وَ حَضَرَهُ ذَاتَ يَوْمٍ جَمَاعَةٌ مِنَ اَلشِّيعَةِ فَوَعَظَهُمْ وَ حَذَّرَهُمْ وَ هُمْ سَاهُونَ لاَهُونَ فَأَغَاظَهُ ذَلِكَ فَأَطْرَقَ مَلِيّاً ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ إِلَيْهِمْ فَقَالَ إِنَّ كَلاَمِي لَوْ وَقَعَ طَرَفٌ مِنْهُ فِي قَلْبِ أَحَدِكُمْ لَصَارَ مَيِّتاً أَلاَ يَا أَشْبَاحاً بِلاَ أَرْوَاحٍ وَ ذُبَاباً بِلاَ مِصْبَاحٍ كَأَنَّكُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ وَ أَصْنَامٌ مَرِيدَةُ أَ لاَ تَأْخُذُونَ اَلذَّهَبَ مِنَ اَلْحَجَرِ أَ لاَ تَقْتَبِسُونَ اَلضِّيَاءَ مِنَ اَلنُّورِ اَلْأَزْهَرِ أَ لاَ تَأْخُذُونَ اَللُّؤْلُؤَ مِنَ اَلْبَحْرِ خُذُوا اَلْكَلِمَةَ اَلطَّيِّبَةَ مِمَّنْ قَالَهَا وَ إِنْ…
یک اندرز -روزی عده ای از شیعیان، در نزد امام باقر علیه السلام بودند و امام علیه السلام، آنان را پند می داد و از گناهان بر حذر می داشت و حال آن که، آنان غافل بودند و سرگرم خویش. این مطلب حضرت را خشمگین ساخت، پس کمی سر به زیر انداخت آنگاه سرش را بلند کرد و رو به آنان فرمود: به درستی که اگر گوشه ای از سخن من، در قلب یکی از شما، جای گرفته بود، همانا جان باخته بود. هان ای سایه های بی روح و ای فتیله های خاموش گویا شما، چوب های تکیه داده شده بر دیوار و بت های دست ساخت، هستید. آیا طلا را از سنگ بر نمی گیرید؟ ، آیا از نور تابان، پرتو نمی گیرید؟ آیا لولو از دریا به دست نمی آورید؟ سخن درست را از هر آن که گفت، بستانید هر چند خودش، بدان عمل ننماید. چرا که خدای می فرماید: «به سخن گوش فرا می دهند و بهترین…
ثَلاَثَةٌ مِنْ مَكَارِمِ اَلدُّنْيَا وَ اَلْآخِرَةِ أَنْ تَعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَكَ وَ تَصِلَ مَنْ قَطَعَكَ وَ تَحْلُمَ إِذَا جُهِلَ عَلَيْكَ.
سه کردار هم در دنیا و هم در آخرت، ارزشمند است: از آن کس که بر تو ستم ورزیده درگذری و با آن کس که با تو قطع رابطه کرده، رابطه برقرار کنی و بر آن که بر تو جهل ورزیده بردباری نمایی.
إِنَّ هَذِهِ اَلدُّنْيَا تَعَاطَاهَا اَلْبَرُّ وَ اَلْفَاجِرُ وَ إِنَّ هَذَا اَلدِّينَ لاَ يُعْطِيهِ اَللَّهُ إِلاَّ أَهْلَ خَاصَّتِهِ .
به راستی که این دنیا را نیکوکار و بزهکار به دست آورند ولی همانا خداوند این دین را جز به بندگان ویژه اش ندهد.
أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّكُمْ فِي هَذِهِ اَلدَّارِ أَغْرَاضٌ تَنْتَضِلُ فِيكُمُ اَلْمَنَايَا لَنْ يَسْتَقْبِلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ يَوْماً جَدِيداً مِنْ عُمُرِهِ إِلاَّ بِانْقِضَاءِ آخَرَ مِنْ أَجَلِهِ فَأَيَّةُ أُكْلَةٍ لَيْسَ فِيهَا غُصَصٌ أَمْ أَيُّ شَرْبَةٍ لَيْسَ فِيهَا شَرَقٌ اِسْتَصْلِحُوا مَا تَقْدَمُونَ عَلَيْهِ بِمَا تَظْعَنُونَ عَنْهُ فَإِنَّ اَلْيَوْمَ غَنِيمَةٌ وَ غَداً لاَ تَدْرِي لِمَنْ هُوَ أَهْلُ اَلدُّنْيَا سَفْرٌ يَحُلُّونَ عَقْدَ رِحَالِهِمْ فِي غَيْرِهَا قَدْ خَلَتْ مِنَّا أُصُولٌ نَحْنُ فُرُوعُهَا فَمَا بَقَاءُ اَلْفَرْعِ بَعْدَ أَصْلِهِ أَيْنَ اَلَّذِينَ كَانُوا أَطْوَلَ…
ای مردم به راستی شما در این دنیا در تیررس تیرهای مرگ هستید. هیچ کس از شما روزی از زندگی اش را پشت سر ننهد. جز آن که روزی دیگر از عمرش سپری گردد. پس کدامین لقمه گلوگیر نیست یا کدام آشامیدنی راه گلو را نگیرد. از این منزلگه کوچ، سرای پیش روی خود را آباد کنید؛ چرا که امروز غنیمت است و فردا را ندانی از آن کیست؟ اهل دنیا مسافرانی هستند که بار و بندیل خود را در سرایی دگر آخرت باز کنند. ریشه ها پیشینیان نابود شدند و ما شاخه های آنهاییم. چون ریشه رود، شاخه چسان بماند؟ کجایند آنان که از شما بیشتر زیستند و بلند آرزوتر بودند؟ ای فرزند آدم آنچه را که توان دور ساختنش را نداری تو را پیش آمد و آنچه که بازنگردد از دستت رفت؛ پس زندگی زودگذر را زندگی نخوان، چه چیزی عاید تو شود جز خوشی ای که به مرگت کشاند و…
إِنَّ اَللَّهَ يَتَعَهَّدُ عَبْدَهُ اَلْمُؤْمِنَ بِالْبَلاَءِ كَمَا يَتَعَهَّدُ اَلْغَائِبُ أَهْلَهُ بِالْهَدِيَّةِ وَ يَحْمِيهِ عَنِ اَلدُّنْيَا كَمَا يَحْمِي اَلطَّبِيبُ اَلْمَرِيضَ.
به راستی خداوند به بنده مومن با بلا و سختی، لطف نماید همان طور که مسافر خانواده اش را با سوغاتی مورد لطف قرار دهد. و خدا بنده مومن را از دنیا پرهیز دهد همان طور که طبیب بیمار را پرهیز دهد.
إِنَّ اَللَّهَ يُعْطِي اَلدُّنْيَا مَنْ يُحِبُّ وَ يُبْغِضُ وَ لاَ يُعْطِي دِينَهُ إِلاَّ مَنْ يُحِبُّ .
همانا خداوند دنیا را به دوست و دشمن بدهد ولی دینش را جز به دوستدارش ندهد.
