قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لاَ يَنْفَكُّ اَلْمُؤْمِنُ مِنْ خِصَالٍ أَرْبَعٍ مِنْ جَارٍ يُؤْذِيهِ وَ شَيْطَانٍ يُغْوِيهِ وَ مُنَافِقٍ يَقْفُو أَثَرَهُ وَ مُؤْمِنٍ يَحْسُدُهُ قَالَ سَمَاعَةُ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مُؤْمِنٌ يَحْسُدُهُ قَالَ يَا سَمَاعَةُ أَمَا إِنَّهُ أَشَدُّهُمْ عَلَيْهِ قُلْتُ وَ كَيْفَ ذَلِكَ قَالَ لِأَنَّهُ يَقُولُ اَلْقَوْلَ فِيهِ فَيُصَدَّقُ عَلَيْهِ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن از چهار خصلت جدا نیست:از همسایه ای که اذیّتش می کند، و شیطانی که او را گمراه می نماید، و منافقی که دائما تعقیبش می کند، و مؤمنی که نسبت به او حسادت می ورزد. سماعه گوید:عرض کردم:فدایت شوم، مؤمنی که نسبت به او حسادت می ورزد؟ فرمود:ای سماعه بدان حسد مؤمن از همه بر او سخت تر است.گفتم:چگونه؟فرمود: زیرا در باره اش بد گویی می کند و مردم هم تصدیقش می کنند.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّهُ لَتَكُونُ لِلْعَبْدِ مَنْزِلَةٌ عِنْدَ اَللَّهِ فَمَا يَنَالُهَا أَبَدا إِلاَّ بِإِحْدَى خَصْلَتَيْنِ إِمَّا بِذَهَابِ مَالِهِ أَوْ بَلِيَّةٍ فِي جَسَدِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:بنده نزد خداوند مقامی دارد که هرگز بدان نرسد مگر به یکی از دو خصلت:یا از بین رفتن مالش، یا به بیماری در بدنش.
عَنْهُ قَالَ : إِنَّهُ لَيَكُونُ لِلْعَبْدِ مَنْزِلَةٌ عِنْدَ اَللَّهِ فَمَا يَنَالُهَا إِلاَّ بِإِحْدَى خَصْلَتَيْنِ إِمَّا بِذَهَابِ مَالِهِ وَ إِمَّا بِبَلِيَّةٍ فِي جَسَدِهِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:بنده نزد خدا مقامی دارد که به آن نرسد مگر با دو خصیصه:یا از بین رفتن مالش، و یا به بیماری در بدنش.
مِنْ كِتَابِ رَوْضَةِ اَلْوَاعِظِينَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لَمَّا هَبَطَ نُوحٌ مِنَ اَلسَّفِينَةِ أَتَاهُ إِبْلِيسُ فَقَالَ مَا فِي اَلْأَرْضِ رَجُلٌ أَعْظَمَ مِنَّة عَلَيَّ مِنْكَ دَعَوْتَ اَللَّهَ عَلَى هَؤُلاَءِ اَلْفُسَّاقِ فَأَرَحْتَنِي مِنْهُمْ أَ لاَ أُعَلِّمُكَ خَصْلَتَيْنِ إِيَّاكَ وَ اَلْحَسَدَ فَهُوَ اَلَّذِي فَعَلَ بِي وَ إِيَّاكَ وَ اَلْحِرْصَ فَهُوَ اَلَّذِي فَعَلَ بِآدَمَ .
امام صادق علیه السّلام فرمود:هنگامی که حضرت نوح از کشتی پیاده شد، شیطان نزد او رفت و گفت:در روی زمین مردی که بر من منّتی بزرگتر از تو داشته باشد وجود ندارد، تو از خدا خواستی که این بدکاران را نابود سازد و مرا از دست آنان آسوده کردی، آیا دو خصلت به تو بیاموزم؟از حسد بپرهیز که مرا این چنین کرد، و از حرص و طمع دوری کن که آدم گرفتارش شد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تُمَارِ فَيَذْهَبَ بَهَاؤُكَ لاَ تُمَارِيَنَّ حَلِيما وَ لاَ سَفِيها فَإِنَّ اَلْحَلِيمَ يَغْلِبُكَ وَ اَلسَّفِيهَ يُرْدِيكَ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:جدال نکن که آبرویت می رود، همچنین با مردم بردبار و نادان مجادله نکنید، زیرا شخص بردبار بر تو پیروز می شود، و نادان تو را خوار می سازد.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلْعَالِمُ لاَ يَتَكَلَّمُ بِالْفُضُولِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:دانشمند هرگز سخن بیهوده و زائد نمی گوید.
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا اِتَّهَمَ اَلْمُؤْمِنُ أَخَاهُ اِنْمَاثَ اَلْإِيمَانُ فِي قَلْبِهِ كَمَا يَنْمَاثُ اَلْمِلْحُ فِي اَلْمَاءِ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه مؤمنی برادرش را متهم سازد، ایمان در دلش از بین برود، همان طور که نمک در آب حل می شود.
عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ اَلْمَمْلُوكُ يَرَى شَعْرَ مَوْلاَتِهِ فَقَالَ نَعَمْ وَ سَاقَهَا .
معاویة بن عمّار گوید:خدمت حضرت صادق علیه السّلام عرض کردم:آیا برده می تواند موی صاحبش را که زن است ببیند؟فرمود:بلی، ساق پایش را هم می تواند ببینید.
عَنْهُ قَالَ : لاَ يَدْخُلُ اَلْخَصِيُّ اَلْجَنَّةَ بِشَفَاعَةِ مُؤْمِنٍ وَ لاَ وَالِدَاهُ وَ لاَ وُلْدُهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:مردی که اخته شده به شفاعت مؤمن یا پدر و مادر و یا فرزندش به بهشت نمی رود .
