احادیث درباره ترس از خدا از امام علی (ع)

العبادة الخالصة أن يرجو الرّجل إلاّ ربّه و لا يخاف إلاّ ذنبه

عبادت خالص آن است که مرد جز به خدا امید نداشته باشد و جز از گناه خویش نترسد.

طُوبَى لِمَنْ خَافَ اَلْعِقَابَ وَ عَمِلَ لِلْحِسَابِ وَ صَاحَبَ اَلْعَفَافَ وَ قَنِعَ بِالْكَفَافِ وَ رَضِيَ عَنِ اَللَّهِ سُبْحَانَه

خوشا بر کسی که از عقاب بترسد و برای بازپرسی عمل کند و با پاکدامنی همراه باشد و به کفاف قانع و از خداوند خشنود باشد.

تَوَخَّ رِضَا اَللَّهِ وَ تَوَقَّ سَخَطَهُ وَ زَعْزِعْ قَلْبَكَ بِخَوْفِه

خشنودی پروردگار را طلب کن و از خشم او بپرهیز و دلت را از ترس خدا بلرزان.

قال ع في وصف من ذمّه:يقول في الدّنيا بقول الزّاهدين و يعمل فيها بعمل الرّاغبين، يظهر شيمة المحسنين،و يبطن عمل المسيئين،يكره الموت لكثرة ذنوبه، و لا يتركها في حياته،يسلف الذّنب و يسوّف بالتّوبة،يحبّ الصّالحين و لا يعمل أعمالهم، و يبغض المسيئين و هو منهم يقول:لم أعمل فأتعنّى،بل أجلس فأتمنّى،يبادر دائبا ما يفنى،و يدع أبدا ما يبقى،يعجز عن شكر ما أوتى،و يبتغى الزّيادة فيما بقى يرشد غيره و يغوى نفسه،و ينهى النّاس بما لا ينتهى، و يأمرهم بما لا يأتي يتكلّف من النّاس ما لم يؤمر و يضيّع من نفسه ما هو أكثر،يأمر النّاس و لا تأتمر،و يحذّرهم و لا يحذر،يرجو ثواب ما لم يعمل،و يأمن عقاب جرم متيقّن،يستميل وجوه…

حضرت در وصف کسی که نکوهش می کرد فرمود: در دنیا همچون بی رغبتان سخن گوید و همچون شیفتگان عمل کند، خصلت نیکوکاران را آشکار می کند و در پنهان چون گنهکاران عمل می کند، مرگ را به جهت گناهان بسیارش ناخوش می دارد و آنها را در ایّام زندگی خود رها نمی کند، پیش می فرستد گناه را و پس اندازد توبه را، صالحان را دوست می دارد ولی همچون آنان عمل نمی کند، گناهکاران را دشمن می دارد ولی از آنان است، می گوید:چرا عمل کنم و رنج کشم، بلکه می نشینم و آرزو می کنم، پیشی می گیرد در کشیدن رنج آنچه نابود می شود و وامی گذارد همواره آنچه را باقی می ماند.از سپاس آنچه داده شده ناتوان است و زیادتی آنچه را باقی است می طلبد، دیگران را راه درست می نماید ولی نفس خود را گمراه می کند، مردم را نهی می کند از آنچه خود باز نمی ایستد و…

يَا اِبْنَ آدَمَ إِذَا رَأَيْتَ اَللَّهَ سُبْحَانَهُ يُتَابِعُ عَلَيْكَ نِعَمَهُ فَاحْذَرْهُ وَ حَصِّنِ اَلنِّعَمَ بِشُكْرِهَا

ای پسر آدم هرگاه دیدی خداوند پی در پی نعمتهایش را بر تو فرو می فرستد، از آن بترس و با شکر آن، نعمتها را نگهداری کن.

لاَ يَدْعُوَنَّكَ ضِيقٌ لَزِمَكَ فِي عَهْدِ اَللَّهِ إِلَى اَلنَّكْثِ فَإِنَّ صَبْرَكَ عَلَى ضِيقٍ تَرْجُو اِنْفِرَاجَهُ وَ فَضْلَ عَاقِبَتِهِ خَيْرٌ لَكَ مِنْ عُذْرٍ تَخَافُ تَبِعَتَهُ وَ تُحِيطُ بِكَ مِنَ اَللَّهِ لِأَجْلِهِ اَلْعُقُوبَة

مبادا سختی تو را به شکستن پیمان به خداوند خواند؛ همانا شکیبایی تو بر سختی که امید فراخی و سرانجام برتر آن می رود بهتر است برای تو از عذری که از دنبالۀ آن بترسی و به جهت آن مجازات الهی تو را فرا گیرد.

