احادیث درباره قرب به خدا از امام علی (ع)

سَهَرُ اَلْعُيُونِ بِذِكْرِ اَللَّهِ خُلْصَانُ اَلْعَارِفِينَ وَ حُلْوَانُ اَلْمُقَرَّبِين

بیداری چشمها به یاد خدا، بی آلایشی عارفان و شیرینی نزدیکان است.

أَقْرَبُ اَلْعِبَادِ إِلَى اَللَّهِ تَعَالَى أَقْوَلُهُمْ لِلْحَقِّ وَ إِنْ كَانَ عَلَيْهِ وَ أَعْمَلُهُمْ بِالْحَقِّ وَ إِنْ كَانَ فِيهِ كُرْهُه

نزدیکترین بندگان به خداوند کسی است که حقگوتر است، اگر چه بر ضرر او باشد، و به حق عمل کننده ترین است، گر چه در آن ناخوشی برای او باشد.

اَلْجُودُ فِي اَللَّهِ عِبَادَةُ اَلْمُقَرَّبِين

بخشش در راه خدا، عبادت نزدیکان به خداست.

مِنْ كَلاَمِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلِيٍّ خَطَبَ بِهِ اَلْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّمَا أُخْبِرُكُمْ عَنْ أَخٍ لِي كَانَ مِنْ أَعْظَمِ اَلنَّاسِ فِي عَيْنِي وَ كَانَ رَأْسُ مَا عَظُمَ بِهِ فِي عَيْنِي صِغَرُ اَلدُّنْيَا فِي عَيْنِهِ كَانَ خَارِجا مِنْ سُلْطَانِ بَطْنِهِ فَلاَ يَشْتَهِي مَا لاَ يَجِدُ وَ لاَ يُكْثِرُ إِذَا وَجَدَ كَانَ خَارِجا مِنْ سُلْطَانِ فَرْجِهِ فَلاَ يَسْتَخِفُّ لَهُ عَقْلَهُ وَ لاَ رَأْيَهُ كَانَ خَارِجا مِنْ سُلْطَانِ اَلْجَهَالَةِ فَلاَ يَمُدُّ يَدَهُ إِلاَّ عَلَى ثِقَةٍ لِمَنْفَعَتِهِ كَانَ لاَ يَتَشَهَّى وَ لاَ…

امام حسن مجتبی علیه السّلام در خطبه ای از سخنان امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:ای مردم، به شما خبر دهم از حال یکی از برادرانم، که در نظرم از همۀ مردم بزرگتر بود، و بالاترین چیزی که او را در نظرم بزرگ کرده بود، پستی و حقارت دنیا در نظر او بود، از تسلط شکم بیرون بود، چیزی را که نداشت به دنبالش نمی رفت، و چون پیدا می کرد زیاده روی نمی نمود، از تسلط شهوت خارج شده بود، از این رو سبک عقل و سبک رأی نبود، از سلطه نادانی رهیده بود، از این رو دستش را جز به جانب شخص مورد اطمینان و برای سود دراز نمی کرد، پراشتها و ناراضی و ملول نبود، بیشتر عمرش را خاموش بود، هر گاه دیگران وارد گفتگو می شدند، با آنان جدل نمی کرد، در دعوایی شرکت نمی کرد، دلیلی اقامه نمی کرد تا قاضی را بیابد، از برادران دینی اش غافل…

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لِأَهْلِ اَلتَّقْوَى عَلاَمَاتٌ يُعْرَفُونَ بِهَا صِدْقُ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءُ اَلْأَمَانَةِ وَ اَلْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ وَ قِلَّةُ اَلْفَخْرِ وَ اَلْبُخْلِ وَ صِلَةُ اَلْأَرْحَامِ وَ رَحْمَةُ اَلضُّعَفَاءِ وَ قِلَّةُ اَلْمُؤَاتَاةِ لِلنِّسَاءِ وَ بَذْلُ اَلْمَعْرُوفِ وَ حُسْنُ اَلْخُلُقِ وَ سَعَةُ اَلْعِلْمِ فِيمَا يُقَرِّبُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ طُوبىٰ لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ : .

امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:برای پرهیزگاران نشانه هائی است که به وسیلۀ آنها شناخته می شوند: راستی در گفتار، اداء امانت، وفای به عهد و پیمان، کمی مباهات و بخل، صلۀ ارحام، دستگیری ضعیفان، معاشرت کم با زنان، بخشیدن چیزهای خوب، خوش خلقی، وسعت دانش آنچه انسان را به خدا نزدیک می کند.خوشا بحال آنان، و چه عاقبت نیکوئی است.

قَالَ عَلِيٌّ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَيْهِ لِقَنْبَرٍ يَا قَنْبَرُ أَبْشِرْ وَ بَشِّرْ وَ اِسْتَبْشِرْ فَوَ اَللَّهِ لَقَدْ مَاتَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ هُوَ سَاخِطٌ عَلَى جَمِيعِ اَلْأُمَّةِ إِلاَّ اَلشِّيعَةَ إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ عُرْوَة وَ عُرْوَةُ اَلدِّينِ اَلشِّيعَةُ وَ إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ شَرَفا وَ شَرَفُ اَلدِّينِ اَلشِّيعَةُ وَ إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ سَيِّدا وَ سَيِّدُ اَلْمَجَالِسِ مَجَالِسُ اَلشِّيعَةِ وَ إِنَّ لِكُلِّ شَيْءٍ شَهْوَة وَ شَهْوَةُ اَلدُّنْيَا سُكْنَى اَلشِّيعَةِ فِيهَا فَوَ اَللَّهِ لَوْ لاَ مَا فِي اَلْأَرْضِ مِنْكُمْ مَا اِسْتَكْمَلَ…

علی علیه السّلام به قنبر فرمود:ای قنبر بشارت بده و بگو آنها هم به دیگران بشارت دهند که رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از دنیا رحلت فرمود در حالی که بر تمام مردم غیر از شیعیان خشمگین بود، آگاه باشید برای هر چیزی دستگیره ای است و دستگیرۀ دین شیعیانند، و برای هر چیزی شرافتی هست و شرافت دین شیعیانند، و برای هر چیزی آقایی هست و آقای مجالس مجالس شیعیان است، و برای هر چیزی لذتی هست و لذّت دنیا به زندگی شیعه در آن است، بخدا قسم اگر شما در روی زمین نبودید آیندگان شما نعمتها را کامل نمی نمودند، و در آخرت بهره و نصیبی نداشتند، هر کس مخالفت ما کند گرچه بسیار عبادت نماید و جدّیت در افعال خیر داشته باشد مشمول این آیه است روز قیامت صورت گروهی ترسناک و ذلیل باشد و همۀ کارشان رنج و مشقت، و پیوسته در آتش…

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلزُّهْدُ ثَرْوَةٌ وَ اَلْوَرَعُ جُنَّةٌ وَ أَفْضَلُ اَلزُّهْدِ إِخْفَاءُ اَلزُّهْدِ اَلزُّهْدُ يُخْلِقُ اَلْأَبْدَانَ وَ يُجَدِّدُ اَلْآمَالَ وَ يُقَرِّبُ اَلْمَنِيَّةَ وَ يُبَاعِدُ اَلْأُمْنِيَّةَ مَنْ ظَفِرَ بِهِ نَصِبَ وَ مَنْ فَاتَهُ تَعِبَ وَ لاَ كَرَمَ كَالتَّقْوَى وَ لاَ تِجَارَةَ كَالْعَمَلِ اَلصَّالِحِ وَ لاَ وَرَعَ كَالْوُقُوفِ عِنْدَ اَلشُّبْهَةِ وَ لاَ زُهْدَ كَالزُّهْدِ فِي اَلْحَرَامِ اَلزُّهْدُ كُلُّهُ بَيْنَ كَلِمَتَيْنِ قَالَ اَللَّهُ تَعَالَى لِكَيْلاٰ تَأْسَوْا عَلىٰ مٰا فٰاتَكُمْ وَ لاٰ تَفْرَحُوا بِمٰا آتٰاكُمْ : فَمَنْ…

