اِعْلَمُوا أَنَّ اَللَّهَ لَمْ يَخْلُقْكُمْ عَبَثاً وَ لَيْسَ بِتَارِكِكُمْ سُدًى كَتَبَ آجَالَكُمْ وَ قَسَمَ بَيْنَكُمْ مَعَايِشَكُمْ لِيَعْرِفَ كُلُّ ذِي لُبٍّ مَنْزِلَتَهُ وَ أَنَّ مَا قُدِّرَ لَهُ أَصَابَهُ وَ مَا صُرِفَ عَنْهُ فَلَنْ يُصِيبَهُ قَدْ كَفَاكُمْ مَئُونَةَ اَلدُّنْيَا وَ فَرَغَكُمْ لِعِبَادَتِهِ وَ حَثَّكُمْ عَلَى اَلشُّكْرِ وَ اِفْتَرَضَ عَلَيْكُمُ اَلذِّكْرَ وَ أَوْصَاكُمْ بِالتَّقْوَى وَ جَعَلَ اَلتَّقْوَى مُنْتَهَى رِضَاهُ وَ اَلتَّقْوَى بَابُ كُلِّ تَوْبَةٍ وَ رَأْسُ كُلِّ حِكْمَةٍ وَ شَرَفُ كُلِّ عَمَلٍ بِالتَّقْوَى فَازَ مَنْ فَازَ مِنَ اَلْمُتَّقِينَ قَالَ اَللَّهُ…
یک اندرز -بدانید که همانا خدایتان شما را بیهوده نیافریده، و سر خود رها نکرده است. مدت عمر شما را نوشته و روزی شما را میانتان قسمت کرده تا هر خردمندی جایگاه خود را بشناسد و بداند آنچه برای او مقدر و معین شده نصیب او خواهد شد و آنچه از آن او نیست نصیبش نخواهد شد. خداوند هزینه دنیاتان را به عهده گرفته و شما را برای عبادت خویش فراغت ارزانی داشته و به سپاسگزاری تشویق فرموده و نماز را بر شما واجب نموده و به تقوی سفارشتان کرده و تقوی را نهایت خرسندی خویش قرار داده است. تقوی در هر توبه و سر هر حکمت و مایه شرافت هر رفتاری است. هر که از تقوا پیشگان کامیاب گردید در اثر تقوی بوده است. خداوند تبارک و تعالی می فرماید: «مسلما تقوا پیشگان را رستگاری است» سوره نبا، آیه 31 و می فرماید: «و خدا کسانی را که تقوا…
اَلْعَارُ أَهْوَنُ مِنَ اَلنَّارِ .
شرمساری در دنیا آسانتر از دوزخ رفتن است.
اَلْخَيْرُ اَلَّذِي لاَ شَرَّ فِيهِ اَلشُّكْرُ مَعَ اَلنِّعْمَةِ وَ اَلصَّبْرُ عَلَى اَلنَّازِلَةِ.
شرمساری در دنیا آسانتر از دوزخ رفتن است.
وَ قَالَ ع عِنْدَ صُلْحِهِ لِمُعَاوِيَةَ إِنَّا وَ اَللَّهِ مَا ثَنَانَا عَنْ أَهْلِ اَلشَّامِ شَكٌّ وَ لاَ نَدَمٌ وَ إِنَّمَا كُنَّا نُقَاتِلُ أَهْلَ اَلشَّامِ بِالسَّلاَمَةِ وَ اَلصَّبْرِ فَسُلِبَتِ اَلسَّلاَمَةُ بِالْعَدَاوَةِ وَ اَلصَّبْرُ بِالْجَزَعِ وَ كُنْتُمْ فِي مُنْتَدَبِكُمْ إِلَى صِفِّينَ وَ دِينُكُمْ أَمَامَ دُنْيَاكُمْ وَ قَدْ أَصْبَحْتُمُ اَلْيَوْمَ وَ دُنْيَاكُمْ أَمَامَ دِينِكُمْ .
