احادیث درباره قرآن صادق از امام باقر (ع)

هَذَا صِرَاطُ عَلِيٍّ مُسْتَقِيمٌ : .

امام صادق علیه السلام فرمود: «این راه علی است که مستقیم است-41 سوره 15-».

سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَى اِئْتُونِي بِكِتابٍ مِنْ قَبْلِ هذا أَوْ أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ َالَ عَنَى بِالْكِتَابِ اَلتَّوْرَاةَ وَ اَلْإِنْجِيلَ وَ أَثَارَةٍ مِنْ عِلْمٍ فَإِنَّمَا عَنَى بِذَلِكَ عِلْمَ أَوْصِيَاءِ اَلْأَنْبِيَاءِ ع .

ابو عبیده گوید: از امام باقر علیه السلام در باره این آیه پرسیدم: «اگر راست گویید کتابی پیش از این قرآن یا باقیمانده علمی برای من بیاورید-4 سوره 72-»فرمود: مقصود از کتاب تورات و انجیل است و مقصود از باقیمانده علم، علم اوصیا پیغمبرانست.

فِي قَوْلِ اَللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ بَلى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَ أَحاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ قَالَ إِذَا جَحَدَ إِمَامَةَ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فَأُولئِكَ أَصْحابُ اَلنّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ

امام باقر یا امام صادق علیهما السلام در باره قول خدای جل و عز: «بلکه هر کس کار بدی کند و گناهش او را فراگیرد-81 سوره 2»فرمود: چون امامت امیر المومنین علیه السلام را انکار کند، «آنها دوزخیانند و در آنجا جاودانند».

سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنِ اَلاِسْتِطَاعَةِ وَ قَوْلِ اَلنَّاسِ فَقَالَ وَ تَلاَ هَذِهِ اَلْآيَةَ وَ لا يَزالُونَ مُخْتَلِفِينَ إِلاّ مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَ لِذلِكَ خَلَقَهُمْ يَا أَبَا عُبَيْدَةَ اَلنَّاسُ مُخْتَلِفُونَ فِي إِصَابَةِ اَلْقَوْلِ وَ كُلُّهُمْ هَالِكٌ قَالَ قُلْتُ قَوْلُهُ إِلاّ مَنْ رَحِمَ رَبُّك قَالَ هُمْ شِيعَتُنَا وَ لِرَحْمَتِهِ خَلَقَهُمْ وَ هُوَ قَوْلُهُ وَ لِذلِكَ خَلَقَهُمْ يَقُولُ لِطَاعَةِ اَلْإِمَامِ اَلرَّحْمَةُ اَلَّتِي يَقُولُ وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ ءٍ يَقُولُ عِلْمُ اَلْإِمَامِ وَ وَسِعَ عِلْمُهُ اَلَّذِي هُوَ مِنْ عِلْمِهِ كُلَّ شَيْ ءٍ هُمْ…

ابو عبیده حذا گوید: از امام باقر علیه السلام راجع باستطاعت و گفتار مردم در آن باره پرسیدم حضرت این آیه را تلاوت نمود: «مردم پیوسته مختلف خواهند بود(از لحاظ عقیده)، جز آنکه را پروردگارت ترحم کند(و براه حق هدایتش فرماید)و ایشان را برای ترحم آفریده-119 سوره 12-» و فرمود: ای ابا عبیده مردم در رسیدن بقول حق مختلفند و همگی در هلاکتند(حق را کنار گذاشته از باطلها پیروی میکنند). من عرضکردم: خدا می فرماید«جز کسیرا که پروردگارت ترحم کند؟ »فرمود -آنها شیعیان ما هستند و خدا آنها را برای رحمتش آفریده، از این رو فرمود: «ایشان را برای ترحم آفرید» یعنی برای اطاعت امام آفرید و امام همان رحمتی است که خدا می فرماید: «رحمت من همه چیز را فرا گرفته 156 سوره 7-»آن رحمت علم امامست و علم امام که ماخوذ از علم خداست…

إِنِّي لَيُعْجِبُنِي أَنْ يَكُونَ فِي اَلْبَيْتِ مُصْحَفٌ لا يَطْرُدُ اَللَّهُ بِهِ اَلشَّيْطَانَ .

