احادیث درباره حقوق مؤمن

عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تَغْشُشِ اَلنَّاسَ فَتَبْقَى بِغَيْرِ صَدِيقٍ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:با مردم نیرنگ بازی مکن، زیرا که بدون دوست می مانی.

عَنْ سَيْفِ بْنِ عَمِيرَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْمُؤْمِنُ لاَ يَغُشُّ اَلْمُؤْمِنَ وَ لاَ يَظْلِمُهُ وَ لاَ يَخُونُهُ وَ لاَ يَخْذُلُهُ وَ لاَ يَكْذِبُهُ وَ لاَ يَغْتَابُهُ وَ لاَ يَقُولُ لَهُ أُفٍّ فَإِنَّهُ إِذَا قَالَ لَهُ أُفٍّ لَمْ تَكُنْ بَيْنَهُمَا وَلاَيَةٌ فَإِذَا اِتَّهَمَهُ اِنْمَاثَ اَلْإِيمَانُ فِي قَلْبِهِ كَمَا يَنْمَاثُ اَلْمِلْحُ فِي اَلْمَاءِ وَ مَنْ أَطْعَمَ مُؤْمِنَيْنِ أَشْبَعَهُمَا كَانَ أَفْضَلَ مِنْ رَقَبَةٍ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن برادر مؤمنش را فریب نمی دهد و به او ظلم نمی کند و به او خیانت نمی نماید، و او را خوار نمی گرداند، تکذیبش نمی کند و غیبت او را نمی نماید، و اظهار انزجار از او نمی کند، زیرا اگر کلمه ای بگوید که نشانۀ انزجار از او باشد محبت و دوستی از بین آن دو رخت می بندد، و هر گاه به او تهمتی بزند ایمان از قلبش می رود همان طور که نمک در میان آب ذوب می شود، و هر کس دو مؤمن را غذا دهد بطوری که سیر شوند از آزاد کردن بنده ای در راه خدا ثوابش بیشتر است.

عَنْ إِبْرَاهِيمَ اَلثُّمَالِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا مِنْ مُؤْمِنٍ يَخْذُلُ أَخَاهُ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَى نُصْرَتِهِ إِلاَّ خَذَلَهُ اَللَّهُ فِي اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ وَ إِنْ نَصَرَهُ كَانَ أَفْضَلَ مِنْ صِيَامِ شَهْرٍ وَ اِعْتِكَافِهِ فِي اَلْمَسْجِدِ اَلْحَرَامِ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر مؤمنی که برادر مؤمنش را خوار سازد در حالی که قادر بر یاری اوست خداوند او را در دنیا و آخرت خوار کند، و اگر او را یاری کند ثوابش از یک ماه روزه گرفتن و اعتکاف در مسجد الحرام بیشتر است.

عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا مِنْ مُؤْمِنَيْنِ إِلاَّ وَ بَيْنَهُمَا حِجَابٌ مِنَ اَللَّهِ فَإِذَا قَالَ لَهُ هُجْرا هَتَكَ اَللَّهُ ذَلِكَ اَلْحِجَابَ فَإِنْ قَالَ لَبِسْتَ ثَوْبِي فَقَدْ كَفَرَ أَحَدُهُمَا فَإِنِ اِتَّهَمَهُ اِنْمَاثَ اَلْإِيمَانُ فِي قَلْبِهِ كَمَا يَنْمَاثُ اَلْمِلْحُ فِي اَلْمَاءِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:احدی از دو نفر مؤمن نمی باشند؛ مگر اینکه بین آن دو حجابی از طرف خداوند وجود دارد، پس هر گاه یکی از آنها به دیگری سخن ناخوشایندی گفت خداوند آن حجاب را از بین می برد، و اگر به او بگوید تو دیگر برادر ایمانی من نیستی، یکی از آن دو کافر شده، و اگر به او تهمت بزند ایمان در دلش آب می شود همان طور که نمک در آب.

عَنِ اَلْفَضْلِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اُنْظُرْ قَلْبَكَ فَإِنْ أَنْكَرَ صَاحِبَكَ فَإِنَّ أَحَدَكُمَا قَدْ أَحْدَثَ شَيْئا .

امام صادق علیه السّلام فرمود:به دلت بنگر، اگر حس کردی که به رفیقت بدبینی، بدان که یکی از شماها کار بدی کرده است.

عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تَدْخُلْ لِأَخِيكَ فِي أَمْرٍ مَضَرَّتُهُ عَلَيْكَ أَعْظَمُ مِنْ مَنْفَعَتِهِ لَهُ قَالَ اِبْنُ سِنَانٍ يَعْنِي إِنَّ اَلرَّجُلَ يَكُونُ عَلَيْهِ دَيْنٌ كَثِيرٌ وَ لَكَ مَالٌ قَلِيلٌ فَتُؤَدِّي عَنْهُ فَيَذْهَبُ مَالُكَ وَ لاَ تَكُونُ قَضَيْتَ دَيْنَهُ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:به خاطر برادر دینیت کاری را انجام نده که ضرر آن بر خودت بزرگتر از نفع آن به برادرت باشد. ابن سنان گوید:یعنی اینکه به گردن کسی قرضی بسیار باشد، و تو مال کمی داری و بخواهی به وسیله مالت قرض او را ادا نمایی، در این صورت مالت می رود و دین او هم ادا نمی شود.

