عَنْ جَابِرٍ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مَا اَلصَّبْرُ اَلْجَمِيلُ فَقَالَ ذَاكَ اَلصَّبْرُ اَلَّذِي لَيْسَ فِيهِ شَكْوَى إِلَى أَحَدٍ مِنَ اَلنَّاسِ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ بَعَثَ يَعْقُوبَ إِلَى رَاهِبٍ مِنَ اَلرُّهْبَانِ عَابِدٍ مِنَ اَلْعُبَّادِ فِي حَاجَةٍ فَلَمَّا رَآهُ اَلرَّاهِبُ حَسِبَهُ إِبْرَاهِيمَ فَوَثَبَ إِلَيْهِ فَاعْتَنَقَهُ ثُمَّ قَالَ مَرْحَبا بِخَلِيلِ اَلرَّحْمَنِ قَالَ لاَ وَ لكن لَكِنِّى يَعْقُوبُ بْنُ إِسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لَهُ اَلرَّاهِبُ فَمَا بَلَغَ بِكَ مَا أَرَى بِكَ اَلْكِبَرُ فَقَالَ اَلْهَمُّ وَ اَلْحَزَنُ وَ اَلسُّقْمُ فَمَا…
جابر گوید:به امام باقر علیه السّلام عرض کردم:صبر جمیل چیست؟فرمود:صبری است که در کنارش شکایتی نزد مردم نبرد، ابراهیم علیه السّلام حضرت یعقوب را برای حاجتی نزد راهبی از راهبان و عابدی از عابدان فرستاد، چون راهب یعقوب را دید گمان کرد او ابراهیم است، به طرف او خیزش نمود و او را در آغوش گرفت، سپس گفت:ای دوست خدا خوش آمدی. یعقوب گفت:من یعقوب بن اسحاق بن ابراهیم هستم، راهب گفت:پس چرا این قدر سالخورده شده ای؟فرمود:غم و اندوه و بیماری چنینم نموده، هنوز از آستانۀ در خارج نشده بود که خداوند به او وحی فرمود:ای یعقوب شکایت مرا نزد بنده ام نمودی؟در اینجا حضرت کنار در به سجده افتاد، و گفت:خدایا دیگر تکرار نخواهم کرد، خداوند به او وحی فرمود:من تو را آمرزیدم، دیگر مثل این سخن را نگو، پس از آن دیگر یعقوب از…
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَا مِنْ عَبْدٍ يُصَابُ بِمُصِيبَةٍ فَيَسْتَرْجِعُ عِنْدَ ذِكْرِ اَلْمُصِيبَةِ وَ يَصْبِرُ حِينَ تَفْجَأُهُ إِلاَّ غَفَرَ اَللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَ كُلَّمَا ذَكَرَ مُصِيبَة فَاسْتَرْجَعَ عِنْدَ ذِكْرِهِ اَلْمُصِيبَةَ غَفَرَ لَهُ كُلَّ ذَنْبٍ اِكْتَسَبَهُ فِيمَا بَيْنَهُمَا.
امام باقر علیه السّلام فرمود:هر بنده ای که گرفتار مصیبت شود، و هر گاه مصیبت به یادش آمد بگوید: إِنّٰا لِلّٰهِ وَ إِنّٰا إِلَیْهِ رٰاجِعُونَ : و هنگامی که برایش ناگوار آمد صبر کند، خداوند تمامی گناهان گذشته اش را می بخشد، و هر وقت به یاد مصیبتی افتاد و کلمۀ استرجاع را به زبان آورد، گناهانی را که بین دو استرجاع مرتکب شده بخشیده می شود.
عَنِ اَلْبَاقِرِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنْ أُصِبْتَ بِمُصِيبَةٍ فِي نَفْسِكَ أَوْ مَالِكَ أَوْ وُلْدِكَ فَاذْكُرْ مُصَابَكَ بِرَسُولِ اَللَّهِ فَإِنَّ اَلْخَلاَئِقَ لَمْ يُصَابُوا بِمِثْلِهِ قَطُّ .
امام باقر علیه السّلام فرمود:اگر به مصیبتی در جانت یا مالت یا فرزندت گرفتار شدی، مصیبت رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله را بیاد آور، زیرا هیچ کس از مخلوقات مانند او گرفتار نشدند.
عَنْ مِهْرَانَ قَالَ : كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَشْكُو إِلَيْهِ مُصَابَهُ بِوَلَدِهِ وَ شِدَّةَ مَا دَخَلَهُ فَكَتَبَ إِلَيْهِ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ اَللَّهَ يَخْتَارُ مِنْ مَالِ اَلْمُؤْمِنِ وَ مِنْ وُلْدِهِ أَنْفَسَهُ لِيَأْجُرَهُ عَلَى ذَلِكَ .