عَنْ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ هِلاَلٍ قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنِّي لاَ أَكَادُ أَنْ أَلْقَاكَ إِلاَّ فِي اَلسِّنِينَ فَأَوْصِنِي بِشَيْءٍ آخُذْ بِهِ قَالَ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اَللَّهِ وَ اَلْوَرَعِ وَ اَلاِجْتِهَادِ وَ اِعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَنْفَعْ وَرَعٌ إِلاَّ بِالاِجْتِهَادِ وَ إِيَّاكَ أَنْ تُطْمِعَ نَفْسَكَ إِلَى مَنْ فَوْقَكَ وَ كَثِيرا مَا قَالَ اَللَّهُ جَلَّ ثَنَاؤُهُ لِنَبِيِّهِ فَلاٰ تُعْجِبْكَ أَمْوٰالُهُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُهُمْ : وَ قَالَ لاٰ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلىٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ أَزْوٰاجا مِنْهُمْ زَهْرَةَ اَلْحَيٰاةِ…
عمرو بن سعید بن هلال گوید:به امام صادق علیه السّلام عرض کردم:فدایت شوم من شما را ملاقات نمی کنم مگر تا چند سال دیگر؛ مرا وصیتی نما تا به آن عمل نمایم.فرمود:تو را وصیت می کنم به تقوای الهی، و پرهیزگاری و تلاش در راه خدا.بدان، هیچ پرهیزگاری بدون تلاش و کوشش سودمند نیست، و بپرهیز از اینکه نفست را به طمع اندازی تا به کسی که بالاتر از تو است برتری دهی، چه بسیار زیاد خداوند متعال به پیامبرش فرمود: مالها و فرزندان آنان تو را متعجب نسازد و فرمود: ای رسول ما هرگز به متاع ناچیزی که به قومی در این حیات فانی برای امتحان داده ایم چشم آرزو مگشا و رزق خدای تو بسیار بهتر و پاینده تر است . اگر وسوسه شدی زندگانی رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله را بیاد آور، که طعامش و شیرینیش خرما بود، و هیزمش شاخه های درخت…
عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : أَتَى رَجُلٌ اَلنَّبِيَّ فَقَالَ إِلَى مَا تَدْعُو يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ أَدْعُوا إِلَى اَللّٰهِ عَلىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اِتَّبَعَنِي : وَ أَدْعُوكَ إِلَى مَنْ إِنْ أَصَابَكَ ضُرٌّ فَدَعَوْتَهُ كَشَفَهُ عَنْكَ وَ إِنِ اِسْتَعَنْتَ بِهِ وَ أَنْتَ مَقْهُورٌ أَعَانَكَ وَ إِنْ سَأَلْتَهُ وَ أَنْتَ مُقِلٌّ أَغْنَاكَ وَ إِنْ ضَلَلْتَ فِي فَلاَةِ اَلْأَرْضِ أَرْشَدَكَ فَقَالَ لَهُ أَوْصِنِي يَا مُحَمَّدُ فَقَالَ لاَ تَغْضَبْ قَالَ زِدْنِي قَالَ اِرْضَ مِنَ اَلنَّاسِ بِمَا تَرْضَى لَهُمْ مِنْ نَفْسِكَ قَالَ زِدْنِي قَالَ لاَ…
امام باقر علیه السّلام فرمود:مردی خدمت پیامبر صلّی اللّٰه علیه و آله رسید و گفت:مردم را به چه چیز دعوت می کنی ای محمّد؟فرمود:من و پیروانم با بینش و آگاهی مردم را بسوی خدا می خوانیم، و دعوت می کنم بسوی کسی که اگر به هنگام شدت و سختی او را خواندی گرفتاریت را رفع نماید، و اگر در حالت غم و اندوه از او کمک خواستی یاریت کند، و اگر در حال فقر و تنگدستی از او طلب نمودی بی نیازت کند، و اگر در بیابان خشکی گم شدی راهنمائیت نماید. گفت:ای محمّد مرا نصیحت کن، فرمود:غضب نکن. گفت:باز هم موعظه کن فرمود:آنچه برای خویش می پسندی برای مردم بپسند. گفت:باز هم، فرمود:به مردم دشنام مده که دشمنت شوند. گفت:باز هم، فرمود:از احسان و نیکی به اهلش دلسرد مباش. گفت:باز هم، فرمود:مردم را دوست بدار تا دوستت بدارند، و اگر از…
