إِنِّي تَطَوَّلْتُ عَلَى عِبَادِي بِثَلاَثٍ أَلْقَيْتُ عَلَيْهِمُ اَلرِّيحَ بَعْدَ اَلرُّوحِ وَ لَوْ لاَ ذَلِكَ مَا دَفَنَ حَمِيمٌ حَمِيماً وَ أَلْقَيْتُ عَلَيْهِمُ اَلسَّلْوَةَ بَعْدَ اَلْمُصِيبَةِ وَ لَوْ لاَ ذَلِكَ لَمْ يَتَهَنَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ بِعَيْشِهِ وَ خَلَقْتُ هَذِهِ اَلدَّابَّةَ وَ سَلَّطْتُهَا عَلَى اَلْحِنْطَةِ وَ اَلشَّعِيرِ وَ لَوْ لاَ ذَلِكَ لَكَنَزَهُمَا مُلُوكُهُمْ كَمَا يَكْنِزُونَ اَلذَّهَبَ وَ اَلْفِضَّةَ.
امام صادق(ع)فرمود: خدای عز و جل میفرماید: براستی که بر بندگانم بسه نعمت منت نهاده ام. بدن شان را پس از بیرون شدن روح بد بو کردم و اگر این نبود هیچ دوستی جنازه دوست خود را بخاک نمی سپرد و پس از پیش آمد ناگوار خرسندشان کردم و اگر این نبود زندگی در کامشان تلخ بود و این جانور را(مقصود کرم است)آفریدم و بر گندم و جو مسلطش کردم و اگر نه چنین بود پادشاهانشان آن را نیز مانند طلا و نقره می اندوختند.
لاَ سَهَرَ إِلاَّ فِي ثَلاَثٍ مُتَهَجِّدٍ بِالْقُرْآنِ أَوْ فِي طَلَبِ اَلْعِلْمِ أَوْ عَرُوسٍ تُهْدَى إِلَى زَوْجِهَا.
رسول خدا(ص)فرمود: بجز در سه مورد شب زنده داری روا نیست: بقرآن خواندن در دل شب یا در طلب علم یا عروسی که بحجله برند.
لَوْ لاَ ثَلاَثٌ فِي اِبْنِ آدَمَ مَا طَأْطَأَ رَأْسَهُ شَيْ ءٌ اَلْمَرَضُ وَ اَلْفَقْرُ وَ اَلْمَوْتُ كُلُّهُمْ فِيهِ وَ إِنَّهُ مَعَهُنَّ لَوَثَّابٌ.
رسول خدا(ص)فرمود: اگر سه چیز در آدمیزاد نبود هیچ چیزاش سرافکنده نمیساخت بیماری و نیازمندی و مرگ و او با داشتن این سه چیز باز این همه پر جست و خیز است.
قُلْتُ لِعَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ ع أَخْبِرْنِي بِجَمِيعِ شَرَائِعِ اَلدِّينِ قَالَ قَوْلُ اَلْحَقِّ وَ اَلْحُكْمُ بِالْعَدْلِ وَ اَلْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ .
ابی مالک گوید: بامام زین العابدین علیه السلام عرض کردم: همه دستورات دین را بمن بفرمایید فرمود: حقگویی و قضاوت عادلانه. و انجام دادن تعهدات.
اَلْفِتَنُ ثَلاَثٌ حُبُّ اَلنِّسَاءِ وَ هُوَ سَيْفُ اَلشَّيْطَانِ وَ شُرْبُ اَلْخَمْرِ وَ هُوَ فَخُّ اَلشَّيْطَانِ وَ حُبُّ اَلدِّينَارِ وَ اَلدِّرْهَمِ وَ هُمْ سَهْمُ اَلشَّيْطَانِ فَمَنْ أَحَبَّ اَلنِّسَاءَ لَمْ يَنْتَفِعْ بِعَيْشِهِ وَ مَنْ أَحَبَّ اَلْأَشْرِبَةَ حَرُمَتْ عَلَيْهِ اَلْجَنَّةُ وَ مَنْ أَحَبَّ اَلدِّينَارَ وَ اَلدِّرْهَمَ فَهُوَ عَبْدُ اَلدُّنْيَا وَ قَالَ قَالَ عِيسَى اِبْنُ مَرْيَمَ ع اَلدِّينَارُ دَاءُ اَلدِّينِ وَ اَلْعَالِمُ طَبِيبُ اَلدِّينِ فَإِذَا رَأَيْتُمُ اَلطَّبِيبَ يَجُرُّ اَلدَّاءَ إِلَى نَفْسِهِ فَاتَّهِمُوهُ وَ اِعْلَمُوا أَنَّهُ غَيْرُ نَاصِحٍ لِغَيْرِهِ.
