حدیث امام حسن (ع) درباره سخن حکیمانه

سخن حکیمانه
شماره ۱۰۹۹۲ امام حسن (ع)

قال الإمام حسن عليه السلام:

أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّهُ مَنْ نَصَحَ لِلَّهِ وَ أَخَذَ قَوْلَهُ دَلِيلاً هُدِيَ لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَ وَفَّقَهُ اَللَّهُ لِلرَّشَادِ وَ سَدَّدَهُ لِلْحُسْنَى فَإِنَّ جَارَ اَللَّهِ آمِنٌ مَحْفُوظٌ وَ عَدُوَّهُ خَائِفٌ مَخْذُولٌ فَاحْتَرِسُوا مِنَ اَللَّهِ بِكَثْرَةِ اَلذِّكْرِ وَ اِخْشَوُا اَللَّهَ بِالتَّقْوَى وَ تَقَرَّبُوا إِلَى اَللَّهِ بِالطَّاعَةِ فَإِنَّهُ قَرِيبٌ مُجِيبٌ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ اَلدّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ فَاسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ آمِنُوا بِهِ فَإِنَّهُ لاَ يَنْبَغِي لِمَنْ عَرَفَ عَظَمَةَ اَللَّهِ أَنْ يَتَعَاظَمَ فَإِنَّ رِفْعَةَ اَلَّذِينَ يَعْلَمُونَ عَظَمَةَ اَللَّهِ أَنْ يَتَوَاضَعُوا وَ عِزَّ اَلَّذِينَ يَعْرِفُونَ مَا جَلاَلُ اَللَّهِ أَنْ يَتَذَلَّلُوا لَهُ وَ سَلاَمَةَ اَلَّذِينَ يَعْلَمُونَ مَا قُدْرَةُ اَللَّهِ أَنْ يَسْتَسْلِمُوا لَهُ وَ لاَ يُنْكِرُوا أَنْفُسَهُمْ بَعْدَ اَلْمَعْرِفَةِ وَ لاَ يَضِلُّوا بَعْدَ اَلْهُدَى وَ اِعْلَمُوا عِلْماً يَقِيناً أَنَّكُمْ لَنْ تَعْرِفُوا اَلتُّقَى حَتَّى تَعْرِفُوا صِفَةَ اَلْهُدَى وَ لَنْ تَمَسَّكُوا بِمِيثَاقِ اَلْكِتَابِ حَتَّى تَعْرِفُوا اَلَّذِي نَبَذَهُ وَ لَنْ تَتْلُوا اَلْكِتَابَ حَقَّ تِلاَوَتِهِ حَتَّى تَعْرِفُوا اَلَّذِي حَرَّفَهُ فَإِذَا عَرَفْتُمْ ذَلِكَ عَرَفْتُمُ اَلْبِدَعَ وَ اَلتَّكَلُّفَ وَ رَأَيْتُمُ اَلْفِرْيَةَ عَلَى اَللَّهِ وَ اَلتَّحْرِيفَ وَ رَأَيْتُمْ كَيْفَ يَهْوِي مَنْ يَهْوِي وَ لاَ يُجْهِلَنَّكُمُ اَلَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ وَ اِلْتَمِسُوا ذَلِكَ عِنْدَ أَهْلِهِ فَإِنَّهُمْ خَاصَّةً نُورٌ يُسْتَضَاءُ بِهِمْ وَ أَئِمَّةٌ يُقْتَدَى بِهِمْ بِهِمْ عَيْشُ اَلْعِلْمِ وَ مَوْتُ اَلْجَهْلِ وَ هُمُ اَلَّذِينَ أَخْبَرَكُمْ حِلْمُهُمْ عَنْ جَهْلِهِمْ وَ حُكْمُ مَنْطِقِهِمْ عَنْ صَمْتِهِمْ وَ ظَاهِرُهُمْ عَنْ بَاطِنِهِمْ لاَ يُخَالِفُونَ اَلْحَقَّ وَ لاَ يَخْتَلِفُونَ فِيهِ وَ قَدْ خَلَتْ لَهُمْ مِنَ اَللَّهِ سُنَّةٌ وَ مَضَى فِيهِمْ مِنَ اَللَّهِ حُكْمٌ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ وَ اِعْقِلُوهُ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ عَقْلَ رِعَايَةٍ وَ لاَ تَعْقِلُوهُ عَقْلَ رِوَايَةٍ فَإِنَّ رُوَاةَ اَلْكِتَابِ كَثِيرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِيلٌ وَ اَللّهُ اَلْمُسْتَعانُ فَاسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ آمِنُوا بِهِ فَإِنَّهُ لاَ يَنْبَغِي لِمَنْ عَرَفَ عَظَمَةَ اَللَّهِ أَنْ يَتَعَاظَمَ فَإِنَّ رِفْعَةَ اَلَّذِينَ يَعْلَمُونَ عَظَمَةَ اَللَّهِ أَنْ يَتَوَاضَعُوا وَ عِزَّ اَلَّذِينَ يَعْرِفُونَ مَا جَلاَلُ اَللَّهِ أَنْ يَتَذَلَّلُوا لَهُ وَ سَلاَمَةَ اَلَّذِينَ يَعْلَمُونَ مَا قُدْرَةُ اَللَّهِ أَنْ يَسْتَسْلِمُوا لَهُ وَ لاَ يُنْكِرُوا أَنْفُسَهُمْ بَعْدَ اَلْمَعْرِفَةِ وَ لاَ يَضِلُّوا بَعْدَ اَلْهُدَى وَ اِعْلَمُوا عِلْماً يَقِيناً أَنَّكُمْ لَنْ تَعْرِفُوا اَلتُّقَى حَتَّى تَعْرِفُوا صِفَةَ اَلْهُدَى وَ لَنْ تَمَسَّكُوا بِمِيثَاقِ اَلْكِتَابِ حَتَّى تَعْرِفُوا اَلَّذِي نَبَذَهُ وَ لَنْ تَتْلُوا اَلْكِتَابَ حَقَّ تِلاَوَتِهِ حَتَّى تَعْرِفُوا اَلَّذِي حَرَّفَهُ فَإِذَا عَرَفْتُمْ ذَلِكَ عَرَفْتُمُ اَلْبِدَعَ وَ اَلتَّكَلُّفَ وَ رَأَيْتُمُ اَلْفِرْيَةَ عَلَى اَللَّهِ وَ اَلتَّحْرِيفَ وَ رَأَيْتُمْ كَيْفَ يَهْوِي مَنْ يَهْوِي وَ لاَ يُجْهِلَنَّكُمُ اَلَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ وَ اِلْتَمِسُوا ذَلِكَ عِنْدَ أَهْلِهِ فَإِنَّهُمْ خَاصَّةً نُورٌ يُسْتَضَاءُ بِهِمْ وَ أَئِمَّةٌ يُقْتَدَى بِهِمْ بِهِمْ عَيْشُ اَلْعِلْمِ وَ مَوْتُ اَلْجَهْلِ وَ هُمُ اَلَّذِينَ أَخْبَرَكُمْ حِلْمُهُمْ عَنْ جَهْلِهِمْ وَ حُكْمُ مَنْطِقِهِمْ عَنْ صَمْتِهِمْ وَ ظَاهِرُهُمْ عَنْ بَاطِنِهِمْ لاَ يُخَالِفُونَ اَلْحَقَّ وَ لاَ يَخْتَلِفُونَ فِيهِ وَ قَدْ خَلَتْ لَهُمْ مِنَ اَللَّهِ سُنَّةٌ وَ مَضَى فِيهِمْ مِنَ اَللَّهِ حُكْمٌ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ وَ اِعْقِلُوهُ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ عَقْلَ رِعَايَةٍ وَ لاَ تَعْقِلُوهُ عَقْلَ رِوَايَةٍ فَإِنَّ رُوَاةَ اَلْكِتَابِ كَثِيرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِيلٌ

از سخنان حکیمانه امام حسن علیه السلام -ای مردم، به راستی، هر که برای خدا اخلاص ورزد و فرمایش او را راهنمای خود گیرد، خداوند او را به استوارترین راه هدایت نماید و توفیق موفقیت در این راه را نصیبش سازد و برای عاقبت بخیرشدنش یاری رساند؛ زیرا پناهنده به خدا آسوده و محفوظ است و دشمنش ترسان و نگونسار؛ پس با گفتن ذکر بسیار، خود را تحت حراست الهی قرار دهید و با تقوی از خدا پروا کنید و در سایه اطاعت، به خدا نزدیک شوید که همانا خداوند به شما نزدیک است و برای شما پاسخگوست. خدای تبارک و تعالی فرمود: «و هر گاه بندگان من، از تو در باره من بپرسند، بگو من نزدیکم و دعای دعاکننده را-به هنگامی که مرا بخواند-اجابت می کنم؛ پس آنان باید فرمان مرا گردن نهند و به من ایمان آورند، باشد که راه یابند». سوره بقره ، آیه 186 ، پس، از خدا طلب اجابت نمایید و به او بگروید؛ زیرا شایسته نیست کسی که عظمت خدا را درک کرده، برای خود عظمتی قایل شود؛ پس به راستی، عظمت آنان که قدرت خدا را درک کرده اند این است که تواضع نمایند و عزت آنان که شکوه و جلال خدا را دریافته اند این است که برای او رام شوند و سلامت آنان که دانستند قدرت خدا چیست در این است که به او تسلیم شوند و پس از این شناخت، دیگر خود را گم نکنند و پس از هدایت، گمراه نگردند. و به طور قطع و یقین بدانید که شما تقوی را نخواهید فهمید مگر آن که وصف هدایت را بفهمید و هرگز به پیمان قرآن پایبند نخواهید بود مگر آن که کسانی را که از آن دست برداشته اند بشناسید. و حق تلاوت قرآن را ادا نخواهید کرد مگر آن که تحریف کنندگان آن را شناسایی نمایید؛ پس هر گاه این موارد را فهمیدید، نسبت به بدعت و زورگویی شناخت پیدا می کنید و افترای بر خدا و تحریف را تشخیص می دهید و درمی یابید آن کس که سرنگون شد چگونه سرنگون شده و مواظبت باشید که مبادا آنان که نادانند شما را به نادانی کشانند؛ پس این قدرت تشخیص را از اهل تشخیص درخواست کنید؛ زیرا تنها آنان نور مخصوصی را دارند که از ایشان روشنایی گرفته شود و پیشوایانی هستند که باید از آنان پیروی گردد. زندگی دانش و نابودی نادانی در سایه آنهاست و آنانند که با بردباری خود شما را از نادانی دیگران آگاه می سازند و گفتارشان از سکوتشان و عیانشان از نهانشان آشکار می شود، با حق مخالفت نمی کنند و در آن اختلاف ندارند و از جانب خداوند برای آنان سنتی مقرر شده و حکم الهی در حق آنان جاری گشته و به راستی، در این امر، یادآوری است برای یادآوران؛ چون آن را شنیدید نیک اندیشه نمایید و در عمل رعایت کنید و تنها به روایت کردن آن بسنده ننمایید؛ زیرا روایتگران قرآن بسیارند و رعایت کنندگان آن اندک. و الله المستعان.

موضوع:
سخن حکیمانه
منبع:
تحف العقول عن آل الرسول صلی الله علیه و آله، ج 2، ص 227
Esc
↑ ↓ جابه‌جاییEnter باز کردن/ یا Ctrl K از هر صفحه