احادیث امام باقر (ع)

فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ هَلْ يَسْتَوِي اَلَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ اَلَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا اَلْأَلْبابِ قَالَ نَحْنُ اَلَّذِينَ يَعْلَمُون وَ عَدُوُّنَا اَلَّذِينَ لا يَعْلَمُون وَ شِيعَتُنَا أُولُوا اَلْأَلْبابِ شِيعَتُنَا .

و باز راجع باین آیه فرموده است: ما هستیم کسانی که میدانند و دشمنان ما نادانانند و شیعیان ما خردمندان.

فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلاَّ اَللّهُ وَ اَلرّاسِخُونَ فِي اَلْعِلْمِ فَرَسُولُ اَللَّهِ ص أَفْضَلُ اَلرَّاسِخِينَ فِي اَلْعِلْمِ قَدْ عَلَّمَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ جَمِيعَ مَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ مِنَ اَلتَّنْزِيلِ وَ اَلتَّأْوِيلِ وَ مَا كَانَ اَللَّهُ لِيُنْزِلَ عَلَيْهِ شَيْئاً لَمْ يُعَلِّمْهُ تَأْوِيلَهُ وَ أَوْصِيَاؤُهُ مِنْ بَعْدِهِ يَعْلَمُونَهُ كُلَّهُ وَ اَلَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ تَأْوِيلَهُ إِذَا قَالَ اَلْعَالِمُ فِيهِمْ بِعِلْمٍ فَأَجَابَهُمُ اَللَّهُ بِقَوْلِهِ يَقُولُونَ آمَنّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا اَلْقُرْآنُ خَاصٌّ وَ عَامٌّ…

یکی از دو امام باقر یا صادق علیهما السلام راجع بقول خدای عز و جل(6-سوره 3)«و جز خدا و راسخون در علم تاویل قرآن را نمیدانند»فرمود: پیغمبر صلی الله علیه و آله بهترین راسخ در علم است. خدای عز و جل همه آنچه را از تنزیل(معنی مطابقی)و تاویل(معنی التزامی)نازل فرمود باو آموخته است، چیزی را که خدا تاویلش را باو نیاموخت بر او نازل نفرمود و اوصیا پس از وی هم تمام آن را میدانند، و کسانی که تاویل آن را نمیدانند(شیعیان)هر گاه عالمشان چیزی از روی علم بفرماید(ایمان می آورند و میپذیرند)چنانچه خدا ایشان را پذیرفته و فرموده است«میگویند ایمان آوردیم، همه قرآن از جانب پروردگار ماست»و قرآن خاص و عام و محکم و متشابه و ناسخ و منسوخ دارد و راسخون در علم همه را میدانند.

فِي هَذِهِ اَلْآيَةِ بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ اَلَّذِينَ أُوتُوا اَلْعِلْمَ َأَوْمَأَ بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ .

ابو بصیر گوید: از امام باقر علیه السلام شنیدم که این آیه را قرایت میفرمود(48-سوره 29) «بلکه قرآن آیه هاییست روشن، در سینه کسانی که بآنها علم داده اند»و با دست اشاره بسینه خود فرمود.

فِي هَذِهِ اَلْآيَةِ بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ اَلَّذِينَ أُوتُوا اَلْعِلْمَ ُمَّ قَالَ أَمَا وَ اَللَّهِ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ مَا قَالَ بَيْنَ دَفَّتَيِ اَلْمُصْحَفِ قُلْتُ مَنْ هُمْ جُعِلْتُ فِدَاكَ قَالَ مَنْ عَسَى أَنْ يَكُونُوا غَيْرَنَا .

ابو بصیر گوید: امام باقر علیه السلام این آیه(48 سوره 29)را قرایت نمود و سپس فرمود: بخدا ای ابا محمد خدا نفرمود: قرآن آیه هاییست میان دو جلد قرآن(تا مردمی گویند قرآن که 134 - 2 حجت خداست بر ما، همین آیات میان دو جلد یعنی از صفحه اول تا صفحه آخر است و محتاج به امامی که آن را تفسیر کند نمیباشیم)عرض کردم: قربانت گردم کیانند ایشان؟ (دانشمندانی که حقایق قرآن در سینه آنهاست)فرمود: توقع میرود که جز ما چه اشخاصی باشند؟

سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ثُمَّ أَوْرَثْنَا اَلْكِتابَ اَلَّذِينَ اِصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اَللّهِ َالَ اَلسَّابِقُ بِالْخَيْرَاتِ اَلْإِمَامُ وَ اَلْمُقْتَصِدُ اَلْعَارِفُ لِلْإِمَامِ وَ اَلظَّالِمُ لِنَفْسِهِ اَلَّذِي لاَ يَعْرِفُ اَلْإِمَامَ .

سالم گوید: از امام باقر علیه السلام پرسیدم راجع بقول خدای عز و جل(22 سوره 35) «آنگاه این کتاب را بکسانی که از میان بندگان خود انتخاب کرده ایم، بارث دادیم. بعضی از ایشان بخود ستم کنند و بعضی معتدلند و بعضی باذن خدا بسوی نیکیها شتابانند، »فرمود: شتابنده بسوی نیکها امامست و معتدل امام شناس است و ستمگر بخویش کسی است که امامرا نمیشناسد.

فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِين قَالَ هُمُ اَلْأَئِمَّةُ ع قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص اِتَّقُوا فِرَاسَةَ اَلْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِي قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَى إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِين

امام باقر علیه السلام در باره قول خدای عز و جل«برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست» فرمود: ایشان ایمه علیهم السلام هستند. پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: از زیرکی مومن پروا کنید، زیرا که او در پرتو نور خدای عز و جل مینگرد، خدای تعالی فرموده است«برای باریک بینان در آن امر نشانه هاست»

أَنَّهُ ذَكَرَ هَذِهِ اَلْآيَةَ فَسَيَرَى اَللّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ اَلْمُؤْمِنُون َالَ هُوَ وَ اَللَّهِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ع .