امام حسن علیه السلام هنگام صلح با معاویه، به طرفداران خود فرمود: به خدا سوگند ما از نبرد با مردم شام برنگشتیم نه از روی شک بود و نه پشیمانی و جز این نبود که با شامیان نبرد کردیم در حالی که سلامت دل داشتیم و پایداری. پس سلامت دل به دشمنی و پایداری به بی تابی تبدیل شد و شما مردم کوفه، در شروع به جنگ با شامیان، دین خودتان را بر دنیای خود ترجیح می دادید و امروز دنیای خودتان را بر دین خود ترجیح می دهید؟
كَانَ مِنْ أَعْظَمِ اَلنَّاسِ فِي عَيْنِي وَ كَانَ رَأْسُ مَا عَظُمَ بِهِ فِي عَيْنِي صِغَرَ اَلدُّنْيَا فِي عَيْنِهِ كَانَ خَارِجاً مِنْ سُلْطَانِ اَلْجَهَالَةِ فَلاَ يَمُدُّ يَداً إِلاَّ عَلَى ثِقَةٍ لِمَنْفَعَةٍ كَانَ لاَ يَشْتَكِي وَ لاَ يَتَسَخَّطُ وَ لاَ يَتَبَرَّمُ كَانَ أَكْثَرَ دَهْرِهِ صَامِتاً فَإِذَا قَالَ بَذَّ اَلْقَائِلِينَ كَانَ ضَعِيفاً مُسْتَضْعَفاً فَإِذَا جَاءَ اَلْجِدُّ فَهُوَ اَللَّيْثُ عَادِياً كَانَ إِذَا جَامَعَ اَلْعُلَمَاءَ عَلَى أَنْ يَسْتَمِعَ أَحْرَصَ مِنْهُ عَلَى أَنْ يَقُولَ كَانَ إِذَا غُلِبَ عَلَى اَلْكَلاَمِ لَمْ يُغْلَبْ عَلَى اَلسُّكُوتِ كَانَ لاَ يَقُولُ…
امام حسن علیه السلام در وصف برادر شایسته ای که داشت فرموده : او از دیدگاه من از همه مردم بزرگتر بود و اساس بزرگی او به دیده من، کوچکی دنیا در دیده او بود، از سلطه جهل برون بود، دست دراز نمی کرد مگر نزد کسی که مورد اعتماد بود و سودی برای مسلمانان در آن مورد نظر، نه شکایتی داشت و نه خشمگین و ناخشنود بود، بیشتر روزگارش را خموش بود، اگر سخن می گفت بر گویندگان و زبان آوران غلبه می یافت. مردی افتاده بود و مردم ناتوانش می انگاشتند اما همین که زمان کوشش و جدیت فرا می رسید، شیر بیشه را می ماند چون با دانشمندان جلسه داشت به شنیدن بیشتر شیفته بود تا به گفتن. اگر در سخن مغلوب می شد در خاموشی مغلوب نمی شد. اگر کاری را می کرد، می گفت و اگر نمی کرد، نمی گفت. اگر دو کار به او پیشنهاد می شد که نمی دانست کدام…
اِتَّقُوا اَللَّهَ عِبَادَ اَللَّهِ وَ جِدُّوا فِي اَلطَّلَبِ وَ تُجَاهَ اَلْهَرَبِ وَ بَادِرُوا اَلْعَمَلَ قَبْلَ مُقَطَّعَاتِ اَلنَّقِمَاتِ وَ هَاذِمِ اَللَّذَّاتِ فَإِنَّ اَلدُّنْيَا لاَ يَدُومُ نَعِيمُهَا وَ لاَ تُؤْمَنُ فَجِيعُهَا وَ لاَ تُتَوَقَّى مَسَاوِئُهَا غُرُورٌ حَائِلٌ وَ سِنَادٌ مَائِلٌ فَاتَّعِظُوا عِبَادَ اَللَّهِ بِالْعِبَرِ وَ اِعْتَبِرُوا بِالْأَثَرِ وَ اِزْدَجِرُوا بِالنَّعِيمِ وَ اِنْتَفِعُوا بِالْمَوَاعِظِ فَكَفَى بِاللَّهِ مُعْتَصِماً وَ نَصِيراً وَ كَفَى بِالْكِتَابِ حَجِيجاً وَ خَصِيماً وَ كَفَى بِالْجَنَّةِ ثَوَاباً وَ كَفَى بِالنَّارِ عِقَاباً وَ وَبَالاً.