عَنْ عُنْوَانَ اَلْبَصْرِيِّ وَ كَانَ شَيْخا كَبِيرا قَدْ أَتَى عَلَيْهِ أَرْبَعٌ وَ تِسْعُونَ سَنَة قَالَ : كُنْتُ أَخْتَلِفُ إِلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ سِنِينَ فَلَمَّا حَضَرَ جَعْفَرٌ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلْمَدِينَةَ اِخْتَلَفْتُ إِلَيْهِ وَ أَحْبَبْتُ أَنْ آخُذَ عَنْهُ كَمَا أَخَذْتُ مِنْ مَالِكٍ فَقَالَ لِي يَوْما إِنِّي رَجُلٌ مَطْلُوبٌ وَ مَعَ ذَلِكَ لِي أَوْرَادٌ فِي كُلِّ سَاعَةٍ مِنْ آنَاءِ اَللَّيْلِ وَ اَلنَّهَارِ فَلاَ تَشْغَلْنِي عَنْ وِرْدِي فَخُذْ عَنْ مَالِكٍ وَ اِخْتَلِفْ إِلَيْهِ كَمَا كُنْتَ تَخْتَلِفُ إِلَيْهِ فَاغْتَمَمْتُ مِنْ ذَلِكَ وَ خَرَجْتُ مِنْ…
عنوان بصری که پیرمردی نود و چهار ساله ای بود گوید:حدود دو سال با مالک بن انس رفت و آمد داشتم، هنگامی که امام صادق علیه السّلام وارد مدینه شد، خدمت آن حضرت می رسیدم و دوست داشتم آنچه را از مالک می آموختم از آن حضرت بیاموزم، روزی حضرت به من فرمود:من از طرف حکومت تحت نظر می باشم، بعلاوه اینکه در هر ساعت از شب و روز نیز اوراد و اذکاری دارم که باید بگویم، مرا از گفتن ذکر باز مدار، و همان طور که قبلا نزد مالک می رفتی حالا هم برو و مسائلت را از او بپرس، من از این سخنان غمگین شدم، و از نزد ایشان رفتم، و با خود گفتم:اگر در من خیری می دید مرا از خود نمی راند، و به مالک حواله نمی نمود، بار دیگر وارد مسجد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله شدم و بر امام علیه السّلام سلام کردم، سپس از کنار قبر پیامبر وارد…
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ يَسْتَغْنِي اَلْمُؤْمِنُ عَنْ خَصْلَةٍ وَ بِهِ اَلْحَاجَةُ إِلَى ثَلاَثِ خِصَالٍ تَوْفِيقٍ مِنَ اَللَّهِ وَ وَاعِظٍ مِنْ نَفْسِهِ وَ قَبُولٍ مِمَّنْ يَنْصَحُهُ.
امام صادق علیه السّلام فرمود:مؤمن از خصلتی بی نیاز نیست در حالی که همواره احتیاج به سه خصلت دارد:توفیق از طرف خداوند، پند دهنده ای از درون جانش و پند پذیری.
اَلاِسْتِقْصَاءُ فُرْقَةٌ اَلاِنْتِقَادُ عَدَاوَةٌ قِلَّةُ اَلصَّبْرِ فَضِيحَةٌ إِفْشَاءُ اَلسِّرِّ سُقُوطٌ اَلسَّخَاءُ فِطْنَةٌ اَللَّوْمُ تَغَافُلٌ ثَلاَثَةٌ مَنْ تَمَسَّكَ بِهِنَّ نَالَ مِنَ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ بُغْيَتَهُ مَنِ اِعْتَصَمَ بِاللَّهِ وَ رَضِيَ بِقَضَاءِ اَللَّهِ وَ أَحْسَنَ اَلظَّنَّ بِاللَّهِ ثَلاَثَةٌ مَنْ فَرَّطَ فِيهِنَّ كَانَ مَحْرُوماً اِسْتِمَاحَةُ جَوَادٍ وَ مُصَاحَبَةُ عَالِمٍ وَ اِسْتِمَالَةُ سُلْطَانٍ ثَلاَثَةٌ تُورِثُ اَلْمَحَبَّةَ اَلدِّينُ وَ اَلتَّوَاضُعُ وَ اَلْبَذْلُ مَنْ بَرِئَ مِنْ ثَلاَثَةٍ نَالَ ثَلاَثَةً مَنْ بَرِئَ مِنَ اَلشَّرِّ نَالَ اَلْعِزَّ…
از سخنان امام صادق علیه السلام که برخی از شیعیان آن را«نثر الدرر»نامیده اند -1-به همه جزییات زندگی و دوستی حساس شدن مایه جدایی است. انتقاد مایه دشمنی است. کم صبری مایه رسوایی است. فاش کردن راز مایه سرنگونی است. بخشندگی هوشمندی است. فرومایگی غفلت نمایی است. -2-سه چیز است که هر که به آنها دست آویزد به آرزوهای دنیوی و اخروی خود دست یابد: پناه بردن به خدا، خرسند بودن به قضای خدا و خوش بین بودن به خدا. -3-سه چیز است که هر کس در آنها کوتاهی نماید ناکام گردد: بهره جویی از شخص بخشنده، همنشینی با عالم و دل گرم ساختن سلطان. -4-سه چیز محبت انگیز است: دینداری، فروتنی و بخشندگی. -5-هر که از سه چیز بیزار گشت به سه چیز دست یابد: هر که از شر بیزار گشت به عزت دست یابد، هر که از اظهار بزرگی بیزار گشت به…
