امام جعفر صادق (علیه السلام)
اَلصَّدَقَةُ بِالْيَدِ تَدْفَعُ مِيتَةَ اَلسَّوْءِ وَ تَدْفَعُ سَبْعِينَ نَوْعاً مِنَ اَلْبَلاَءِ وَ تُفَكُّ عَنْ لُحِيِّ سَبْعِينَ شَيْطَاناً كُلُّهُمْ يَأْمُرُونَ أَنْ لاَ تَفْعَلْ.
امام صادق علیه السلام فرمود: صدقه دادن با دست خویش، مرگ بد و هفتاد گونه بلا را دور بدارد و از دهان هفتاد شیطان در آید که همگی گویند که این کار را مکن.
صَدَقَةُ اَلنَّهَارِ تُمِيتُ اَلْخَطِيئَةَ كَمَا يُمِيتُ اَلْمَاءُ اَلْمِلْحَ وَ صَدَقَةُ اَللَّيْلِ تُطْفِئُ غَضَبَ اَلرَّبِّ.
به راستی، صدقه دادن در روز گناه را حل می کند همان گونه که آب، نمک را حل می کند و همانا صدقه شبانه خشم پروردگار را فرو می نشاند.
لَأَنْ أَتَصَدَّقَ عَلَى رَجُلٍ مُسْلِمٍ بِقَدْرِ شِبَعِهِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أُشْبِعَ أُفُقاً مِنَ اَلنَّاسِ قُلْتُ وَ مَا اَلْأُفُقُ قَالَ مِائَةُ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ.
صدقه دادن به مسلمان به اندازه سیر شدن او بر من خوشتر از سیر کردن افقی از مردم است. راوی گوید که پرسیدم: افق چیست؟ فرمود: صد هزار تن یا بیشتر
أَرْبَعٌ لاَ تُجْزِي فِي أَرْبَعٍ اَلْخِيَانَةُ وَ اَلْغُلُولُ وَ اَلسَّرِقَةُ وَ اَلرِّبَا لاَ تُجْزِي فِي حَجٍّ وَ لاَ عُمْرَةٍ وَ لاَ جِهَادٍ وَ لاَ صَدَقَةٍ.
صرف کردن چهار چیز در چهار چیز مجزی نیست: صرف کردن دارایی از خیانت و اختلاس از غنایم مسلمانان و دزدی و ربا در حج و عمره و جهاد و صدقه دادن مجزی نباشد.
كُنْتُ فِي حَلْقَةٍ بِالْمَدِينَةِ فَذَكَرُوا اَلْجُودَ فَأَكْثَرُوا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهَا يُكَنَّى أَبَا دُلَيْنٍ إِنَّ جَعْفَراً وَ إِنَّهُ لَوْ لاَ أَنَّهُ ضَمَّ يَدَهُ فَقَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع تُجَالِسُ أَهْلَ اَلْمَدِينَةِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ ع فَمَا حُدِّثْتَ بَلِّغْنِي فَقَصَصْتُ عَلَيْهِ اَلْحَدِيثَ فَقَالَ ع وَيْحَ أَبَا دُلَيْنٍ إِنَّمَا مَثَلُهُ مَثَلُ اَلرِّيشَةِ تَمُرُّ بِهَا اَلرِّيحُ فَتُطَيِّرُهَا ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ وَ أَفْضَلُ اَلصَّدَقَةِ صَدَقَةٌ عَنْ ظَهْرِ غِنًى وَ اِبْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ وَ اَلْيَدُ اَلْعُلْيَا خَيْرٌ…
عبد الاعلی گفت: در مدینه در محفلی بودم که در باره بخشندگی سخن به میان آوردند و سخن بسیار گفتند. مردی که کنیه اش ابا دکین بود گفت: همانا بخشنده، امام جعفر علیه السلام است و اگر او نبود. . . -دستش را بست-. پس از چندی امام صادق علیه السلام به من فرمود: با مردمان مدینه همنشین می شوی؟ عرض کردم: آری. امام علیه السلام فرمود: پس هر سخنی را که شنیده ای برایم بگو. آنگاه من آن ماجرا را برایش بازگو کردم. امام علیه السلام فرمود: وای بر ابا دکین. مثل او همچون مثل پری باشد که بادی بر آن گذرد و آن را به پرواز درآورد. آنگاه فرمود: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر نیکی، صدقه باشد و برترین صدقه، صدقه دادن از سر توانگری و نکاستن از نیازهای خویش است و صدقه دادن را از خانواده خودت آغاز نما و دست بالایی…
