احادیث درباره حقوق مؤمن

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَيُّمَا رَجُلٍ اِتَّخَذَ وَلاَيَتَنَا أَهْلَ اَلْبَيْتِ ثُمَّ أَدْخَلَ عَلَى نَاصِبِيٍّ سُرُورا وَ اِصْطَنَعَ إِلَيْهِ مَعْرُوفا فَهُوَ مِنَّا بَرِيءٌ وَ كَانَ ثَوَابُهُ عَلَى اَللَّهِ اَلنَّارَ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کس ولایت ما اهل بیت را اختیار کند، سپس دشمنم را شاد نماید و کار نیکی برای او انجام دهد، او از ما دوری جسته و پاداش او نزد خدا آتش است.

عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِخْوَانُنَا يَتَوَلَّوْنَ عَمَلَ اَلسُّلْطَانِ أَ فَتَدْعُو لَهُمْ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ هَلْ يَنْفَعُونَكُمْ قُلْتُ لاَ فَقَالَ اِبْرَأْ مِنْهُمْ بَرِئَ اَللَّهُ مِنْهُمْ .

یکی از اصحاب می گوید:از امام صادق علیه السّلام پرسیدم:برادران ما کارهای حکومتی انجام می دهند آیا برای آنها دعا کنیم؟امام فرمود:آیا برای شما نفعی دارند؟گفتم:نه. فرمود:من از آنها بیزارم، خدا هم از آنها بیزار است.

عَنْ مُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَدْ كُنْتُ فَرَضْتُ عَلَيْكُمُ اَلْخُمُسَ فِي أَمْوَالِكُمْ فَقَدْ جَعَلْتُ مَكَانَهُ بِرَّ إِخْوَانِكُمْ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:خمس را در اموال شما واجب نمودم، اینک به جای آن نیکی به برادرانتان را قرار دادم.

عَنِ اَلْفَضْلِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ : قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لِإِسْحَاقَ تُدْخِلُ إِخْوَتَكَ إِلَى مَنْزِلِكَ فَيَأْكُلُونَ طَعَامَكَ وَ يَشْرَبُونَ شَرَابَكَ وَ يَطَئُونَ فِرَاشَكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَمَا إِنَّهُمْ مَا يَخْرُجُونَ مِنْ بَيْتِكَ إِلاَّ وَ لَهُمُ اَلْفَضْلُ عَلَيْكَ قَالَ إِسْحَاقُ يَا سَيِّدِي يَدْخُلُونَ بَيْتِي وَ يَأْكُلُونَ طَعَامِي وَ يَفْتَرِشُونَ فَرْشِي وَ يَخْرُجُونَ مِنْ مَنْزِلِي وَ لَهُمُ اَلْفَضْلُ عَلَيَّ قَالَ نَعَمْ إِنَّهُمْ يَأْكُلُونَ أَرْزَاقَهُمْ وَ يَخْرُجُونَ بِذُنُوبِكَ وَ ذُنُوبِ عِيَالِكَ .

امام صادق علیه السّلام به اسحاق فرمود:آیا برادران دینیت را به خانه ات برده ای تا از غذای تو بخورند، و از آشامیدنت بیاشامند، و در رختخواب بخوابند؟گفت:بلی، فرمود:بدان آنها از خانه ات خارج نمی شوند مگر اینکه باعث زیادی نعمت بر تو خواهند شد. اسحاق گفت:آقای من آنها به خانه ام می آیند و غذایم را می خورند و روی فرشهایم استراحت می کنند و از منزلم خارج می شوند باز هم برای من زیادی نعمت می آورند؟ فرمود:بلی، آنها روزی خود را می خورند و هنگام خارج شدن گناهان تو و خانواده ات را هم با خود می برند.

عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ : مَنْ مَشَى مَعَ أَخِيهِ اَلْمُؤْمِنِ فِي حَاجَةٍ فَلَمْ يُنَاصِحْهُ فَقَدْ خَانَ اَللَّهَ وَ رَسُولَهُ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر مؤمنی که دنبال حاجت برادر دینی خود برود و برای او خیر اندیشی نکند؛ به خدا و رسولش خیانت نموده است.

عَنْ يُونُسَ بْنِ ظَبْيَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ خَصْلَتَانِ إِذَا لَمْ تَكُونَا فِي اَلرَّجُلِ فَاعْزُبْ ثُمَّ اُعْزُبْ مِنْهُ اَلْمُحَافَظَةُ عَلَى اَلصَّلَوَاتِ وَ اَلْمُوَاسَاةُ لِإِخْوَانِهِ فَرِيضَة مِنَ اَللَّهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:اگر دو خصلت در مردی نبود هر قدر می توانی از او دوری کن، یکی از آن دو مواظبت بر نمازهای واجب است و دیگر همدردی کردن با برادران دینی که از طرف خدا واجب شده است.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا رَأَيْتَ مِنْ أَخِيكَ شُحّا فَاسْتُرْ عَلَيْهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه از برادران دینی ات بخلی دیدی آن را پنهان کن.

عَنْ أَبِي خَدِيجَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَا مِنْ عَبْدَيْنِ مُسْلِمَيْنِ إِلاَّ وَ بَيْنَهُمَا حِجَابٌ مِنَ اَللَّهِ فَإِنْ قَالَ أَحَدُهُمَا هَجْرا فِي صَاحِبِهِ هَتَكَ اَللَّهُ ذَلِكَ اَلسِّرَّ فَإِنْ بَرِئَ أَحَدُهُمَا مِنْ صَاحِبِهِ كَفَرَ أَحَدُهُمَا يَعْنِي أَشَدَّهُمَا قَوْلا .

امام صادق علیه السّلام فرمود:بین هر دو بندۀ مسلمان حجابی از طرف خداوند قرار داده شده؛ که اگر یکی از آن دو سخن زشتی به دیگری بگوید، خداوند آن حجاب را پاره می کند، و اگر یکی از آن دو از دیگری بیزاری جوید یکی از آن دو کافر خواهد شد، یعنی:آن کس که لحنش شدیدتر بود.

عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ : لَمَّا كَثُرَ مَالِي أَجْلَسْتُ عَلَى بَابِي بَوَّابا يَرُدُّ عَنِّي فُقَرَاءَ اَلشِّيعَةِ فَخَرَجْتُ إِلَى مَكَّةَ فِي تِلْكَ اَلسَّنَةِ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيَّ بِوَجْهٍ قَاطِبٍ مُزَوِّرا فَقُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا اَلَّذِي غَيَّرَ لِي حَالِي عِنْدَكَ قَالَ اَلَّذِي غَيَّرَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ اَللَّهِ إِنِّي لَأَعْلَمُ أَنَّهُمْ عَلَى دِينِ اَللَّهِ وَ لَكِنِّي خَشِيْتُ اَلشُّهْرَةَ عَلَى نَفْسِي قَالَ يَا إِسْحَاقُ أَ…

اسحاق بن عمار گوید:چون مال و ثروتم زیاد شد کسی را جلوی در خانه ام گذاشتم تا فقیران شیعه را از خانۀ من دور کند، سپس در همان سال به مکه رفتم و به حضور امام صادق علیه السّلام رسیدم و عرض سلام داشتم، حضرت با صورت بر افروخته در حالی که روی از من برگردانده بود جواب سلام را دادند، عرض کردم:فدایت شوم چه چیزی موجب دگرگونی حالم نزد شما شد؟فرمود:آنچه که حال تو را برای مؤمنین دگرگون ساخته، عرض کردم:فدایت شوم بخدا قسم من می دانم آنها متدین هستند و لکن ترسیدم از اینکه مشهور شوم. فرمود:ای اسحاق آیا می دانی هر گاه مؤمنین یک دیگر را ملاقات کنند و با همدیگر مصافحه نمایند خداوند بین آن دو صد رحمت فرو می فرستد، نود و نه آن برای کسی که دوستیش شدیدتر نسبت به دیگری است، و هر گاه معانقه کنند رحمت الهی آن دو را فرا…

عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنِّي رَجُلٌ مَشْهُورٌ وَ إِنَّ أُنَاسا مِنْ أَصْحَابِنَا يَأْتُونِّي وَ يَغْشَوْنِّي وَ قَدِ اِشْتَهَرْتُ بِهِمْ أَ فَأَمْنَعُهُمْ أَنْ يَأْتُونِي وَ أَخَافُ فَقَالَ يَا إِسْحَاقُ لاَ تَمْنَعْهُمْ خُلْطَتَكَ فَإِنَّ ذَلِكَ لَنْ يَسَعَكَ فَجَهَدْتُ بِهِ أَنْ يَجْعَلَ لِي رُخْصَة فِي خُلْطَتِهِمْ فَأَبَى عَلَيَّ .

اسحاق بن عمار گوید:به امام صادق علیه السّلام عرض کردم:من مردی مشهورم و عده ای از یارانمان نزد من می آیند و مرا در بر می گیرند و این امر بین آنها مشهور شده، آیا آنها را از آمدن منع کنم و بترسم؟ فرمود:ای اسحاق دوستیت را با آنها دریغ مدار، زیرا این کار در حدّ توان تو نیست. اسحاق می گوید:من تلاش کردم که امام علیه السّلام به من رخصت دهد تا با آنان معاشرت ننمایم سودی نیافت، و ایشان اجازه نفرمود.

عَنْ عُمَرَ بْنِ يَزِيدَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ لِكُلِّ شَيْءٍ شَيْءٌ يَسْتَرِيحُ إِلَيْهِ وَ إِنَّ اَلْمُؤْمِنَ يَسْتَرِيحُ إِلَى أَخِيهِ كَمَا يَسْتَرِيحُ اَلطَّيْرُ إِلَى شَكْلِهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:برای هر چیزی وسیله آسایشی هست، وسیلۀ استراحت مؤمن برادر مؤمنش است همان طور که پرنده ای به هم نوعش انس می گیرد.

عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ : كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذْ دَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِنَا فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ يَشْكُوكَ فُلاَنٌ قَالَ يَشْكُونِي إِنِّي اِسْتَقْضَيْتُ حَقِّي مِنْهُ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ كَأَنَّكَ إِذَا اِسْتَقْضَيْتَ حَقَّكَ لَمْ تُسِئْ أَ رَأَيْتَ مَا ذَكَرَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي اَلْقُرْآنِ يَخٰافُونَ سُوءَ اَلْحِسٰابِ : أَ خَافُوا أَنْ يَجُورَ اَللَّهُ عَلَيْهِمْ لاَ وَ اَللَّهِ مَا خَافُوا ذَلِكَ إِنَّمَا خَافُوا اَلاِسْتِقْضَاءَ فَسَمَّاهُ اَللَّهُ سُوءَ اَلْحِسَابِ نَعَمْ…

حماد بن عثمان گوید:نزد امام صادق علیه السّلام بودم که مردی از یاران ما داخل شد، امام صادق علیه السّلام به او فرمود:فلانی از تو شکایت دارد گفت:از من شکایت می کند چون حقم را از او طلب نمودم، امام صادق علیه السّلام فرمود:گویا تو فکر کردی اگر حقت را از او طلب کنی ناراحتش نمی کنی؟آیا قول خداوند را در قرآن ندیده ای؟ از بدی حساب می ترسند آیا می ترسند خداوند به آنها ستم کند؟نه بخدا، از این نمی ترسند بلکه از طلب حساب می ترسند، فلذا خداوند آن را بدی حساب نام نهاد، بلی؛ هر کس از برادرش حساب بکشد بد کرده است.