امیر المومنین(ع)فرمود: همه گرفتاریها در سه چیز است زن دوستی که شمشیر شیطان است شرابخوارگی که دام شیطان است و پولدوستی که تیر شیطان است پس هر که زن دوست باشد از زندگانی بهره مند نشود و هر که میگسار باشد بهشت بر او حرام گردد و هر که پول دوست باشد بنده زر خرید دنیا است و فرمود: که عیسی بن مریم گفت: پول زر بیماری دین است و دانشمند دینی پزشک معالج و هر گاه دیدید پزشک خود را دردمند میسازد باو بدبین باشید و بدانید که خیر خواه دیگری نتواند بود.
إِنَّ لِلْمَرْءِ اَلْمُسْلِمِ ثَلاَثَةَ أَخِلاَّءَ فَخَلِيلٌ يَقُولُ أَنَا مَعَكَ حَيّاً وَ مَيِّتاً وَ هُوَ عَمَلُهُ وَ خَلِيلٌ يَقُولُ لَهُ أَنَا مَعَكَ إِلَى بَابِ قَبْرِكَ ثُمَّ أُخَلِّيكَ وَ هُوَ وَلَدُهُ وَ خَلِيلٌ يَقُولُ لَهُ أَنَا مَعَكَ إِلَى أَنْ تَمُوتَ وَ هُوَ مَالُهُ فَإِذَا مَاتَ صَارَ لِلْوَارِثِ.
امیر المومنین(ع)فرمود: براستی که مرد مسلمان را سه دوست است دوستی که میگوید: من در زندگی و مرگ با تو همراهم و آن کردار او است و دوستی که میگوید: من تا لب گور بهمراه تو هستم و سپس رهایت خواهم کرد و آن فرزندان اویند و دوستی که میگوید: من تا دم مرگ هستم و آن ثروت اوست که چون مرد مال وارث است.
أَسْرَى بِي رَبِّي فَأَوْحَى إِلَيَّ فِي عَلِيٍّ ع بِثَلاَثٍ إِنَّهُ إِمَامُ اَلْمُتَّقِينَ وَ سَيِّدُ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ قَائِدُ اَلْغُرِّ اَلْمُحَجَّلِينَ.
رسول خدا(ص)فرمود: پروردگارم مرا بمعراج برد و در باره علی سه جمله وحی فرمود: همانا علی پیشوای پرهیزگاران و سرور مومنان و سالار مردان شریف و رو سفیدان است.
اَلرِّجَالُ ثَلاَثَةٌ رَجُلٌ بِمَالِهِ وَ رَجُلٌ بِجَاهِهِ وَ رَجُلٌ بِلِسَانِهِ وَ هُوَ أَفْضَلُ اَلثَّلاَثَةِ.
امام صادق علیه السلام فرمود: مردان سه قسم اند: آنکه مردانگی اش بدارایی او است و آنکه مردانگی اش بمقام و منصب او و آنکه مردانگی اش بزبان او است و سومی برتر از همه است.
اَلرِّجَالُ ثَلاَثَةٌ عَاقِلٌ وَ أَحْمَقُ وَ فَاجِرٌ فَالْعَاقِلُ اَلدِّينُ شَرِيعَتُهُ وَ اَلْحِلْمُ طَبِيعَتُهُ وَ اَلرَّأْيُ سَجِيَّتُهُ إِنْ سُئِلَ أَجَابَ وَ إِنْ تَكَلَّمَ أَصَابَ وَ إِنْ سَمِعَ وَعَى وَ إِنْ حَدَّثَ صَدَقَ وَ إِنِ اِطْمَأَنَّ إِلَيْهِ أَحَدٌ وَفَى وَ اَلْأَحْمَقُ إِنِ اُسْتُنْبِهَ بِجَمِيلٍ غَفَلَ وَ إِنِ اُسْتُنْزِلَ عَنْ حَسَنٍ نَزَلَ وَ إِنْ حُمِلَ عَلَى جَهْلٍ جَهِلَ وَ إِنْ حَدَّثَ كَذَبَ لاَ يَفْقَهُ وَ إِنْ فُقِّهَ لاَ يَتَفَقَّهُ وَ اَلْفَاجِرُ إِنِ اِئْتَمَنْتَهُ خَانَكَ وَ إِنْ صَاحَبْتَهُ شَانَكَ وَ إِنْ وَثِقْتَ بِهِ لَمْ يَنْصَحْكَ.