و لقد علم المستحفظون من أصحاب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله،أنّني لم أردّ على اللّه سبحانه و لا على رسوله ساعة قطّ و لقد واسيته بنفسي في المواطن الّتي تنكص فيها الأبطال و تتأخّر عنها الأقدام نجدة أكرمني اللّه بها و لقد بذلت في طاعته صلوات اللّه عليه و آله جهدي و جاهدت أعداءه بكلّ طاقتي و وقيته بنفسي و لقد أفضى إليّ من علمه بما لم يفض به إلى أحد غيري و لقد قبض رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و إنّ رأسه على صدري و لقد سالت نفسه في كفّي فأمررتها على وجهي و لقد وليت غسله صلّى اللّه عليه و آله و الملائكة أعواني،فضجّت الدّار و الأفنية، ملأ يعرج و ما فارقت سمعي هينمة منهم يصلّون عليه حتّى واريناه…

قطعا نگاهبانان دین از اصحاب رسول خدا ص می دانند بدرستی که من فرمانی از خدا و رسول او را به قدر ساعتی هرگز تأخیر نینداخته ام و البته آن را بر نفس خودم مقدّم داشتم در جایگاههایی که شجاعان در آن باز می ایستادند و قدمها از آن پس می رفت، ولی خداوند مرا به شجاعتی گرامی گردانیده بود.و به تحقیق در فرمانبرداری آن حضرت ص تلاش خود را بذل نمودم و با تمام توان خود با دشمنان او جنگ کردم و آنها را با نفس خود نگاه داشتم.و قطعا از دانش او رسول خدا به اندازه ای که به هیچ کس به آن اندازه نرسید، به من رسید.و روح پیامبر ص قبض شد در حالی که سر مبارک او بر سینۀ من بود و نفس او بر کف دست من روان شد، پس آن را بر روی خود کشیدم.و هر آینه آن حضرت را غسل دادم در حالی که فرشتگان مرا کمک می کردند. پس از ترس و فزع، خانه و…

سِتَّةٌ تُخْتَبَرُ بِهَا عُقُولُ اَلنَّاسِ اَلْحِلْمُ عِنْدَ اَلْغَضَبِ وَ اَلصَبْرُ عِنْدَ اَلرَّهَبِ وَ اَلْقَصْدُ عِنْدَ اَلرَّغَبِ وَ تَقْوَى اَللَّهِ فِي عَلَى كُلِّ حَالٍ وَ حُسْنُ اَلْمُدَارَاةِ وَ قِلَّةُ اَلْمُمَارَاة

با شش چیز خرد مردم آزموده می شود: بردباری در هنگام خشم، تحمّل هنگام ترس، میانه روی هنگام میل شدید، پرهیز از خداوند در هر حال، سازش و مدارای نیکو، و کمی جدال و ستیزه.

اَلْجُبْنُ وَ اَلْحِرْصُ وَ اَلْبُخْلُ غَرَائِزُ سَوْءٍ يَجْمَعُهَا سُوءُ اَلظَّنِّ بِاللَّهِ سُبْحَانَه

ترس، آز، و خسّت، غریزه های بدی است که بدگمانی به خداوند آنها را فراهم می آورد.

اَلْعُلَمَاءُ رَجُلاَنِ رَجُلٌ عَالِمٌ آخِذٌ بِعِلْمِهِ فَهَذَا نَاجٍ وَ رَجُلٌ عَالِمٌ تَارِكٌ لِعِلْمِهِ فَهَذَا هَالِكٌ وَ إِنَّ أَهْلَ اَلنَّارِ لَيَتَأَذَّوْنَ بِرِيحِ اَلْعَالِمِ اَلتَّارِكِ لِعِلْمِهِ وَ إِنَّ أَشَدَّ أَهْلِ اَلنَّارِ نَدَامَةً وَ حَسْرَةً رَجُلٌ دَعَا عَبْداً إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَاسْتَجَابَ لَهُ وَ قَبِلَ مِنْهُ وَ أَطَاعَ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَأَدْخَلَهُ اَللَّهُ اَلْجَنَّةَ وَ أَدْخَلَ اَلدَّاعِيَ اَلنَّارَ بِتَرْكِهِ عِلْمَهُ وَ اِتِّبَاعِهِ اَلْهَوَى ثُمَّ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع أَلاَ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ خَصْلَتَيْنِ…