ای بندگان خدا تقوای الهی را پیشه خود سازید و در طلب کوشا باشید و برای رهایی جدیت نمایید و پیش از انتقام های عمر برانداز و قطع کننده سریع لذتها، به عمل صالح بشتابید؛ زیرا نعمت دنیا پایدار نیست و از آسیب آن ایمنی نیست و از بدیهایش محفوظ نتوان بود. دنیا فریبکاری است زودگذر و تکیه گاهی است فروریزنده؛ پس ای بندگان خدا از عبرتها پند گیرید و متوجه اثر گذشتگان باشید و از نعمت خواری باز ایستید و از مواعظ بهره مند شوید؛ پس خدا بس است که نگهدار باشد و یاور؛ و قرآن بس است که هم حجت آور است و هم خصومت گر. بهشت، پاداش عمل نیکوکاران را کافی است و عذاب آتش، کیفر بدکاران را بسنده است.
اِعْتَبِرُوا أَيُّهَا اَلنَّاسُ بِمَا وَعَظَ اَللَّهُ بِهِ أَوْلِيَاءَهُ مِنْ سُوءِ ثَنَائِهِ عَلَى اَلْأَحْبَارِ إِذْ يَقُولُ لَوْ لا يَنْهاهُمُ اَلرَّبّانِيُّونَ وَ اَلْأَحْبارُ عَنْ قَوْلِهِمُ اَلْإِثْمَ وَ قَالَ لُعِنَ اَلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ إِلَى قَوْلِهِ لَبِئْسَ ما كانُوا يَفْعَلُونَ وَ إِنَّمَا عَابَ اَللَّهُ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ لِأَنَّهُمْ كَانُوا يَرَوْنَ مِنَ اَلظَّلَمَةِ اَلَّذِينَ بَيْنَ أَظْهُرِهِمُ اَلْمُنْكَرَ وَ اَلْفَسَادَ فَلاَ يَنْهَوْنَهُمْ عَنْ ذَلِكَ رَغْبَةً فِيمَا كَانُوا يَنَالُونَ مِنْهُمْ وَ رَهْبَةً مِمَّا يَحْذَرُونَ وَ اَللَّهُ يَقُولُ فَلا…
ای مردم از آنچه خدا دوستداران خود را بدان پند داده پند گیرید مانند بدگویی او از دانشمندان یهود، آنجا که فرماید: «چرا علمای ربانی و دانشمندان، آنان را از گفتار گناه آلود باز نمی دارند؟ » سوره مایده ، آیه 63 و فرماید: «از میان فرزندان اسراییل، آنان که کفر ورزیدند، مورد لعنت قرار گرفتند. . . چه بد بود آنچه می کردند» سوره مایده ، آیه 78-79 . همانا، خداوند آنان را مورد نکوهش قرار داده به خاطر اینکه در میان ستمکاران بودند و اعمال زشت و فاسد آنان را مشاهده می کردند ولی به طمع آنچه که داشتند و از بیم اینکه در محذور واقع شوند آنان را از آن اعمال نهی نمی کردند، -با اینکه خدا می فرماید: «و از مردم نترسید و از من بترسید» مایده ، آیه 44 . و خدا می فرماید: «مردان و زنان با ایمان، دوستان یک دیگرند، که به…
أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ أُحَذِّرُكُمْ أَيَّامَهُ وَ أَرْفَعُ لَكُمْ أَعْلاَمَهُ فَكَأَنَّ اَلْمَخُوفَ قَدْ أَفِدَ بِمَهُولِ وُرُودِهِ وَ نَكِيرِ حُلُولِهِ وَ بَشِعِ مَذَاقِهِ فَاعْتَلَقَ مُهَجَكُمْ وَ حَالَ بَيْنَ اَلْعَمَلِ وَ بَيْنَكُمْ فَبَادِرُوا بِصِحَّةِ اَلْأَجْسَامِ فِي مُدَّةِ اَلْأَعْمَارِ كَأَنَّكُمْ بِبَغَتَاتِ طَوَارِقِهِ فَتَنْقُلُكُمْ مِنْ ظَهْرِ اَلْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهَا وَ مِنْ عُلْوِهَا إِلَى سُفْلِهَا وَ مِنْ أُنْسِهَا إِلَى وَحْشَتِهَا وَ مِنْ رَوْحِهَا وَ ضَوْئِهَا إِلَى ظُلْمَتِهَا وَ مِنْ سَعَتِهَا إِلَى ضِيقِهَا حَيْثُ لاَ يُزَارُ حَمِيمٌ وَ لاَ يُعَادُ…
یک اندرز از امام حسین علیه السلام -من شما را به تقوای الهی سفارش می کنم و از روزهای او شما را بر حذر می دارم و پرچم ها و نشانه هایش را برایتان برافراشته می سازم. گویا آنچه ترسناک است با ورودی هولناک و فرودی ناشناخته و مزه ای ناگوار در رسیده تا به جانهای شما در آویزد و میان شما و عمل فاصله اندازد؛ پس در مدت عمر باقی مانده در سایه تندرستی خود چنان در انجام عمل نیک شتاب کنید که گویا ناگهان آن بر شما شبیخون خواهد زد و شما را از روی زمین به درون زمین خواهد کشاند و از فراز آن به پستی و از انس آشنایان و دوستان به وحشت تنهایی و جدایی و از آسایش و روشنایی به تاریکی و از فضای گشاده به فضای تنگ خواهد انداخت. آنجا که نه به دیدار خویشاوند روند، نه از بیماری عیادت نمایند و نه به فریادگری پاسخ گویند…
سَأَلَهُ عَنِ اَلْمَجَرَّةِ وَ عَنْ سَبْعَةِ أَشْيَاءَ خَلَقَهَا اَللَّهُ لَمْ تُخْلَقْ فِي رَحِمٍ فَضَحِكَ اَلْحُسَيْنُ ع فَقَالَ لَهُ مَا أَضْحَكَكَ قَالَ ع لِأَنَّكَ سَأَلْتَنِي عَنْ أَشْيَاءَ مَا هِيَ مِنْ مُنْتَهَى اَلْعِلْمِ إِلاَّ كَالْقَذَى فِي عَرْضِ اَلْبَحْرِ أَمَّا اَلْمَجَرَّةُ فَهِيَ قَوْسُ اَللَّهِ وَ سَبْعَةُ أَشْيَاءَ لَمْ تُخْلَقْ فِي رَحِمٍ فَأَوَّلُهَا آدَمُ ثُمَّ حَوَّاءُ وَ اَلْغُرَابُ وَ كَبْشُ إِبْرَاهِيمَ ع وَ نَاقَةُ اَللَّهِ وَ عَصَا مُوسَى ع وَ اَلطَّيْرُ اَلَّذِي خَلَقَهُ عِيسَى اِبْنُ مَرْيَمَ ع ثُمَّ سَأَلَهُ عَنْ أَرْزَاقِ اَلْعِبَادِ فَقَالَ ع أَرْزَاقُ…
پاسخ امام حسین علیه السلام به امپراطور روم -هنگامی که امپراطور روم نماینده ای را نزد امام حسین علیه السلام و یزید بن معاویه فرستاده بود؛ البته این خبر مفصل است که مقدار مورد نیاز از آن را به اختصار می آوریم. نماینده امپراطور از ایشان در باره کهکشان و آن هفت چیزی که مخلوق خدایند و در بیرون از رحم آفریده شده اند پرسید. امام حسین علیه السلام از شنیدن این سوال خندید. به ایشان عرض کرد: چه چیز باعث خنده شما شد؟ امام فرمود: زیرا تو از چیزهایی پرسیدی که در برابر گستردگی علم چون خاشاکی در پهنای دریا باشد. اما کهکشان با تمام عظمتش به مثابه کمان خداست. و آن هفت چیزی که در درون رحم آفریده نشده اند: نخستین آنها آدم علیه السلام است، سپس حوا، آن کلاغ که قابیل دفن کردن را از او آموخت ، گوسفند ابراهیم علیه…