امیر المومنین(ع)فرمود: مردان بر سه قسم اند: خردمند و احمق و بدکار خردمند رفتارش مطابق با دین است و بردباری در سرشت او است و تیزبینی خوی او اگر سخنی از او پرسند پاسخ گوید و چون بسخن درآید درست گوید و چون گوش فرا دهد ضبط نماید و چون خبر دهد راست گوید و چون کسی باو اطمینان کند وفا نماید و بیخرد را اگر بکار خوبی متنبه اش سازی از یاد ببرد و اگر از کار خوبی منصرفش کنی دست بردارد و اگر بر نادانی وادارش کنند ندانسته وادار شود و اگر خبری دهد بدروغ گوید، او نفهمی است که اگر بفهمانندش باز نمی فهمد و بدکار را اگر امینش گردانی خیانت ورزد و اگر هم صحبتش شوی سرافکنده ات سازد و اگر باو اعتماد کنی بصلاح تو اقدام نکند.
إِنَّ اَلْإِمَامَةَ لاَ تَصْلُحُ إِلاَّ لِرَجُلٍ فِيهِ ثَلاَثُ خِصَالٍ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنِ اَلْمَحَارِمِ وَ حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ وَ حُسْنُ اَلْخِلاَفَةِ عَلَى مَنْ وُلِّيَ حَتَّى يَكُونَ لَهُ كَالْوَالِدِ اَلرَّحِيمِ.
امام باقر(ع)فرمود: پیشوایی را نشاید مگر مردی که در او سه صفت باشد: ورعی که از محرماتش باز دارد و حلمی که از خشمش جلوگیری کند و بهر کس که تولیت یافت آن چنان خوش رفتاری کند که بجای پدری مهربان برای او باشد.
سُئِلَ أَبُو اَلْحَسَنِ ع اَلْإِمَامُ بِأَيِّ شَيْ ءٍ يُعْرَفُ بَعْدَ اَلْإِمَامِ قَالَ إِنَّ لِلْإِمَامِ عَلاَمَاتٍ أَنْ يَكُونَ أَكْبَرَ وُلْدِ أَبِيهِ بَعْدَهُ وَ يَكُونَ فِيهِ اَلْفَضْلُ وَ إِذَا قَدِمَ اَلرَّكْبُ اَلْمَدِينَةَ قَالَ إِلَى مَنْ أَوْصَى فُلاَنٌ قَالُوا إِلَى فُلاَنٍ وَ اَلسِّلاَحُ فِينَا بِمَنْزِلَةِ اَلتَّابُوتِ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ يَدُورُ مَعَ اَلْإِمَامِ حَيْثُ كَانَ .
محمد بن ابی نصر بزنطی گوید: امام موسی بن جعفر را پرسیدند: پس از رحلت امامی امام دیگر به چه علامت شناخته می شود؟ فرمود: از برای امام علامتهایی است از جمله آنکه باید بزرگترین فرزند پدرش باشد و دارای فضیلت، و وصایت اش از جانب پدر آن چنان معروف و مشهور باشد که اگر سوار غریبی از خارج شهر برسد و از مردم بپرسد که امام چه کسی را وصی خود فرموده؟ همه بگویند فلانی را و سلاح رسول خدا در میان ما بمنزله تابوت در میان بنی اسراییل است که هر جا امام باشد سلاح نیز با او است.
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع مَا اَلْحُجَّةُ عَلَى اَلْمُدَّعِي لِهَذَا اَلْأَمْرِ بِغَيْرِ حَقٍّ قَالَ ثَلاَثَةٌ مِنَ اَلْحُجَّةِ لَمْ يَجْتَمِعْنَ فِي رَجُلٍ إِلاَّ كَانَ صَاحِبَ هَذَا اَلْأَمْرِ أَنْ يَكُونَ أَوْلَى اَلنَّاسِ بِمَنْ قَبْلَهُ وَ يَكُونَ عِنْدَهُ سِلاَحُ رَسُولِ اَللَّهِ ص وَ يَكُونَ صَاحِبَ اَلْوَصِيَّةِ اَلظَّاهِرَةِ اَلَّذِي إِذَا قَدِمْتَ اَلْمَدِينَةَ سَأَلْتَ اَلْعَامَّةَ وَ اَلصِّبْيَانَ إِلَى مَنْ أَوْصَى فُلاَنٌ فَيَقُولُونَ إِلَى فُلاَنٍ .
عبد الاعلی بن اعین گوید: بامام صادق(ع)گفتم: آنکه بدون حق مدعی امامت است چه دلیل باید از او مطالبه شود؟ فرمود: سه دلیل است که در هر مردی جمع شود امام او است: برای رسیدگی بامور امام پیش از خود از همه مردم سزاوارتر باشد و سلاح رسول خدا نزد او باشد و وصایت اش آن چنان آشکار باشد که اگر بشهر درآیی و از همه مردم و بچه های شهر بپرسی که امام پیشین که را وصی خود کرده است؟ همه بگویند فلانی را.