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ يَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي وَ عَظَمَتِي وَ كِبْرِيَائِي وَ نُورِي وَ عُلُوِّي وَ اِرْتِفَاعِ مَكَانِي لاَ يُؤْثِرُ عَبْدٌ هَوَاهُ عَلَى هَوَايَ إِلاَّ شَتَّتُّ عَلَيْهِ أَمْرَهُ وَ لَبَّسْتُ عَلَيْهِ دُنْيَاهُ وَ شَغَلْتُ قَلْبَهُ بِهَا وَ لَمْ أُوتِهِ مِنْهَا إِلاَّ مَا قَدَّرْتُ لَهُ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي وَ عَظَمَتِي وَ كِبْرِيَائِي وَ نُورِي وَ عُلُوِّي وَ اِرْتِفَاعِ مَكَانِي لاَ يُؤْثِرُ عَبْدٌ هَوَايَ عَلَى هَوَاهُ إِلاَّ اِسْتَحْفَظْتُهُ مَلاَئِكَتِي وَ كَفَّلْتُ اَلسَّمَاوَاتِ وَ…
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله روایت کند که فرمود:خداوند عزّ و جل می فرماید:قسم به عزت و جلالم و بزرگی و عظمت و نور و برتری و به جایگاه بلندم، هیچ بنده ای خواست خود را بر خواست من مقدم نکند؛ مگر اینکه کارش را پریشان کنم، و دنیایش را درهم سازم و دلش را به آن مشغول نمایم، و از آن به او ندهم مگر آنچه را برایش مقدّر کرده ام، قسم به عزت و جلال و بزرگی و عظمت و نور و برتری و بلندی مقام و جایگاهم، هیچ بنده ای خواست مرا بر خواست خود مقدّم نکند مگر اینکه ملائکه من از او محافظت کنند، و آسمانها و زمین را متکفل روزی او سازم، و از پس تجارت و سودجوئی هر تاجری من پشتیبان او هستم و دنیا بر خلاف انتظارش به آستان بوسی او آید.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : سَلاَمَةُ اَلدِّينِ وَ صِحَّةُ اَلْبَدَنِ خَيْرٌ مِنَ اَلْمَالِ وَ اَلْمَالُ زِينَةٌ مِنْ زِينَةِ اَلدُّنْيَا حَسَنَةٌ.
امام باقر علیه السّلام فرمود:سلامتی دین و صحّت بدن بهتر از مال است، و مال زینتی از زینتهای خوب دنیاست.
قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِيَّاكَ أَنْ تُطْمِحَ بَصَرَكَ إِلَى مَا هُوَ فَوْقَكَ فَكَثِيرا مَا قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِنَبِيِّهِ فَلاٰ تُعْجِبْكَ أَمْوٰالُهُمْ وَ لاٰ أَوْلاٰدُهُمْ : وَ قَالَ لاٰ تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلىٰ مٰا مَتَّعْنٰا بِهِ أَزْوٰاجا مِنْهُمْ زَهْرَةَ اَلْحَيٰاةِ اَلدُّنْيٰا : فَإِنْ دَخَلَكَ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ فَاذْكُرْ عَيْشَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَإِنَّمَا كَانَ خُبْزُهُ اَلشَّعِيرَ وَ حَلْوَاهُ اَلتَّمْرَ وَ وَقُودُهُ اَلسَّعَفَ إِذَا وَجَدَهُ .
امام باقر علیه السّلام فرمود:مبادا به بالا دست خود چشم بدوزی، زیرا خداوند عزّ و جل بسیار به پیامبرش فرموده از مالها و فرزندانشان خوشت نیاید و در شگفت نشوی و فرمود: دیدگان خود را به آن چیزهائی که رونق زندگی دنیاست و به گروهی از ایشان بهره داده ایم نگران مساز ، و اگر در بارۀ این موضوع شکی و تردیدی یافتی زندگی رسول خدا را یاد کن، که خوراکش نان جو و حلوایش خرما و آتش گیره اش شاخ درخت خرما بود؛ اگر پیدا می کرد.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ مِنْ أَغْبَطِ أَوْلِيَائِي عِنْدِي رَجُلا خَفِيفَ اَلْحَالِ ذَا خَطَرٍ أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ فِي اَلْغَيْبِ وَ كَانَ غَامِضا فِي اَلنَّاسِ جُعِلَ رِزْقُهُ كَفَافا فَصَبَرَ عَلَيْهِ وَ مَاتَ فَقَلَّ تُرَاثُهُ وَ قَلَّ بَوَاكِيهِ.
امام باقر علیه السّلام از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله نقل کند که فرمود:خداوند عزّ و جل می فرماید:از رشک آورترین و موفق ترین دوستانم نزد من شخصی است که سبک حال یعنی کم مال و کم علاقه به دنیا است، دارای بهره ای از نماز است که در نهان عبادت پروردگارش را به نیکوئی انجام می دهد، و در میان مردم گمنام و ناشناخته بسر می برد، خداوند رزق و روزی او را به اندازۀ نیازش قرار داده، و او بر آن صبر کند، و بمیرد در حالی که وارث و گریه کنانش کم باشند.