إِنَّ هَذِهِ اَلدُّنْيَا قَدْ تَغَيَّرَتْ وَ تَنَكَّرَتْ وَ أَدْبَرَ مَعْرُوفُهَا فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلاَّ صُبَابَةٌ كَصُبَابَةِ اَلْإِنَاءِ وَ خَسِيسُ عَيْشٍ كَالْمَرْعَى اَلْوَبِيلِ أَ لاَ تَرَوْنَ أَنَّ اَلْحَقَّ لاَ يُعْمَلُ بِهِ وَ أَنَّ اَلْبَاطِلَ لاَ يُتَنَاهَى عَنْهُ لِيَرْغَبَ اَلْمُؤْمِنُ فِي لِقَاءِ اَللَّهِ مُحِقّاً فَإِنِّي لاَ أَرَى اَلْمَوْتَ إِلاَّ سَعَادَةً وَ لاَ اَلْحَيَاةَ مَعَ اَلظَّالِمِينَ إِلاَّ بَرَماً إِنَّ اَلنَّاسَ عَبِيدُ اَلدُّنْيَا وَ اَلدِّينُ لَعْقٌ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ يَحُوطُونَهُ مَا دَرَّتْ مَعَايِشُهُمْ فَإِذَا مُحِّصُوا بِالْبَلاَءِ قَلَّ…
سخنان کوتاه امام حسین علیه السلام در همین زمینه ها اندرز و حکمت و غیره -1-امام حسین علیه السلام هنگامی که رهسپار کربلا بودند فرمود: به راستی، دنیا تغییر چهره داده و ناشناخته گشته و نیکی آن در حال نابودی است و از آن جز رطوبتی که در ته ظرفی مانده و جز زندگی وبال آور، همچون چرا گاهی که جز گیاه بیماری زا و بی مصرف چیزی در آن نمی روید، باقی نمانده است. آیا نمی بینید که به حق عمل نمی شود و از باطل دست برنمی دارند؟ به طوری که مومن حق دارد که به مرگ و دیدار خدا مشتاق باشد. به راستی، من چنین مرگی را جز سعادت ندانم و زندگی در کنار ظالمان را جز هلاکت نخوانم همانا مردم دنیاپرستند و دین از سر زبان آنها فراتر نرود و دین را تا آنجا که زندگی شان را رو به راه سازد بچرخانند و چون در بوته آزمایش گرفتار شوند…
وَ كَتَبَ إِلَى عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ اَلْعَبَّاسِ حِينَ سَيَّرَهُ عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ اَلزُّبَيْرِ إِلَى اَلْيَمَنِ أَمَّا بَعْدُ بَلَغَنِي أَنَّ اِبْنَ اَلزُّبَيْرِ سَيَّرَكَ إِلَى اَلطَّائِفِ فَرَفَعَ اَللَّهُ لَكَ بِذَلِكَ ذِكْراً وَ حَطَّ بِهِ عَنْكَ وِزْراً وَ إِنَّمَا يُبْتَلَى اَلصَّالِحُونَ وَ لَوْ لَمْ تُؤْجَرْ إِلاَّ فِيمَا تُحِبُّ لَقَلَّ اَلْأَجْرُ عَزَمَ اَللَّهُ لَنَا وَ لَكَ بِالصَّبْرِ عِنْدَ اَلْبَلْوَى وَ اَلشُّكْرِ عِنْدَ اَلنُّعْمَى وَ لاَ أَشْمَتَ بِنَا وَ لاَ بِكَ عَدُوّاً حَاسِداً أَبَداً وَ اَلسَّلاَمُ .