يَا عَبْدَ اَللَّهِ لَقَدْ نَصَبَ إِبْلِيسُ حَبَائِلَهُ فِي دَارِ اَلْغُرُورِ فَمَا يَقْصِدُ فِيهَا إِلاَّ أَوْلِيَاءَنَا وَ لَقَدْ جَلَّتِ اَلْآخِرَةُ فِي أَعْيُنِهِمْ حَتَّى مَا يُرِيدُونَ بِهَا بَدَلاً ثُمَّ قَالَ آهِ آهِ عَلَى قُلُوبٍ حُشِيَتْ نُوراً وَ إِنَّمَا كَانَتِ اَلدُّنْيَا عِنْدَهُمْ بِمَنْزِلَةِ اَلشُّجَاعِ اَلْأَرْقَمِ وَ اَلْعَدُوِّ اَلْأَعْجَمِ أَنِسُوا بِاللَّهِ وَ اِسْتَوْحَشُوا مِمَّا بِهِ اِسْتَأْنَسَ اَلْمُتْرَفُونَ أُولَئِكَ أَوْلِيَائِي حَقّاً وَ بِهِمْ تُكْشَفُ كُلُّ فِتْنَةٍ وَ تُرْفَعُ كُلُّ بَلِيَّةٍ يَا اِبْنَ جُنْدَبٍ حَقٌّ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَعْرِفُنَا أَنْ…
سخنان امام صادق علیه السلام از ابو عبد الله جعفر بن محمد صلی الله علیه و آله به طور مفصل در خصوص این معانی (پند و اندرز و غیره)روایت شده است. - سفارش امام صادق علیه السلام به عبد الله بن جندب -روایت شده که امام صادق علیه السلام فرمود: ای عبد الله به طور قطع، ابلیس دامهای خود را در این سرای فریب گسترده و هدفش از آن جز دستیابی به دوستان ما نیست، ولی سرای دیگر به دیده آنان چنان پرجلال است که هیچ چیزی را جایگزین آن نسازند. وه، وه بر دلهایی که سرشار از روشنایی است و به راستی، دنیا از دیدگاه آنان چون مار گزنده خوش خط و خال و دشمنی بی زبان است. آنان با خدا انس دارند و از آنچه خوشگذران ها به آن عادت کرده اند، گریزانند. به یقین، اینان دوستان من اند که به خاطر آنها هر فتنه ای ریشه کن شود و هر بلایی…
قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ لِي جَاراً كَثِيرَ اَلصَّلاَةِ كَثِيرَ اَلصَّدَقَةِ كَثِيرَ اَلْحَجِّ لاَ بَأْسَ بِهِ قَالَ فَقَالَ يَا إِسْحَاقُ كَيْفَ عَقْلُهُ قَالَ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ لَيْسَ لَهُ عَقْلٌ قَالَ فَقَالَ لاَ يَرْتَفِعُ بِذَلِكَ مِنْهُ .
اسحاق بن عمار گوید بحضرت صادق عرض کردم: قربانت گردم من همسایه ای دارم که نماز خواندن و صدقه دادن و حج رفتنش بسیار است و عیب ظاهری ندارد فرمود عقلش چطور است گفتم: عقل درستی ندارد فرمود: پس با آن اعمال درجه اش بالا نمیرود.
فِي اَلرَّجُلِ يُرِيدُ أَنْ يَعْمَلَ شَيْئاً مِنَ اَلْخَيْرِ مِثْلَ اَلصَّدَقَةِ وَ اَلصَّوْمِ وَ نَحْوِ هَذَا قَالَ يُسْتَحَبُّ أَنْ يَكُونَ ذَلِكَ يَوْمَ اَلْجُمُعَةِ فَإِنَّ اَلْعَمَلَ يَوْمَ اَلْجُمُعَةِ يُضَاعَفُ .
امام صادق علیه السلام فرمود: در باره کسی که که بخواهد کار نیکی از قبیل صدقه دادن و روزه گرفتن و مانند اینها انجام دهد فرمود مستحب است که این کار نیک در روز جمعه انجام بگیرد زیرا پاداش کار در روز جمعه چند برابر است.