امام صادق علیه السلام از پدرش علیه السلام روایت نموده که فرمود: به راستی، دوست دارم که در خانه قرآن باشد تا خداوند شیطان را از آن خانه براند

يَا جَابِرُ اِغْتَنِمْ مِنْ أَهْلِ زَمَانِكَ خَمْساً إِنْ حَضَرْتَ لَمْ تُعْرَفْ وَ إِنْ غِبْتَ لَمْ تُفْتَقَدْ وَ إِنْ شَهِدْتَ لَمْ تُشَاوَرْ وَ إِنْ قُلْتَ لَمْ يُقْبَلْ قَوْلُكَ وَ إِنْ خَطَبْتَ لَمْ تُزَوَّجْ وَ أُوصِيكَ بِخَمْسٍ إِنْ ظُلِمْتَ فَلاَ تَظْلِمْ وَ إِنْ خَانُوكَ فَلاَ تَخُنْ وَ إِنْ كُذِّبْتَ فَلاَ تَغْضَبْ وَ إِنْ مُدِحْتَ فَلاَ تَفْرَحْ وَ إِنْ ذُمِمْتَ فَلاَ تَجْزَعْ وَ فَكِّرْ فِيمَا قِيلَ فِيكَ فَإِنْ عَرَفْتَ مِنْ نَفْسِكَ مَا قِيلَ فِيكَ فَسُقُوطُكَ مِنْ عَيْنِ اَللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ عِنْدَ غَضَبِكَ مِنَ اَلْحَقِّ أَعْظَمُ عَلَيْكَ مُصِيبَةً مِمَّا خِفْتَ مِنْ…

سخنان امام باقر علیه السلام که در همین زمینه ها(اخلاق و حکمت و غیره)نقل شده است - نقل شده است که آن حضرت به جابر -، فرمود: ای جابر از مردم عصر خویش پنج کردار را غنیمت شمار: 1-اگر حضور یافتی شناخته نشوی. 2-و آنگاه که از میانشان رفتی، از تو نپرسند. 3-و چون در میانشان باشی، جویای نظرت نشوند. 4-و اگر پیشنهادی دهی نپذیرند. 5-و اگر دختری از آنان خواهی، ندهند. و تو را به پنج سخن، پند می دهم: 1-اگر ستم دیدی، ستم مکن. 2-و چون به تو خیانت کردند، جوابشان را با خیانت مده. 3-اگر تو دروغ پنداشته شوی، برافروخته مشو. 4-و اگر به نکویی یاد شدی، خوشحال مشو. 5-و چون به بدی یاد شدی بی صبری مکن، و در گفتار مردم نسبت به خودت، تامل کن. اگر آن را در خود مشاهده کردی، پس مصیبت افتادن تو از نظر خدای بزرگ و توانا، به…

نَحْنُ اَلْمَثَانِي اَلَّذِي أَعْطَاهُ اَللَّهُ نَبِيَّنَا مُحَمَّداً ص وَ نَحْنُ وَجْهُ اَللَّهِ نَتَقَلَّبُ فِي اَلْأَرْضِ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ وَ نَحْنُ عَيْنُ اَللَّهِ فِي خَلْقِهِ وَ يَدُهُ اَلْمَبْسُوطَةُ بِالرَّحْمَةِ عَلَى عِبَادِهِ عَرَفَنَا مَنْ عَرَفَنَا وَ جَهِلَنَا مَنْ جَهِلَنَا وَ إِمَامَةَ اَلْمُتَّقِينَ .

امام صادق(ع)فرمود: ماییم آن مثانی که خدا به پیغمبر ما محمد(ص)عطا فرموده است(یعنی همدوش قرآنیم که پیغمبر فرمود: دو چیز سنگین میان شما گذاشته ام)و ماییم وجه خدا که در زمین میان شما رفت و آمد کنیم ماییم دیده خدا میان خلقش(ناظر و شاهد کردار مخلوقیم)و دست باز رحمت او بر بندگانش شناخت هر که ما را شناخت(و خوشا بحالش)و پیشوایی پرهیزگاران را نشناخت هر که ما را نشناخت(و چه زیان بزرگی کرد که مرگش در پیش است و آنگاه زیان خود دریابد).

فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ وَ لاَ مُحَدَّثٍ : قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ لَيْسَتْ هَذِهِ قِرَاءَتَنَا فَمَا اَلرَّسُولُ وَ اَلنَّبِيُّ وَ اَلْمُحَدَّثُ قَالَ اَلرَّسُولُ اَلَّذِي يَظْهَرُ لَهُ اَلْمَلَكُ فَيُكَلِّمُهُ وَ اَلنَّبِيُّ هُوَ اَلَّذِي يَرَى فِي مَنَامِهِ وَ رُبَّمَا اِجْتَمَعَتِ اَلنُّبُوَّةُ وَ اَلرِّسَالَةُ لِوَاحِدٍ وَ اَلْمُحَدَّثُ اَلَّذِي يَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ لاَ يَرَى اَلصُّورَةَ قَالَ قُلْتُ أَصْلَحَكَ اَللَّهُ كَيْفَ يَعْلَمُ أَنَّ اَلَّذِي رَأَى فِي اَلنَّوْمِ حَقٌّ وَ أَنَّهُ مِنَ اَلْمَلَكِ قَالَ يُوَفَّقُ…

برید گوید: از امام باقر و صادق علیهما السلام در باره قول خدای عز و جل«هیچ نبی و رسول و محدثی پیش از تو نفرستادیم»(که در حدیث اول میان شد)پرسیدم و گفتم فدایت گردم قرایت ما این چنین نیست(یعنی کلمه محدث ندارد)بفرمایید: رسول و نبی و محدث چیست؟ فرمود: رسول کسیست که فرشته بر او نمایان شود و با او سخن گوید و نبی آنست که در خواب بیند و گاهی نبوت و رسالت در یکشخص جمع شود و محدث کسی است که صدا را شنود و صورت را نبیند. عرض کردم-اصلحک الله-از چه راه بداند آنچه در خواب دیده حق است و از جانب فرشته باشد؟ فرمود توفیق یابد که آن را بفهمد، خدا با فرستادن قرآن شما بکتب آسمانی پایان داد و با فرستادن پیغمبر شما به پیغمبران(پس دانستن علامات نبوت و رسالت برای شما لزومی ندارد).

فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اَللّهُ وَ اَلرّاسِخُونَ فِي اَلْعِلْمِ فَرَسُولُ اَللَّهِ ص أَفْضَلُ اَلرَّاسِخِينَ فِي اَلْعِلْمِ قَدْ عَلَّمَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ جَمِيعَ مَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ مِنَ اَلتَّنْزِيلِ وَ اَلتَّأْوِيلِ وَ مَا كَانَ اَللَّهُ لِيُنْزِلَ عَلَيْهِ شَيْئاً لَمْ يُعَلِّمْهُ تَأْوِيلَهُ وَ أَوْصِيَاؤُهُ مِنْ بَعْدِهِ يَعْلَمُونَهُ كُلَّهُ وَ اَلَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ تَأْوِيلَهُ إِذَا قَالَ اَلْعَالِمُ فِيهِمْ بِعِلْمٍ فَأَجَابَهُمُ اَللَّهُ بِقَوْلِهِ يَقُولُونَ آمَنّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا اَلْقُرْآنُ خَاصٌّ وَ عَامٌّ…

یکی از دو امام باقر یا صادق علیهما السلام راجع بقول خدای عز و جل(6-سوره 3)«و جز خدا و راسخون در علم تاویل قرآن را نمیدانند»فرمود: پیغمبر صلی الله علیه و آله بهترین راسخ در علم است. خدای عز و جل همه آنچه را از تنزیل(معنی مطابقی)و تاویل(معنی التزامی)نازل فرمود باو آموخته است، چیزی را که خدا تاویلش را باو نیاموخت بر او نازل نفرمود و اوصیا پس از وی هم تمام آن را میدانند، و کسانی که تاویل آن را نمیدانند(شیعیان)هر گاه عالمشان چیزی از روی علم بفرماید(ایمان می آورند و میپذیرند)چنانچه خدا ایشان را پذیرفته و فرموده است«میگویند ایمان آوردیم، همه قرآن از جانب پروردگار ماست»و قرآن خاص و عام و محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ دارد و راسخون در علم همه را میدانند.

مَا ضَرَبَ رَجُلٌ اَلْقُرْآنَ بَعْضَهُ بِبَعْضٍ إِلاَّ كَفَرَ.

امام صادق از پدرش علیهما السلام روایت نموده که فرمود: هیچ کس قسمتی از قرآن را به قسمتی دیگر نزند(و برخی از آیات را با برخی دیگر به نادرستی تفسیر نکند)جز آنکه کافر شود.

