امیر المؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام)
تَعَلَّمُوا اَلْحِلْمَ فَإِنَّ اَلْحِلْمَ خَلِيلُ اَلْمُؤْمِنِ وَ وَزِيرُهُ وَ اَلْعِلْمَ دَلِيلُهُ وَ اَلرِّفْقَ أَخُوهُ وَ اَلْعَقْلَ رَفِيقُهُ وَ اَلصَّبْرَ أَمِيرُ جُنُودِهِ.
بردباری فرا گیرید؛ زیرا بردباری دوست و وزیر مومن است و دانش راهنما و مدارا برادر و عقل یار و صبر فرمانده لشکر اوست.
لَا جَمَالَ أَزْینُ مِنَ الْعَقْلِ وَ لَاسَوْأَةَ أَسْوَأُ مِنَ الْکذِبِ
هیچ زیبایی آراسته تر از عقل و خرد نیست، هیچ زشتی بدتر از دروغ نیست،
تَصَدَّقوا عَلی اُولِی العُقولِ الزَّمِنَةِ وَالأَلبابِ الحائِرَةِ بِالعُلومِ الَّتی هِی أفضَلُ صَدَقاتِکم
به صاحبان عقل های بیمار و خِرَدهای سرگردان، علوم را صدقه دهید که بالاترین صدقه شما همین است.
المَعذِرَةُ بُرهانُ العَقلِ
عذرخواهی، دلیل خردمندی است.
أَفْضَلُ مَا مَنَّ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ بِهِ عَلَى عِبَادِهِ عِلْمٌ وَ عَقْلٌ وَ مُلْكٌ وَ عَدْل
برترین چیزی که خداوند به بندگان خود بخشیده، دانش، خرد، دارایی و دادگری است.
لاَ تَصْحَبْ مَنْ فَاتَهُ اَلْعَقْلُ وَ لاَ تَصْطَنِعْ مَنْ خَانَهُ اَلْأَصْلُ فَإِنَّ مَنْ لاَ عَقْلَ لَهُ يَضُرُّكَ مِنْ حَيْثُ يَرَى أَنَّهُ يَنْفَعُكَ وَ مَنْ لاَ أَصْلَ لَهُ يُسِيءُ إِلَى مَنْ يُحْسِنُ إِلَيْه
همنشینی مکن با کسی که خرد ندارد و نیکی مکن به کسی که بی ریشه و تبار است.همانا کسی که خرد ندارد، به تو زیان رساند در حالی که گمان می کند به تو بهره رسانده است.و کسی که بی ریشه و تبار است بدی می کند به کسی که به او نیکی کند.
لاَ تَتَّبِعَنَّ عُيُوبَ اَلنَّاسِ فَإِنَّ لَكَ مِنْ عُيُوبِكَ إِنْ عَقَلْتَ مَا يَشْغَلُكَ أَنْ تَعِيبَ أَحَدا
عیبهای مردم را پی مگیر، زیرا تو این قدر عیب داری که اگر اندیشه کنی تو را از عیب دیگران منصرف سازد.
اِحْفَظْ رَأْسَكَ مِنْ عَنْ عَثْرَةِ لِسَانِكَ وَ اُزْمُمْهُ بِالنَّهْيِ وَ اَلْحَزْمِ وَ اَلتُّقَى وَ اَلْعَقْل
سر خود را از لغزش زبانت نگاهدار و آن را با باز داشتن و دور اندیشی و پرهیزگاری و خرد مهار کن.
العاقل من عقل لسانه
خردمند کسی است که زبان خویش را نگاه دارد.
اَلصَّمْتُ آيَةُ اَلنُّبْلِ وَ ثَمَرَةُ ثَمَرُ اَلْعَقْل
سکوت، نشانۀ زیرکی و نتیجۀ خرد است.
مَنْ عَقَلَ سَمِح
هر که خرد ورز است، نرم خوست.
اَلْوَقَارُ حِلْيَةُ اَلْعَقْل
سنگینی، آرایش خرد است.