امام باقر(ع)این آیه(105-سوره 9)را یاد نمود و فرمود: بخدا که آن مومن علی بن ابی طالب علیه السلام است.

فِي قَوْلِهِ تَعَالَى وَ أَنْ لَوِ اِسْتَقامُوا عَلَى اَلطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً َالَ يَعْنِي لَوِ اِسْتَقَامُوا عَلَى وَلاَيَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ اَلْأَوْصِيَاءِ مِنْ وُلْدِهِ ع وَ قَبِلُوا طَاعَتَهُمْ فِي أَمْرِهِمْ وَ نَهْيِهِمْ لَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً غَدَقاً يَقُولُ لَأَشْرَبْنَا قُلُوبَهُمُ اَلْإِيمَانَ وَ اَلطَّرِيقَةُ هِيَ اَلْإِيمَانُ بِوَلاَيَةِ عَلِيٍّ وَ اَلْأَوْصِيَاءِ.

حضرت ابی جعفر علیه السلام در باره قول خدای تعالی(16-سوره 82)«و اگر بر آن روش استوار شوند، آبی فراوانشان نوشانیم»فرمود: یعنی اگر بر ولایت علی بن ابی طالب امیر مومنان و اوصیا از فرزندان او استوار شوند و اطاعت آنها را در امر و نهیشان بپذیرند«آب فراوانی بآنها نوشانیم»یعنی ایمان را در دلشان جایگزین کنیم و مقصود از«طریقه روش»ایمان بولایت علی و جانشینان اوست.

إِنَّ اَلْعِلْمَ اَلَّذِي نَزَلَ مَعَ آدَمَ ع لَمْ يُرْفَعْ وَ اَلْعِلْمُ يُتَوَارَثُ وَ كَانَ عَلِيٌّ ع عَالِمَ هَذِهِ اَلْأُمَّةِ وَ إِنَّهُ لَمْ يَهْلِكْ مِنَّا عَالِمٌ قَطُّ إِلاَّ خَلَفَهُ مِنْ أَهْلِهِ مَنْ عَلِمَ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اَللَّهُ.

امام باقر علیه السلام، فرمود: علمی که با آدم علیه السلام فرود آمده بالا نرفت و علم بارث منتقل می شود و علی علیه السلام عالم این امت بود و هیچ گاه عالمی از ما خانواده نمیرد، جز اینکه از خاندانش جانشین او شود کسی که مانند علم او یا آنچه خدا خواهد بداند.

إِنَّ اَلْعِلْمَ يُتَوَارَثُ وَ لاَ يَمُوتُ عَالِمٌ إِلاَّ وَ تَرَكَ مَنْ يَعْلَمُ مِثْلَ عِلْمِهِ أَوْ مَا شَاءَ اَللَّهُ.

امام باقر علیه السلام فرمود: علم بارث منتقل می شود و عالمی نمیرد جز اینکه کسیرا که مانند او یا آنچه خدا خواهد بداند بجا گذارد.

إِنَّ اَلْعِلْمَ اَلَّذِي نَزَلَ مَعَ آدَمَ ع لَمْ يُرْفَعْ وَ مَا مَاتَ عَالِمٌ فَذَهَبَ عِلْمُهُ .

امام باقر علیه السلام فرمود: علمی که با آدم علیه السلام فرود آمد بالا نرفت، و عالمی نمیرد، که علمش از میان برود.

يَمُصُّونَ اَلثِّمَادَ وَ يَدَعُونَ اَلنَّهَرَ اَلْعَظِيمَ قِيلَ لَهُ وَ مَا اَلنَّهَرُ اَلْعَظِيمُ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ص وَ اَلْعِلْمُ اَلَّذِي أَعْطَاهُ اَللَّهُ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَمَعَ لِمُحَمَّدٍ ص سُنَنَ اَلنَّبِيِّينَ مِنْ آدَمَ وَ هَلُمَّ جَرّاً إِلَى مُحَمَّدٍ ص قِيلَ لَهُ وَ مَا تِلْكَ اَلسُّنَنُ قَالَ عِلْمُ اَلنَّبِيِّينَ بِأَسْرِهِ وَ إِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ ص صَيَّرَ ذَلِكَ كُلَّهُ عِنْدَ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ فَأَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ أَعْلَمُ أَمْ بَعْضُ اَلنَّبِيِّينَ فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع اِسْمَعُوا مَا…

امام باقر علیه السلام فرمود: مردم رطوبت را میمکند و نهر بزرگ را رها میکنند، عرض شد: نهر بزرگ چیست؟ فرمود: رسول خداست و علمی که خدا باو عطا فرموده است. همانا خدای عز و جل سنتهای تمام پیغمبران را از آدم تا برسد بخود محمد صلی الله علیه و آله برای او گرد آورد، عرض شد آن سنتها چه بود؟ فرمود: همه علم پیغمبران، و رسول خدا صلی الله علیه و آله تمام آن را بامیر المومنین علیه السلام تحویل داد. مردی عرضکرد: ای پسر پیغمبر امیر المومنین اعلم است یا بعضی از پیغمبران امام باقر (باطرافیان توجه کرد و)فرمود: گوش دهید این مرد چه میگوید؟ -همانا خدا گوشهای هر که را خواهد باز میکند-من باو میگویم: خدا علم تمام پیغمبران را برای محمد صلی الله علیه و آله جمع کرد و آن حضرت همه را بامیر المومنین تحویل داد، باز او از من…