سُئِلَ أَبِي ع عَمَّا حَرَّمَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ اَلْفُرُوجِ فِي اَلْقُرْآنِ وَ عَمَّا حَرَّمَهُ رَسُولُ اَللَّهِ ص فِي سُنَّتِهِ فَقَالَ اَلَّذِي حَرَّمَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَرْبَعَةٌ وَ ثَلاَثُونَ وَجْهاً سَبْعَةَ عَشَرَ فِي اَلْقُرْآنِ وَ سَبْعَةَ عَشَرَ فِي اَلسُّنَّةِ فَأَمَّا اَلَّتِي فِي اَلْقُرْآنِ فَالزِّنَا قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لا تَقْرَبُوا اَلزِّنى وَ نِكَاحُ اِمْرَأَةِ اَلْأَبِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ مِنَ اَلنِّساءِ وَ أُمَّهاتُكُمْ وَ بَناتُكُمْ وَ أَخَواتُكُمْ وَ عَمّاتُكُمْ وَ خالاتُكُمْ وَ بَناتُ اَلْأَخِ…

امام صادق علیه السلام فرمود: از پدرم سوال شد از عمل زناشویی که خدای عز و جل در قرآن حرام فرموده و آنچه را که رسول خدا در سنت خود حرامش دانسته است فرمود: آنچه خدای عز و جل حرام اش فرموده سی و چهار صورت است که هفده صورت آن در قرآن است و هفده صورتش در سنت اما آنچه در قرآن است زنا است که خدای عز و جل فرموده است بزنا نزدیک نشوید و زناشویی با زن پدر است که خدای عز و جل فرموده است با زنانی که پدرانتان همسری کرده اند همسری نکنید و مادران شما و دختران شما و خواهران شما و عمه های شما و خاله های شما و دختران برادر و دختران خواهر و مادرهایی که بشما شیر داده اند(مادر رضاعی)و خواهران رضاعی و مادر زنهای شما و دختران همسرهای شما که در دامن شما هستند از زنانی که با آنان هم بستر شده اید -و اگر با آنان هم بستر…

بَيْنَا أَبِي ع يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ إِذَا رَجُلٌ مُعْتَجِرٌ قَدْ قُيِّضَ لَهُ فَقَطَعَ عَلَيْهِ أُسْبُوعَهُ حَتَّى أَدْخَلَهُ إِلَى دَارٍ جَنْبَ اَلصَّفَا فَأَرْسَلَ إِلَيَّ فَكُنَّا ثَلاَثَةً فَقَالَ مَرْحَباً يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ ثُمَّ وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِي وَ قَالَ بَارَكَ اَللَّهُ فِيكَ يَا أَمِينَ اَللَّهِ بَعْدَ آبَائِهِ يَا أَبَا جَعْفَرٍ إِنْ شِئْتَ فَأَخْبِرْنِي وَ إِنْ شِئْتَ فَأَخْبَرْتُكَ وَ إِنْ شِئْتَ سَلْنِي وَ إِنْ شِئْتَ سَأَلْتُكَ وَ إِنْ شِئْتَ فَاصْدُقْنِي وَ إِنْ شِئْتَ صَدَقْتُكَ قَالَ كُلَّ ذَلِكَ أَشَاءُ قَالَ فَإِيَّاكَ أَنْ يَنْطِقَ لِسَانُكَ عِنْدَ…

امام جواد علیه السلام فرماید: امام صادق علیه السلام فرمود: در آن میان که پدرم طواف کعبه مینمود، مردی نقاب زده ناگهانی پیدا شد و هفت شوط او را قطع کرد و او را بخانه کنار صفا آورد و دنبال من هم فرستاد تا سه نفر شدیم، آن مرد بمن گفت خوش آمدی پسر پیغمبر سپس دستش را بر سرم نهاد و گفت: خیر و برکت خدا بر تو بادای امین خدا پس از پدرانش (سپس متوجه پدرم شد و گفت)ای ابا جعفر اگر میخواهی تو بمن خبر ده و اگر میخواهی من بتو خبر دهم، میخواهی از من بپرس یا من از تو بپرسم، میخواهی تو مرا تصدیق کن یا من ترا تصدیق کنم، پدرم فرمود: همه اینها را میخواهم(و با هیچ یک مخالف نیستم)آن مرد گفت: پس مبادا که در جواب سوال من زبانت چیزی گوید که در دلت چیز دیگر باشد، فرمود: این کار را کسی میکند که در دلش دو علم مختلف باشد…