احادیث درباره نشانه های حکیم

اَلْحَكِيمُ اَلْحَلِيمُ يَشْفِي اَلسَّائِلَ وَ يَجُودُ بِالْفَضَائِل

نفسهای حکما از سایر نفوس بلندتر، و بردباری

اَلْحُكَمَاءُ أَشْرَفُ اَلنَّاسِ أَنْفُسا وَ أَكْثَرُهُمْ صَبْرا وَ أَسْرَعُهُمْ عَفْوا وَ أَوْسَعُهُمْ أَخْلاَقا

نفسهای حکما از سایر نفوس بلندتر، و بردباری آنها بیشتر، و گذشت آنها شتابان تر است و در اخلاق از دیگران وسیعترند.

اَلْحَكِيمُ اَلْكَرِيمُ مَنْ جَازَى اَلْإِسَاءَةَ بِالْإِحْسَان

حکیم کسی است که بدی را با خوبی مجازات کند.

أَعْيَى مَا يَكُونُ اَلْحَكِيمُ إِذَا خَاطَبَ سَفِيها

عاجزترین هنگام برای حکیم، زمانی است که با نادانی سخن می گوید.

رأس الحكمة لزوم الحقّ

جدا نشدن از حق، سر حکمت است.

رَأْسُ اَلْحِكْمَةِ لُزُومُ اَلْحَقِّ وَ طَاعَةُ اَلْمُحِق

جدا نشدن از حق و پیروی از گویندۀ حق، سر حکمت است.

كَيْفَ يَصْبِرُ عَلَى مُبَايَنَةِ اَلْأَضْدَادِ مَنْ لَمْ تُعِنْهُ اَلْحِكْمَة

چگونه بر دوری اضداد اخلاق ذمیمه صبر خواهد کرد کسی که حکمت او را یاری نکرده باشد؟

كُلَّمَا قَوِيَتِ اَلْحِكْمَةُ ضَعُفَتِ اَلشَّهْوَة

هرگاه حکمت قوی شود، شهوت ناتوان گردد.

مَنْ عُرِفَ بِالْحِكْمَةِ لاَحَظَتْهُ اَلْعُيُونُ بِالْوَقَار

کسی که به حکمت شناخته شود، چشمها با احترام به او نگاه کنند.

مَنْ ثَبَتَتْ لَهُ اَلْحِكْمَةُ عَرَفَ اَلْعِبْرَة

کسی که حکمت بر او ثابت شود، عبرت گرفتن را بشناسد.

مِنَ اَلْحِكْمَةِ طَاعَتُكَ لِمَنْ فَوْقَكَ مَنْ فَوْقَكَ وَ إِجْلاَلُكَ مَنْ فِي طَبَقَتِكَ وَ إِنْصَافُكَ لِمَنْ دُونَك

پیروی تو از مافوق، احترام تو به هم ردیف و انصاف تو به زیر دست از نشانه های حکمت است.

مِنَ اَلْحِكْمَةِ أَنْ لاَ تُنَازِعَ مَنْ فَوْقَكَ وَ لاَ تَسْتَذِلَّ مَنْ دُونَكَ وَ لاَ تَتَعَاطَى مَا لَيْسَ فِي قُدْرَتِكَ وَ لاَ يُخَالِفُ لِسَانُكَ قَلْبَكَ وَ لاَ قَوْلُكَ فِعْلَكَ وَ لاَ تَتَكَلَّمْ فِيمَا لاَ تَعْلَمُ وَ لاَ تَتْرُكِ اَلْأَمْرَ عِنْدَ اَلْإِقْبَالِ وَ تَطْلُبْهُ عِنْدَ اَلْإِدْبَار

از نشانه های حکمت این است که با مافوق خود منازعه و جدال نکنی، زیر دست خویش را، خوار منمایی، و کاری را که توانایی آن را نداری عهده دار نشوی، و زبان تو با دلت، و گفتار تو با کردارت مخالفت نکند.در آنچه نمی دانی، سخن مگویی؛ کار که به تو روی آورد، وامگذاری، و آنگاه که روی گردانید، طلب منمایی.