت لقمان به پسرش: ای پسرم! غلام نیکان باش؛ ولی فرزند بدان نباش.
قَال سُئِلَ رَسُولُ الله صَلَّی الله عَلَیهِ وَ آلِه عَن خِیارِ العِباد؛ إِذَا أَحسَنُوا إِستَبشَرُوا وَ إِذَا أَسَاءُوا إِستَغفَرُوا وَ إِذَا أُعطُوا شَکَرُوا وَ إِذَا ابتلوا صَبرُوا وَ إِذَا غَضِبُوا غَفَرُوا.
از پیغمبر اکرم کسی سؤال شد؛ بهترین بندگان چه کسانی هستند؟ حضرت در پاسخ فرمود:
1. وقتی کار نیک می کنند خوشحالند.
2. وقتی کار بدی کرد استغفار از خدا کنند.
3. وقتی خدای متعال به او چیزی می دهد، شاکر باشند.
4. وقتی از کسی خشمگین شدند، از او بگذرند.
کانَ فیما وَعَظَ بِهِ لُقمانُ علیه السلام: و قالَ: یا بُنَیَّ، صاحِب مِئَةً و لا تُعادِ واحِداً.
امام باقر علیه السلام می فرماید: در نصایح لقمان به پسرش این بود که گفت: ای پسرم! با صد نفر رفاقت کن؛ ولی حتّی با یک نفر هم دشمنی نکن.
إذا أرَدْتَ أنْ تَعْلَمَ أنَّ فیک خَیْراً، فَانْظُرْ إلی قَلْبِک فَإنْ کانَ یُحِبُّ أهْلَ طاعَهِ اللّهِ وَ یبْغِضُ أهْلَ مَعْصِیَتِهِ فَفیک خَیْرٌ، وَ اللّهُ یُحِبُّک، وَ إذا کانَ یُبْغِضُ أهْلَ طاعَهِ اللّهِ وَ یُحِبّ أهْلَ مَعْصِیَتِهِ فَلَیْسَ فیک خَیْرٌ، وَ اللّهُ یُبْغِضُک.
اگر خواستی بدانی که در وجودت خیر و خوشبختی هست یا نه، به درون خود دقّت کن، اگر اهل عبادت و طاعت را دوست داری و از اهل معصیت و گناه، ناخوشایندی! پس در وجودت خیر و سعادت وجود دارد، و خداوند تو را دوست می دارد. ولی چنانچه از اهل طاعت و عبادت ناخوشایند باشی و به اهل معصیت، عشق و علاقه ورزیدی! پس خیر و خوبی در تو نباشد، و خداوند تو را دشمن دارد.
إنَّ الأمرَ بِالمَعروفِ و النَّهیَ عَنِ المُنکَرِ سَبیلُ الأنبیاءِ، و مِنهاجُ الصُّلَحاءِ، فریضَةٌ عَظیمَةٌ بِها تُقامُ الفَرائضُ، و تَأمَنُ المَذاهِبُ، و تَحِلُّ المَکاسِبُ، و تُرَدُّ المَظالِمُ، و تَعمُرُ الأرضُ، و یُنتَصَفُ مِنَ الأعداءِ، و یَستَقیمُ الأمرُ.
امـر بـه معروف و نـهی از منکر راه پـیامبران است و شیوه نیکوکاران. فریضه بزرگی است که دیگر فرایض به واسطه آن برپا می شود و راه ها امن می گردد و درآمدها حلال می شود و حقوق و اموالِ به زور گرفته شده به صاحبانش بر می گردد و زمین آبادان می شود و از دشمنان انتقام گرفته می شود و کارها سامان می پذیرد.
اعلَم انَّ اوَّلَ الوَقتِ ابداً افضَل
بدان بدرستی که اول وقت همواره بهتر است.
- میزان الحکمه، ج 5، ص 401.
أتی رسولَ اللّه (ص) رجلٌ، فَقالَ یا رَسولَ اللّهِ أَوصِنی،... قال: القِ اخاک بِوَجهٍ مُنبَسِطٍ
شخصی نزد رسول خدا آمد و عرض کرد: ای رسول خدا (ص) سفارشی به من بنما، حضرت فرمود: با روی گشاده با برادران مؤمنت برخورد نما.
- کافی، کلینی، ج 2، ص 103.
مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ بِرَجُلٍ یَغْرِسُ غَرْساً فِی حَائِطٍ لَهُ فَوَقَفَ لَهُ وَ قَالَ أَ لَا أَدُلُّک عَلَی غَرْسٍ أَثْبَتَ أَصْلًا وَ أَسْرَعَ إِینَاعاً وَ أَطْیَبَ ثَمَراً وَ أَبْقَی قَالَ بَلَی فَدُلَّنِی یَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ إِذَا أَصْبَحْتَ وَ أَمْسَیْتَ فَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکبَرُ فَإِنَّ لَک إِنْ قُلْتَهُ بِکلِّ تَسْبِیحَةٍ عَشْرَ شَجَرَاتٍ فِی الْجَنَّةِ مِنْ أَنْوَاعِ الْفَاکهَةِ وَ هُنَّ مِنَ الْبَاقِیَاتِ الصَّالِحَاتِ؛
رسول خدا (صلی الله علیه و آله) از کنار باغی عبور می کرد که صاحب آن مشغول کاشتن درخت بود. حضرت ایستاد و خطاب به آن شخص فرمود: می خواهی تو را به کاشتن درختی که بنیانش ثابت تر و میوه هایش زودرس تر و پاکیزه تر است و برای همیشه باقی بماند راهنمایی کنم؟ عرض کرد: آری یا رسول الله! پدر و مادرم به فدایت. آن حضرت فرمود: صبح و شام بگو سبحان الله و الحمد لله و لااله الاالله و الله اکبر. پس هر گاه تو این ذکر را بگویی، به خاطر هر ذکری ده درخت از انواع درختان، در بهشت برای تو کاشته می شود، و باقیات الصالحات همین اذکار است.
صَلاحُ شَأنِ النّاسِ التَّعایشُ وَ التَّعاشُرُ مِلءَ مِکیالٍ ثُلُثاهُ فِطَنٌ، وَ ثُلثٌ تَغافُل
سامان یافتن کار مردم به این است که طوری با هم معاشرت کنند که مانند پیمانه ای باشند که دو سومش هوشیاری است و یک سومش نادیده گرفتن و چشم پوشی.
