احادیث درباره پشیمانی از امام علی (ع)

يَنْبَغِي لِمَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ أَنْ لاَ يُفَارِقَهُ اَلْحَذَرُ وَ اَلنَّدَمُ خَوْفا أَنْ تَزِلَّ بِهِ اَلْقَدَم

سزاوار است کسی که خود را شناخته، پرهیز و پشیمانی را از خود، از ترس این که مبادا بلغزد، جدا نکند.

اَلتَّوْبَةُ نَدَمٌ بِالْقَلْبِ وَ اِسْتِغْفَارٌ بِاللِّسَانِ وَ تَرْكٌ بِالْجَوَارِحِ وَ إِضْمَارُ أَنْ لاَ يَعُود

توبه، پشیمانی دل و آمرزشخواهی با زبان و باز داری اعضاء از گناه و عزم بر ترک است.

مَعَ اَلْإِنَابَةِ تَكُونُ اَلْمَغْفِرَة

آمرزش با پشیمانی و زاری خواهد بود.

لاَ نَدَمَ لِكَثِيرِ اَلرِّفْق

در نرمی بسیار، پشیمانی نیست.

اَلرِّفْقُ يُيَسِّرُ اَلصِّعَابَ وَ يُسَهِّلُ شَدِيدَ اَلْأَسْبَاب

در نرمی بسیار، پشیمانی نیست.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ مَنْ طَلَبَ اَلْعِلْمَ لِلَّهِ لَمْ يُصِبْ مِنْهُ بَابا إِلاَّ اِزْدَادَ بِهِ فِي نَفْسِهِ ذُلاّ وَ فِي اَلنَّاسِ تَوَاضُعا وَ لِلَّهِ خَوْفا وَ فِي اَلدِّينِ اِجْتِهَادا وَ ذَلِكَ اَلَّذِي يَنْتَفِعُ بِالْعِلْمِ فَلْيَتَعَلَّمْهُ وَ مَنْ طَلَبَ اَلْعِلْمَ لِلدُّنْيَا وَ اَلْمَنْزِلَةِ عِنْدَ اَلنَّاسِ وَ اَلْحُظْوَةِ عِنْدَ اَلسُّلْطَانِ لَمْ يُصِبْ مِنْهُ بَابا إِلاَّ اِزْدَادَ فِي نَفْسِهِ عَظَمَة وَ عَلَى اَلنَّاسِ اِسْتِطَالَة وَ بِاللَّهِ اِغْتِرَارا وَ مِنَ اَلدِّينِ جَفَاء فَذَلِكَ اَلَّذِي لاَ يَنْتَفِعُ بِالْعِلْمِ فَلْيَكُفَّ…

از رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله مروی است که فرمود:هر که برای رضای خدا طلب علم نماید به بابی از علم نمی رسد مگر اینکه فروتنی او زیادتر می شود، و تواضع او در میان مردم بسیار گردد، و ترسش برای خدا بیشتر شود، و جدّیت و کوشش او در راه دین بیشتر گردد، چنین عالمی است که از علم خود نفع برد و دیگران را بهره مند سازد. و هر که برای طلب دنیا، و منزلت نزد مردم، و برای دستیابی و راه یافتن نزد پادشاه طلب علم نماید، هر بابی از علم را که فرا می گیرد تکبرش بیشتر گردد، و پستی و خواری او نزد مرد بیشتر شود، و نسبت به خدا مغرور گردد، و به دین جفا کند، چنین کسی از علم خود استفاده نخواهد کرد، در این صورت او حجّتی برای خود ندارد، و پشیمانی و حسرت و ذلّت در روز قیامت نصیبش گردد.

العجل ندامة.

عجله، پشیمانی آور است.

اِحْذَرُوا اَلْعَجَلَةَ فَإِنَّهَا تُثْمِرُ اَلنَّدَامَة

در عجله کردن پشیمانی است.

فِي اَلْعَجَلَةِ اَلنَّدَامَة

در عجله کردن پشیمانی است.

إِيَّاكَ وَ اَلْعَجَلَ فَإِنَّهُ عُنْوَانُ اَلْفَوْتِ وَ اَلنَّدَم

از عجله بپرهیز؛ زیرا عجله، نشانۀ از دست رفتن و پشیمانی است.

صَمْتٌ يَكْسُوكَ اَلْكَرَامَةَ خَيْرٌ مِنْ قَوْلٍ يُكْسِبُكَ اَلنَّدَامَة

سکوتی که تو را بزرگواری پوشاند، بهتر از سخنی است که پشیمانی آورد.

عَلَيْكَ بِلُزُومِ اَلصَّمْتِ فَإِنَّهُ يُلْزِمُكَ اَلسَّلاَمَةَ وَ يُؤْمِنُكَ اَلنَّدَامَة

از سکوت جدا مشو، پس بدرستی که آن برای تو سلامتی آورد و از پشیمانی ایمن سازد.