احادیث درباره علم

إِنَّكَ مَوْزُونٌ بِعَقْلِكَ فَزَكِّهِ بِالْعِلْم

تو با خرد سنجیده می شوی، پس با دانش آن را افزایش نما.

كُلُّ عِلْمٍ لاَ يُؤَيِّدُهُ عَقْلٌ مَضَلَّة

دانشی که خرد آن را یاری نکند، گمراهی است.

اَلْعَقْلُ غَرِيزَةٌ تَزِيدُ يَزِيدُ بِالْعِلْمِ بِالتَّجَارُب

خرد، طبیعتی است که با دانش و تجربه زیاد می شود.

اَلْعَقْلُ وَ اَلْعِلْمُ مَقْرُونَانِ فِي قَرْنٍ لاَ يَفْتَرِقَانِ وَ لاَ يَتَبَايَنَان

خرد و دانش همراه و به هم پیوسته اند، نه از هم جدا و نه از یکدیگر دور شوند.

اَلْعَقْلُ مَنْفَعَةٌ وَ اَلْعِلْمُ مَرْفَعَةٌ وَ اَلصَّبْرُ مَدْفَعَة

خرد، موجب سود و دانش، سبب بلندی مرتبه و صبر، وسیلۀ دفاع است.

اَلْعَقْلُ وَ اَلشَّهْوَةُ ضِدَّانِ وَ مُؤَيِّدُ اَلْعَقْلِ اَلْعِلْمُ وَ مُزَيِّنُ اَلشَّهْوَةِ اَلْهَوَى وَ اَلنَّفْسُ مُتَنَازَعَةٌ بَيْنَهُمَا فَأَيُّهُمَا قَهَرَ كَانَتْ فِي جَانِبِه

خرد و شهوت دشمن یکدیگرند.یاری دهندۀ خرد، دانش است و آرایش دهندۀ خواهش هوس.و نفس بین این دو در نزاع است:هر کدام بر دیگری غلبه کند، نفس در اختیار آن خواهد بود.

حَقٌّ عَلَى اَلْعَاقِلِ أَنْ يُضِيفَ إِلَى رَأْيِهِ رَأْيَ اَلْعُقَلاَءِ وَ يَضُمَّ إِلَى عِلْمِه

شایستۀ خردمند است که اندیشۀ خردمندان را به اندیشۀ خود بیفزاید، و دانش حکما را به دانش خویش ضمیمه کند.

من أكثر الفكر فيما تعلّم يعلّم أتفن علمه و فهم ما لم يكن يفهم

کسی که در آنچه می آموزد زیاد فکر کند، دانش او محکم شود و آنچه را در نیافته است، دریابد.

اَلْعِلْمُ ثَمَرَةُ اَلْحِكْمَةِ وَ اَلصَّوَابُ مِنْ فُرُوعِهَا

دانش، میوۀ حکمت و درست روی، از شاخه های آن است.

بِالْحِكْمَةِ يُكْشَفُ غِطَاءُ اَلْعِلْم

با حکمت، پرده های دانش برداشته می شود.

مِنَ اَلْحِكْمَةِ أَنْ لاَ تُنَازِعَ مَنْ فَوْقَكَ وَ لاَ تَسْتَذِلَّ مَنْ دُونَكَ وَ لاَ تَتَعَاطَى مَا لَيْسَ فِي قُدْرَتِكَ وَ لاَ يُخَالِفُ لِسَانُكَ قَلْبَكَ وَ لاَ قَوْلُكَ فِعْلَكَ وَ لاَ تَتَكَلَّمْ فِيمَا لاَ تَعْلَمُ وَ لاَ تَتْرُكِ اَلْأَمْرَ عِنْدَ اَلْإِقْبَالِ وَ تَطْلُبْهُ عِنْدَ اَلْإِدْبَار

از نشانه های حکمت این است که با مافوق خود منازعه و جدال نکنی، زیر دست خویش را، خوار منمایی، و کاری را که توانایی آن را نداری عهده دار نشوی، و زبان تو با دلت، و گفتار تو با کردارت مخالفت نکند.در آنچه نمی دانی، سخن مگویی؛ کار که به تو روی آورد، وامگذاری، و آنگاه که روی گردانید، طلب منمایی.

بِالْعِلْمِ تُعْرَفُ اَلْحِكْمَة

حکمت با دانش شناخته شود.