چون عبد الله بن زبیر، عبد الله بن عباس را به یمن تبعید کرد، امام علیه السلام به ابن عباس چنین نوشت: اما بعد؛ به من گزارش رسیده که ابن زبیر تو را به طایف تبعید نموده است. خداوند به همین خاطر نام تو را پرآوازه سازد و موجب ریزش گناهت گرداند. همانا نیکان روزگار گرفتار شوند و اگر چنین بود که فقط در امور مورد دلخواه پاداش دریافت می کردی، پاداش تو اندک می شد چرا که خیلی از امور در این دنیا دلخواه انسان نیست. خداوند ما و تو را مصمم به شکیبایی در هنگام گرفتاری نماید و سپاسگزاری هنگام نعمت داری و ما و تو را هرگز گرفتار شماتت دشمن حسود نگرداند. و السلام. شایان ذکر است که چون تبعید ابن عباس بعد از قیام مختار بوده این نامه نمی تواند از حسین بن علی علیهما السلام باشد و به احتمال قوی از علی بن حسین علیهما…
اَلْإِخْوَانُ أَرْبَعَةٌ فَأَخٌ لَكَ وَ لَهُ وَ أَخٌ لَكَ وَ أَخٌ عَلَيْكَ وَ أَخٌ لاَ لَكَ وَ لاَ لَهُ فَسُئِلَ عَنْ مَعْنَى ذَلِكَ فَقَالَ ع اَلْأَخُ اَلَّذِي هُوَ لَكَ وَ لَهُ فَهُوَ اَلْأَخُ اَلَّذِي يَطْلُبُ بِإِخَائِهِ بَقَاءَ اَلْإِخَاءِ وَ لاَ يَطْلُبُ بِإِخَائِهِ مَوْتَ اَلْإِخَاءِ فَهَذَا لَكَ وَ لَهُ لِأَنَّهُ إِذَا تَمَّ اَلْإِخَاءُ طَابَتْ حَيَاتُهُمَا جَمِيعاً وَ إِذَا دَخَلَ اَلْإِخَاءُ فِي حَالِ اَلتَّنَاقُضِ بَطَلَ جَمِيعاً وَ اَلْأَخُ اَلَّذِي هُوَ لَكَ فَهُوَ اَلْأَخُ اَلَّذِي قَدْ خَرَجَ بِنَفْسِهِ عَنْ حَالِ اَلطَّمَعِ إِلَى حَالِ اَلرَّغْبَةِ فَلَمْ يَطْمَعْ فِي…
برادران چهار گونه اند: برادری که سودش نصیب تو و خودش می گردد، برادری که سودش فقط نصیب تو می شود، برادری که فقط زیانش به تو می رسد و برادری که سودش نه نصیب تو گردد و نه نصیب خودش. از امام حسین علیه السلام در این خصوص توضیح خواستند، فرمود: آن برادری که سودش نصیب تو و خودش می گردد، برادری است که هدفش از رفاقت، تداوم برادری است نه نابودی آن؛ پس این برادری به سود هر دوی شماست، زیرا هنگامی که برادری کامل شد زندگی برای هر دو دلپذیر و دوست داشتنی شود و اگر این برادری به ناسازگاری کشد، زندگی هر دو تباه گردد. برادری که فقط سودش نصیب تو می گردد، برادری است که طمع را از خود دور کرده و شیفته تو گشته؛ و چون شیفته برادری است به دنیا طمعی ندارد؛ پس چنین برادری همیشه برای تو مشکل گشا و سودمند است. برادری که…
