بِئْسَ اَلْعَبْدُ عبدا عَبْدٌ يَكُونُ ذَا وَجْهَيْنِ وَ ذَا لِسَانَيْنِ يُطْرِي أَخَاهُ شَاهِداً وَ يَأْكُلُهُ غَائِباً إِنْ أُعْطِيَ حَسَدَهُ وَ إِنِ اُبْتُلِيَ خَذَلَهُ.
امام باقر علیه السلام فرمود: بد بنده ای است آن کس که دورو و دو زبان باشد نزد برادرش او را بستاید و در پشت سرش با غیبت، گوشت بدنش را بخورد، اگر برادرش دارایی یابد بر او حسد ورزد و چون نادار و گرفتار گردد او را وارهد.
بِئْسَ اَلْعَبْدُ عبدا عَبْدٌ هُمَزَةٌ لُمَزَةٌ يُقْبِلُ بِوَجْهِهِ وَ يُدْبِرُ بِآخَرَ.
امام باقر علیه السلام فرمود: بد بنده ای است آن کس که بدگوی طعنه زننده باشد با چهره ای روبرو شود و با چهره ای دیگر پشت کند.
مَا شَهِدَ رَجُلٌ عَلَى رَجُلٍ بِكُفْرٍ قَطُّ إِلاَّ فَاتَهُ أَحَدُهُمَا إِنْ كَانَ شَهِدَ عَلَى كَافِرٍ صَدَقَ وَ إِنْ كَانَ مُؤْمِناً رَجَعَ اَلْكُفْرُ عَلَيْهِ وَ إِيَّاكُمْ وَ اَلطَّعْنَ عَلَى اَلْمُؤْمِنِينَ.
هرگز کسی به کفر شخص دیگری گواهی ندهد جز آنکه دامنگیر یکی از آن دو شود: اگر به کفر کافری گواهی دهد راست گفته است و چنانچه به کفر مومنی گواهی دهد کفر به خود گواهی دهنده باز گردد و خود کافر شود. از طعنه زدن بر مومنان پروا دارید و بر آنان نسبت کفر ندهید .
اَلظُّلْمُ فِي اَلدُّنْيَا هُوَ اَلظُّلُمَاتُ فِي اَلْآخِرَةِ.
ظلم در دنیا همان ظلمات و تاریکی های سرای آخرت است.
مَا أَحَدٌ يَظْلِمُ بِمَظْلِمَةٍ إِلاَّ أَخَذَهُ اَللَّهُ بِهَا فِي نَفْسِهِ وَ مَالِهِ فَأَمَّا اَلظُّلْمُ اَلَّذِي بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَإِذَا تَابَ غَفَرَ اَللَّهُ لَهُ.
امام باقر علیه السلام فرمود: هیچ کس بر دیگری ستمی روا ندارد جز آنکه خداوند جان و مالش را به همان ستم گرفتار سازد ولی اگر از ستمی که میان او و خدای گرامی و بزرگ است توبه کند بخشوده شود.
مَا اِنْتَصَرَ اَللَّهُ مِنْ ظَالِمٍ إِلاَّ بِظَالِمٍ وَ ذَلِكَ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ كَذلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ اَلظّالِمِينَ بَعْضاً
امام باقر علیه السلام فرمود: خداوند از هیچ ستمگری جز با ستمگری دیگر انتقام نگیرد و این همان سخن خدای فرازمند است که می فرماید: «و بدینسان ستمکاران را بر یک دیگر می گماریم» انعام ، آیه 129
إِنَّ فِي جَهَنَّمَ لَجَبَلاً يُقَالُ لَهُ اَلصُّعَدَاءُ وَ إِنَّ فِي اَلصُّعَدَاءِ لَوَادِياً يُقَالُ لَهُ سَقَرُ وَ إِنَّ فِي سَقَرَ لَجُبّاً يُقَالُ لَهُ هَبْهَبُ كُلَّمَا كُشِفَ غِطَاءُ ذَلِكَ اَلْجُبِّ ضَجَّ أَهْلُ اَلنَّارِ مِنْ حَرِّهِ وَ ذَلِكَ مَنَازِلُ اَلْجَبَّارِينَ.
همانا در دوزخ کوهی به نام«صعدی»است و در صعدی وادی ای به نام«سقر»است و در آن سقر چاهی به نام«هبهب»است. هر گاه که سرپوش آن چاه را بردارند دوزخیان از حرارتش ناله و شیون سر دهند و این جایگاه سرکشان است.
إِنَّ أَسْرَعَ اَلشَّرِّ عِقَاباً اَلْبَغْيُ.
امام باقر علیه السلام فرمود: به راستی، زود کیفرترین بدی، بیدادگری و ستم است.
قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ ع قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي اَلْأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ اَلنّاسَ جَمِيعاً َ إِنَّمَا قَتَلَ وَاحِداً فَقَالَ يُوضَعُ فِي مَوْضِعٍ مِنْ جَهَنَّمَ إِلَيْهِ يَنْتَهِي شِدَّةُ عَذَابِ أَهْلِهَا لَوْ قَتَلَ اَلنَّاسَ جَمِيعاً كَانَ إِنَّمَا يَدْخُلُ ذَلِكَ اَلْمَكَانَ قُلْتُ فَإِنْ قَتَلَ آخَرَ قَالَ يُضَاعَفُ عَلَيْهِ .
حمران گوید: به امام باقر علیه السلام عرض کردم که معنای سخن خدای گرامی و بزرگ چیست که می فرماید: «از این رو بر بنی اسراییل نوشتیم که هر که کسی را بکشد بی آنکه آن مقتول کسی را کشته و یا تباهی در زمین کرده باشد چنان است که همه مردم را کشته است» مایده، آیه 32 و در حالی که تنها یک نفر را کشته است؟ امام علیه السلام فرمود: او را در جایگاهی از دوزخ نهند که سخت ترین عذاب دوزخیان در آنجاست. اگر همه مردم را نیز بکشد بی تردید به همان جایگاه رود. پرسیدم: اگر شخص دیگری را هم بکشد چگونه شود؟ فرمود: عذابش دو چندان گردد.
مَا مِنْ نَفْسٍ تُقْتَلُ بَرَّةً وَ لاَ فَاجِرَةً إِلاَّ وَ هِيَ تُحْشَرُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ مُعَلَّقاً بِقَاتِلِهِ بِيَدِهِ اَلْيُمْنَى وَ رَأْسُهُ بِيَدِهِ اَلْيُسْرَى وَ أَوْدَاجُهُ تَشْخُبُ دَماً يَقُولُ يَا رَبِّ سَلْ هَذَا فِيمَ قَتَلَنِي فَإِنْ كَانَ قَتَلَهُ فِي طَاعَةِ اَللَّهِ يُثِيبُ اَلْقَاتِلُ وَ ذُهِبَ بِالْمَقْتُولِ إِلَى اَلنَّارِ وَ إِنْ كَانَ فِي طَاعَةِ فُلاَنٍ قِيلَ لَهُ اُقْتُلْهُ كَمَا قَتَلَكَ ثُمَّ يَفْعَلُ اَللَّهُ فِيهِمَا بَعْدَ مَشِيَّتِهِ.
امام باقر علیه السلام فرمود: هیچ نیکوکار و تبهکاری کشته نشود جز آنکه در روز رستاخیز در حالی محشور شود که قاتل خویش را با دست راست و سرش را بر دست چپش گرفته و از رگ هایش خون جاری باشد و گوید: پروردگارا از این شخص بپرس که چرا مرا کشت؟ پس اگر قاتل، در راه فرمانبرداری از خدای گرامی و بزرگ او را کشته باشد بهشت را به پاداش برد و مقتول به دوزخ رود و چون برای فرمانبرداری از فلان کس او را کشته باشد به مقتول گفته شود: به همان گونه که تو را کشت او را بکش، پس آنگاه خداوند بر طبق خواست خویش با آن دو رفتار کند.
مَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً أَثْبَتَ اَللَّهُ تَعَالَى عَلَيْهِ جَمِيعَ اَلذُّنُوبِ وَ بَرِئَ اَلْمَقْتُولُ مِنْهَا وَ ذَلِكَ قَوْلُ اَللَّهِ تَعَالَى أُرِيدُ أَنْ تَبُوءَ بِإِثْمِي وَ إِثْمِكَ فَتَكُونَ مِنْ أَصْحابِ اَلنّارِ
امام باقر علیه السلام فرمود: هر که مومنی را دانسته بکشد خدای گرامی و بزرگ همه گناهان مقتول را برای او نویسد و مقتول از همه گناهان رهایی یابد و این همان سخن خدای فرازمند است که فرمود: «من می خواهم که گناه من و گناه خود را برگیری تا از دوزخیان باشی» مایده ، آیه 29 .
لَمَّا خَلَقَ اَللَّهُ اَلْعَقْلَ اِسْتَنْطَقَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَقْبِلْ فَأَقْبَلَ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَدْبِرْ فَأَدْبَرَ ثُمَّ قَالَ وَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي مَا خَلَقْتُ خَلْقاً هُوَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْكَ وَ لاَ أَكْمَلْتُكَ إِلاَّ فِيمَنْ أُحِبُّ أَمَا إِنِّي إِيَّاكَ آمُرُ وَ إِيَّاكَ أَنْهَى وَ إِيَّاكَ أُعَاقِبُ وَ إِيَّاكَ أُثِيبُ .
امام باقر علیه السلام فرماید: چون خدا عقل را آفرید از او بازپرسی کرده باو گفت پیش آی پیش آمد، گفت بازگرد، بازگشت، فرمود بعزت و جلالم سوگند مخلوقی که از تو بپیشم محبوبتر باشد نیافریدم و ترا تنها بکسانی که دوستشان دارم بطور کامل دادم. همانا امر و نهی کیفر و پاداشم متوجه تو است.