سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ كانَ رَسُولاً نَبِيًّا مَا اَلرَّسُولُ وَ مَا اَلنَّبِيُّ قَالَ اَلنَّبِيُّ اَلَّذِي يَرَى فِي مَنَامِهِ وَ يَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ لاَ يُعَايِنُ اَلْمَلَكَ وَ اَلرَّسُولُ اَلَّذِي يَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ يَرَى فِي اَلْمَنَامِ وَ يُعَايِنُ اَلْمَلَكَ قُلْتُ اَلْإِمَامُ مَا مَنْزِلَتُهُ قَالَ يَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ لاَ يَرَى وَ لاَ يُعَايِنُ اَلْمَلَكَ ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ اَلْآيَةَ وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ َ لاَ مُحَدَّثٍ : .
زراره گوید از امام باقر(ع)در باره قول خدای عز و جل که فرماید«و او رسول بود و نبی» سوال کردم: رسول چیست و نبی چیست؟ فرمود: نبی کسی است که در خواب میبیند و صدا را میشنود و فرشته را نمی بیند و رسول کسی است که صدا را می شنود و در خواب می بیند و فرشته را هم مشاهده میکند، عرضکردم: امام در چه پایه است؟ فرمود صدا را میشنود ولی نه در خواب بیند و نه فرشته را مشاهده کند سپس آیه(52 سوره 22)را قرایت فرمود«پیش از تو هیچ رسول و نبی و محدثی نفرستادیم» (مگر اینکه وقتی قرایت کرد شیطان در قرایتش القا کرد-کلمه محدث در قرآن نیست و از تفسیر امام است).
جُعِلْتُ فِدَاكَ أَخْبِرْنِي مَا اَلْفَرْقُ بَيْنَ اَلرَّسُولِ وَ اَلنَّبِيِّ وَ اَلْإِمَامِ قَالَ فَكَتَبَ أَوْ قَالَ اَلْفَرْقُ بَيْنَ اَلرَّسُولِ وَ اَلنَّبِيِّ وَ اَلْإِمَامِ أَنَّ اَلرَّسُولَ اَلَّذِي يُنْزَلُ عَلَيْهِ جَبْرَئِيلُ فَيَرَاهُ وَ يَسْمَعُ كَلاَمَهُ وَ يُنْزَلُ عَلَيْهِ اَلْوَحْيُ وَ رُبَّمَا رَأَى فِي مَنَامِهِ نَحْوَ رُؤْيَا إِبْرَاهِيمَ ع وَ اَلنَّبِيُّ رُبَّمَا سَمِعَ اَلْكَلاَمَ وَ رُبَّمَا رَأَى اَلشَّخْصَ وَ لَمْ يَسْمَعْ وَ اَلْإِمَامُ هُوَ اَلَّذِي يَسْمَعُ اَلْكَلاَمَ وَ لاَ يَرَى اَلشَّخْصَ .
معروفی بامام رضا(ع)نوشت: قربانت گردم، بفرمایید، چه فرقست بین رسول و نبی و امام؟ حضرت نوشت-یا شفاها فرمود-فرق میان رسول و نبی و امام اینست که رسول جبرییل بر او نازل شود و او را به بیند و سخنش را بشنود و بر او وحی نازل شود کند و گاهی باشد که در خواب بیند مانند خواب دیدن ابراهیم(دستور سر بریدن پسرش را)و نبی گاهی سخن جبرییل را میشنود و گاهی شخص او را میبیند و سخنش را نمیشنود و امام آنست که سخن را شنود و شخص را نبیند.
سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنِ اَلرَّسُولِ وَ اَلنَّبِيِّ وَ اَلْمُحَدَّثِ قَالَ اَلرَّسُولُ اَلَّذِي يَأْتِيهِ جَبْرَئِيلُ قُبُلاً فَيَرَاهُ وَ يُكَلِّمُهُ فَهَذَا اَلرَّسُولُ وَ أَمَّا اَلنَّبِيُّ فَهُوَ اَلَّذِي يَرَى فِي مَنَامِهِ نَحْوَ رُؤْيَا إِبْرَاهِيمَ وَ نَحْوَ مَا كَانَ رَأَى رَسُولُ اَللَّهِ ص مِنْ أَسْبَابِ اَلنُّبُوَّةِ قَبْلَ اَلْوَحْيِ حَتَّى أَتَاهُ جَبْرَئِيلُ ع مِنْ عِنْدِ اَللَّهِ بِالرِّسَالَةِ وَ كَانَ مُحَمَّدٌ ص حِينَ جُمِعَ لَهُ اَلنُّبُوَّةُ وَ جَاءَتْهُ اَلرِّسَالَةُ مِنْ عِنْدِ اَللَّهِ يَجِيئُهُ بِهَا جَبْرَئِيلُ وَ يُكَلِّمُهُ بِهَا قُبُلاً وَ مِنَ…
احول گوید از امام باقر(ع)در باره رسول و نبی و محدث پرسیدم، فرمود رسول کسی است که جبرییل پیشش آید و او را ببیند و با او سخن گوید، این است رسول و اما نبی آنست که در خواب بیند مانند خواب دیدن ابراهیم(فرمان سربریدن پسرش را)و مانند آنچه رسول خدا(ص)پیش از آمدن وحی از اسباب و علایم نبوت میدید تا آنکه جبرییل رسالت را برای او از جانب خدا آورد و محمد(ص)هنگامی که نبوت برایش فراهم گشت و رسالت از جانب خدا برای او آمد، جبرییل برایش پیغام می آورد و شفاها با او سخن میگفت، بعضی از انبیا نبوت برایش جمع شود و در خواب بیند و روح القدس نزدش آید و با او سخن گوید و بازگو نماید، بدون آنکه در بیداری به بیند و اما محدث آنست که خبر داده شود، صدا را شنود ولی نه مشاهده کند و نه در خواب بیند.
فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ وَ لاَ مُحَدَّثٍ : قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ لَيْسَتْ هَذِهِ قِرَاءَتَنَا فَمَا اَلرَّسُولُ وَ اَلنَّبِيُّ وَ اَلْمُحَدَّثُ قَالَ اَلرَّسُولُ اَلَّذِي يَظْهَرُ لَهُ اَلْمَلَكُ فَيُكَلِّمُهُ وَ اَلنَّبِيُّ هُوَ اَلَّذِي يَرَى فِي مَنَامِهِ وَ رُبَّمَا اِجْتَمَعَتِ اَلنُّبُوَّةُ وَ اَلرِّسَالَةُ لِوَاحِدٍ وَ اَلْمُحَدَّثُ اَلَّذِي يَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ لاَ يَرَى اَلصُّورَةَ قَالَ قُلْتُ أَصْلَحَكَ اَللَّهُ كَيْفَ يَعْلَمُ أَنَّ اَلَّذِي رَأَى فِي اَلنَّوْمِ حَقٌّ وَ أَنَّهُ مِنَ اَلْمَلَكِ قَالَ يُوَفَّقُ…
برید گوید: از امام باقر و صادق علیهما السلام در باره قول خدای عز و جل«هیچ نبی و رسول و محدثی پیش از تو نفرستادیم»(که در حدیث اول میان شد)پرسیدم و گفتم فدایت گردم قرایت ما این چنین نیست(یعنی کلمه محدث ندارد)بفرمایید: رسول و نبی و محدث چیست؟ فرمود: رسول کسیست که فرشته بر او نمایان شود و با او سخن گوید و نبی آنست که در خواب بیند و گاهی نبوت و رسالت در یکشخص جمع شود و محدث کسی است که صدا را شنود و صورت را نبیند. عرض کردم-اصلحک الله-از چه راه بداند آنچه در خواب دیده حق است و از جانب فرشته باشد؟ فرمود توفیق یابد که آن را بفهمد، خدا با فرستادن قرآن شما بکتب آسمانی پایان داد و با فرستادن پیغمبر شما به پیغمبران(پس دانستن علامات نبوت و رسالت برای شما لزومی ندارد).