عَنْ كُلَيْبِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ يَنْبَغِي لِلْمُؤْمِنِ أَنْ يَسْتَوْحِشَ إِلَى أَخِيهِ اَلْمُؤْمِنِ فَمَنْ دُونَهُ فَإِنَّ اَلْمُؤْمِنَ عَزِيزٌ فِي دِينِهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:برای مؤمن سزاوار نیست که به خاطر ترس و وحشت با برادر مؤمنش که از او در مقام پایین تر است مأنوس شود، زیرا مؤمن در دینش عزیز است.

عَنْ خَالِدِ بْنِ نَجِيحٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تُذْهِبِ اَلْحِشْمَةَ فِيمَا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ أَخِيكَ فَإِنَّ ذَهَابَ اَلْحِشْمَةِ ذَهَابُ اَلْحَيَاءِ وَ بَقَاءَ اَلْحِشْمَةِ بَقَاءُ اَلْمُرُوءَةِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:پردۀ شرم و حیا را از میان خود و برادرت بر مدار، زیرا رفتن پرده حیا برابر است با رفتن حیاء و باقی ماندنش برابر با باقی ماندن مردانگی است.

عَنْ حَرِيزٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا ضَاقَ أَحَدُكُمْ فَلْيُعْلِمْ أَخَاهُ وَ لاَ يُعِينُ عَلَى نَفْسِهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه زندگی بر یکی از شما سخت شد پس برادر ایمانیش را از وضعش آگاه سازد، و بر خودش سخت نگیرد.

عَنْ أَبِي عُمَارَةَ بْنِ اَلطَّيَّارِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ إِنَّ اَللَّهَ لَمْ يَسْأَلِ اَلنَّاسَ مَا فِي أَيْدِيهِمْ قَرْضا مِنْ حَاجَةٍ مِنْهُ إِلَى ذَلِكَ وَ مَا كَانَ لِلَّهِ حَقٌّ فَإِنَّمَا هُوَ لِوَلِيِّهِ وَ إِنَّمَا جَعَلَ اَلْمُؤْمِنِينَ بَعْضَهُمْ لِبَعْضٍ سُلَّما وَ مُرْتَفِعا وَ دَرَجَة فَإِنَّ اَللَّهَ وَفَى لِمَنْ وَفَى لَهُ زَائِدا لِمَنْ شَكَرَ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند نیازی به مردم ندارد تا از آنان قرض بخواهد، و هر حقی که خدا دارد از آن ولی اوست، خداوند بعض مؤمنین را برای بعض دیگر نردبان و پله و وسیلۀ بالا رفتن قرار داده، خداوند به عهدش وفا کرده و بر نعمت کسی که وفا کرد و شکر نعمت بجای آورد افزوده است.

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ اَلسَّجَّادِ قَالَ : قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَنْ تَعْرِفُ مِنْ أَهْلِ اَلْكُوفَةِ قُلْتُ بَشِيرَ النباك اَلنَّبَّالِ وَ شَجَرَةَ فَقَالَ كَيْفَ صُنْعُهُمَا إِلَى اَلْمُؤْمِنِ فَإِنَّ خَيْرَ اَلْمُسْلِمِينَ مَنْ أَعَانَهُمْ وَ نَفَعَ ثُمَّ قَالَ أَيُّ شَيْءٍ مَعَكَ مِنَ اَلنَّفَقَةِ قُلْتُ مِائَتَا دِرْهَمٍ فَقَالَ أَرِنِيهَا فَأَرَيْتُهُ فَزَادَنِيهَا ثَلاَثِينَ دِرْهَما وَ دِينَارَيْنِ .

امام صادق علیه السّلام به محمّد بن زیاد فرمود:چه کسی از اهل کوفه را می شناسی؟گفتم:بشیر نبّال و شجره، فرمود:با مؤمنین چگونه اند؟بهترین مسلمانان کسی است که به مسلمان کمک کند و به آنها نفع رساند، سپس فرمود:چه مقدار پول نزد تو هست؟گفتم:دویست درهم، فرمود:نشانم بده، آن را نشان حضرت دادم، ایشان سه درهم و دو دینار بر آن افزودند.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا كَانَ اَلْقَوْمُ ثَلاَثَة مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ فَلاَ يَتَنَاجَيَا مِنْهُمُ اِثْنَانِ دُونَ صَاحِبِهِمَا فَإِنَّ ذَلِكَ مِمَّا يَحْزُنُهُ وَ يُؤْذِيهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه سه نفر از مؤمنین با هم در جایی گرد آیند، دو نفر آنان سرگوشی با هم صحبت نکنند به طوری که رفیق سوم نشنود، زیرا این کار مایه اندوه و آزار اوست.