امیر المومنین(ع)فرمود: رسول خدا(ص)ضمن کلامی فرمود: دانشمندان بر دو گروهند: یکی دانشمندی که بعلم خود رفتار کند، این چنین مرد رستگار است و دیگری دانشمندی که علم خود را ترک گوید و این دانشمند در هلاکت است: همانا اهل جهنم از بوی عالم بی عمل در آزارند و همانا پشیمان تر و پر حسرت ترین اهل جهنم کسی است که بنده ای را بسوی خدای عز و جل خوانده و آن بنده دعوت او را اجابت نموده و سخن وی را پذیرفته و اطاعت خدا نموده است و در نتیجه، خداوند، او را به بهشت داخل کرده ولی خود آن دعوت کننده را بخاطر عمل نکردن بعلمش و پیروی از هوای نفس اش به آتش انداخته است سپس امیر المومنین فرمود: همانا از دو خصلت بیش از همه چیز بر شما هراسانم یکی پیروی از هوای نفس و دیگری درازی آرزو که پیروی هوای نفس از درک حقیقت جلوگیر است و…

اِحْذَرُوا عَلَى دِينِكُمْ ثَلاَثَةً رَجُلاً قَرَأَ اَلْقُرْآنَ حَتَّى إِذَا رَأَيْتَ عَلَيْهِ بَهْجَتَهُ اِخْتَرَطَ سَيْفَهُ عَلَى جَارِهِ وَ رَمَاهُ بِالشِّرْكِ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ أَيُّهُمَا أَوْلَى بِالشِّرْكِ قَالَ اَلرَّامِي وَ رَجُلاً اِسْتَخَفَّتْهُ اَلْأَحَادِيثُ كُلَّمَا أُحْدِثَتْ أُحْدُوثَةُ كَذِبٍ مَدَّهَا بِأَطْوَلَ مِنْهَا وَ رَجُلاً آتَاهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ سُلْطَاناً فَزَعَمَ أَنَّ طَاعَتَهُ طَاعَةُ اَللَّهِ وَ مَعْصِيَتَهُ مَعْصِيَةُ اَللَّهِ وَ كَذَبَ لِأَنَّهُ لاَ طَاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فِي مَعْصِيَةِ اَلْخَالِقِ لاَ يَنْبَغِي لِلْمَخْلُوقِ أَنْ يَكُونَ…

سلیم بن قیس هلالی گوید: شنیدم امیر المومنین علی علیه السلام میفرمود: از سه کس بر دین خودتان بترسید مردیکه قرآن را فرا گرفته(و بعلوم قرآن آشنا شده است)همین که نشاط و خرمی بر چهره اش نشست(و موقعیت اجتماعی بدست آورد)شمشیرش را بروی همسایه خود کشیده و او را هدف تیر تهمت شرک قرار دهد گفتم: یا امیر المومنین کدامیک بشرک سزاوارترند؟ فرمود: آنکه تیر تهمت زده است، و مردیکه بازیچه جریانات روز گردد و هر افسانه دروغین که ساخته شود او دنباله اش را درازتر بکشد و مردیکه خدایش عز و جل قدرتی بدست او داده باشد و او گمان کند که فرمان برداری او فرمان بری از خدا است و سرپیچی از فرمانش سرپیچی از فرمان خدا در صورتی که چنین نیست زیرا در راه معصیت خدا از هیچ مخلوقی نباید اطاعت کرد و مخلوق را نزیبد که دلبند گناه گردد…

احذروا عدوّ اللّه إبليس إن يعديكم بدائه أو يستفرّكم بخيله و رجله فقد فوّق لكم سهم الوعيد و رماكم من مكان قريب.

از شیطان دشمن خداوند بترسید به این که با فریب خود شما را برانگیزاند و یا با سواران و پیاده گان خود شما را مضطرب و نگران سازد؛ پس همانا برای شما تیر ترس را در کمان نهاده و از نزدیک به طرف شما رها کرده است.