مهران گوید:مردی به امام باقر علیه السّلام نامه ای نوشت، و از مصیبت فرزندش و سختیهایی که بر او وارد شده بود شکایت نمود، امام علیه السّلام به او نوشت:آیا نمی دانی که خداوند مال مؤمن و فرزندانش را می گیرد تا در مقابل پاداشش دهد؟
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لاَ أَنْزِعُ كَرِيمَتَيْ عَبْدٍ فَيَصْبِرَ لِحُكْمِي وَ يُسَلِّمَ بِقَضَائِي فَأَرْضَى لَهُ ثَوَابا دُونَ اَلْجَنَّةِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:خداوند عزّ و جلّ فرمود:دو چشم بنده ام را گرفتم و او بر حکم من صبر نمود و تسلیم قضایم شد، در برابر آن بهشت را به او دادم.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِنَّمَا جُعِلَتِ اَلْعَاهَاتُ فِي أَهْلِ اَلْحَاجَةِ لِئَلاَّ يَسْتَتِرُوا وَ لَوْ جُعِلَتْ فِي اَلْأَغْنِيَاءِ اِسْتَتَرَتْ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:نواقص جسمانی در فقرا نهاده شد، تا نتوانند آن را پنهان سازند و اگر در توانگران قرار داده می شد آن را می پوشاندند.
دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ كَلَّمَهُ فَلَمْ يَسْمَعْ كَلاَمَ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ وَ شَكَا إِلَيْهِ ثِقْلا فِي أُذُنَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا يَمْنَعُكَ أَوْ أَيْنَ أَنْتَ مِنْ تَسْبِيحِ فَاطِمَةَ عَلَيْهَا اَلسَّلاَمُ فَقَالَ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ مَا تَسْبِيحُ فَاطِمَةَ فَقَالَ تُكَبِّرُ اَللَّهَ أَرْبَعا وَ ثَلاَثِينَ وَ تُحَمِّدُ اَللَّهَ ثَلاَثا وَ ثَلاَثِينَ وَ تُسَبِّحُ اَللَّهَ ثَلاَثا وَ ثَلاَثِينَ تَمَامَ اَلْمِائَةِ قَالَ فَمَا فَعَلْتُ ذَلِكَ إِلاَّ يَسِيرا حَتَّى ذَهَبَ عَنِّي مَا كُنْتُ أَجِدُهُ .
مردی خدمت حضرت صادق علیه السّلام رسید و امام با او به سخن گفتن پرداخت، آن مرد سخنان امام را نشنید، و از سنگینی گوشش شکایت کرد، امام فرمود:چرا تسبیح فاطمه علیها السّلام را نمی خوانی؟گفت:فدایت شوم تسبیح فاطمه چیست؟فرمود:سی و چهار مرتبه اللّٰه اکبر و سی و سه مرتبه الحمد للّٰه و سی و سه مرتبه سبحان اللّٰه، تا جمعا صد مرتبه گردد، وی گفت:مدت کمی این ذکر را گفتم تا اینکه سنگینی گوشم از بین رفت.
عَنْهُ قَالَ : لاَ يُصْبِحُ اَلْمُسْلِمُ إِلاَّ عَلَى ثَلاَثِ خِصَالٍ اَلتَّفَقُّهِ فِي اَلدِّينِ وَ حُسْنِ اَلتَّقْدِيرِ فِي اَلْمَعِيشَةِ وَ اَلصَّبْرِ عَلَى اَلنَّائِبَةِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:مسلمان همواره دارای سه خصلت است:تفقّه در دین، تدبیر نیکو برای زندگانی، صبر بر سختیها.
عَنْهُ قَالَ : كِتْمَانُ اَلْمُصِيبَةِ مِنْ كُنُوزِ اَلْبِرِّ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:پنهان کردن مصیبت یکی از نیکوترین گنجهاست.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّ قَوْما يَأْتُونَ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ يَتَخَلَّلُونَ رِقَابَ اَلنَّاسِ حَتَّى يَضْرِبُوا بَابَ اَلْجَنَّةِ قَبْلَ اَلْحِسَابِ فَيَقُولُونَ لَهُمْ بِمَ تَسْتَحِقُّونَ اَلدُّخُولَ إِلَى اَلْجَنَّةِ قَبْلَ اَلْحِسَابِ فَيَقُولُونَ كُنَّا مِنَ اَلصَّابِرِينَ فِي اَلدُّنْيَا.
امام صادق علیه السّلام فرمود:روز قیامت گروهی از بالای گردنهای مردم عبور می کنند تا به در بهشت می رسند، و قبل از محاسبه خود را داخل بهشت می کنند، به آنها می گویند:چرا شما قبل از محاسبه مستحق رفتن به بهشت شدید؟آنان می گویند:ما در دنیا جزء صبرکنندگان بودیم.
عَنْهُ قَالَ : اَلصَّبْرُ مِنَ اَلْإِيمَانِ بِمَنْزِلَةِ اَلرَّأْسِ مِنَ اَلْجَسَدِ فَإِذَا ذَهَبَ اَلرَّأْسُ ذَهَبَ اَلْجَسَدُ وَ كَذَلِكَ إِذَا ذَهَبَ اَلصَّبْرُ ذَهَبَ اَلْإِيمَانُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:صبر نسبت به ایمان همانند سر نسبت به بدن می باشد، هر گاه سر برود تن می رود، همچنین هنگامی که صبر برود ایمان می رود.
عَنْهُ قَالَ : مَا مِنْ حُمَّى وَ لاَ صُدَاعٍ وَ لاَ عِرْقٍ يَضْرِبُ إِلاَّ بِذَنْبٍ وَ مَا يَعْفُو اَللَّهُ أَكْثَرُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هیچ تب یا سر درد و یا ناراحتی عصبی برای انسان پیش نمی آید مگر به واسطۀ گناه، و آن گناهانی که خداوند می بخشد بسیار است.