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع أَيُّمَا أَفْضَلُ اَلْعِبَادَةُ فِي اَلسِّرِّ مَعَ اَلْإِمَامِ مِنْكُمُ اَلْمُسْتَتِرِ فِي دَوْلَةِ اَلْبَاطِلِ أَوِ اَلْعِبَادَةُ فِي ظُهُورِ اَلْحَقِّ وَ دَوْلَتِهِ مَعَ اَلْإِمَامِ مِنْكُمُ اَلظَّاهِرِ فَقَالَ يَا عَمَّارُ اَلصَّدَقَةُ فِي اَلسِّرِّ وَ اَللَّهِ أَفْضَلُ مِنَ اَلصَّدَقَةِ فِي اَلْعَلاَنِيَةِ وَ كَذَلِكَ وَ اَللَّهِ عِبَادَتُكُمْ فِي اَلسِّرِّ مَعَ إِمَامِكُمُ اَلْمُسْتَتِرِ فِي دَوْلَةِ اَلْبَاطِلِ وَ تَخَوُّفُكُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ فِي دَوْلَةِ اَلْبَاطِلِ وَ حَالِ اَلْهُدْنَةِ أَفْضَلُ مِمَّنْ يَعْبُدُ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ ذِكْرُهُ فِي…
عمار ساباطی گوید: بامام صادق علیه السلام عرضکردم: کدامیک از این دو بهتر است؟ : عبادت پنهانی با امام پنهان از شما خانواده در زمان دولت باطل یا عبادت در زمان ظهور و دولت حق با امام آشکار از شما؟ فرمود: ای عمار بخدا که صدقه دادن پنهانی از صدقه دادن آشکارا بهتر است، و همچنین بخدا عبادت شما در پنهانی با امام پنهانتان در زمان دولت باطل و ترس شما از دشمن و در حال صلح با دشمن(و تقیه از او مانند دوران ایمه بعد از امام حسین علیهم السلام)بهتر است از کسی که عبادت کند خدای-عز و جل ذکره-را در زمان ظهور حق با امام بر حق آشکار و در زمان دولت حق. عبادت با ترس و در زمان دولت باطل مانند عبادت در زمان امنیت و دولت حق نیست(مانند زمان پیغمبر و زمان ظهور امام عصر صلی الله علیه و آله زیرا عبادت پنهانی علاوه بر مشقت…
مَا مِنْ مُسْلِمٍ أَقْرَضَ مُسْلِماً قَرْضاً يُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اَللَّهِ إِلاَّ اُحْتُسِبَ لَهُ أَجْرُهَا بِحِسَابِ اَلصَّدَقَةِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِ.
امام صادق علیه السلام فرمود: هیچ مسلمانی به خاطر خدا به مسلمان دیگری قرض ندهد جز آنکه تا هنگامی که دارایی اش به او باز گردد خداوند پاداش او را همچون پاداش صدقه حساب کند.
لَأَنْ أُقْرِضَ قَرْضاً أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أصله أَصِلَ بِمِثْلِهِ وَ كَانَ يَقُولُ مَنْ أَقْرَضَ قَرْضاً فَضَرَبَ لَهُ أَجَلاً فَلَمْ يُؤْتَ بِهِ عِنْدَ ذَلِكَ اَلْأَجَلِ فَإِنَّ لَهُ مِنَ اَلثَّوَابِ فِي كُلِّ يَوْمٍ يَتَأَخَّرُ عَنْهُ ذَلِكَ اَلْأَجَلُ مِثْلَ صَدَقَةِ دِينَارٍ وَاحِدٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ.
امام صادق علیه السلام فرمود: خوش تر دارم که مالی را قرض دهم تا اینکه آن را ببخشم. راوی گوید که امام علیه السلام فرمود: هر که قرضی دهد و مدتی را برای آن تعیین کند و هنگام پایان یافتن آن مدت، قرضش پرداخت نشود به ازای هر روزی که از آن مدت به تاخیر افتد او را پاداشی مانند پاداش صدقه یک دینار باشد.
حَصِّنُوا أَمْوَالَكُمْ بِالزَّكَاةِ وَ دَاوُوا مَرْضَاكُمْ بِالصَّدَقَةِ وَ مَا تَلِفَ مَالٌ فِي بَرٍّ وَ لاَ بَحْرٍ إِلاَّ بِمَنْعِ اَلزَّكَاةِ.
امام صادق علیه السلام فرمود: دارایی خویش را با زکات پایدار سازید و بیمارانتان را با صدقه مداوا کنید و هیچ دارایی ای در خشکی و دریا از میان نرفته جز به سبب نپرداختن زکات