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:زهد ثروت است، و پرهیزگاری و خویشتن داری از گناه سپر، و بهترین زهدها پنهان نمودن زهد است، زهد بدنها را ضعیف و لاغر می نماید و آرزوها را محدود می کند، و مرگ را نزدیک می نماید، و امید را دور می سازد، هر کس به آن دست یابد بهره مند شده و هر کس آن را از دست دهد به سختی افتد، هیچ بزرگواری مانند تقوا نیست، و هیچ تجارتی مثل عمل صالح نمی باشد، و هیچ پرهیزگاری و خویشتن داری همانند ایستادگی در مقابل امور مشتبه نیست، و هیچ پارسائی همانند پارسائی در مقابل حرام نیست، تمامی زهد بین دو کلمه قرار گرفته، خداوند متعال می فرماید: تا بر آنچه از دست شما رفته اندوهگین نشوید و به آنچه به شما داده شده است شادمانی نکنید ، پس هر کس بر گذشته اش ناراحت نشود و به آینده اش شادمان نگردد دو طرف…

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَا مُؤْمِنُ إِنَّ هَذَا اَلْعِلْمَ وَ اَلْأَدَبَ ثَمَنُ نَفْسِكَ فَاجْتَهِدْ فِي تَعَلُّمِهِمَا فَمَا يَزِيدُ مِنْ عِلْمِكَ وَ أَدَبِكَ يَزِيدُ فِي ثَمَنِكَ وَ قَدْرِكَ فَإِنَّ بِالْعِلْمِ تَهْتَدِي إِلَى رَبِّكَ وَ بِالْأَدَبِ تُحْسِنُ خِدْمَةَ رَبِّكَ وَ بِأَدَبِ اَلْخِدْمَةِ يَسْتَوْجِبُ اَلْعَبْدُ وَلاَيَتَهُ وَ قُرْبَهُ فَاقْبَلِ اَلنَّصِيحَةَ كَيْ تَنْجُوَ مِنَ اَلْعَذَابِ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:ای مؤمن این علم و ادب قیمت جان توست، در آموختن آن بکوش، هر قدر به علم و ادبت افزوده گردد قیمت و منزلتت زیادتر شود، زیرا به وسیلۀ علم به سوی پروردگارت هدایت می شوی، و به وسیلۀ ادب به پروردگارت بهتر خدمت می کنی، و به وسیلۀ خدمت همراه ادب بنده سزاوار دوستی و قرب با خدا می شود، نصیحت پذیر باش تا از عذاب دوزخ نجات یابی.

قُلْتُ لِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع إِنِّي سَمِعْتُ مِنْ سَلْمَانَ وَ اَلْمِقْدَادِ وَ أَبِي ذَرٍّ شَيْئاً مِنْ تَفْسِيرِ اَلْقُرْآنِ وَ أَحَادِيثَ عَنْ نَبِيِّ اَللَّهِ ص غَيْرَ مَا فِي أَيْدِي اَلنَّاسِ ثُمَّ سَمِعْتُ مِنْكَ تَصْدِيقَ مَا سَمِعْتُ مِنْهُمْ وَ رَأَيْتُ فِي أَيْدِي اَلنَّاسِ أَشْيَاءَ كَثِيرَةً مِنْ تَفْسِيرِ اَلْقُرْآنِ وَ مِنَ اَلْأَحَادِيثِ عَنْ نَبِيِّ اَللَّهِ ص أَنْتُمْ تُخَالِفُونَهُمْ فِيهَا وَ تَزْعُمُونَ أَنَّ ذَلِكَ كُلَّهُ بَاطِلٌ أَ فَتَرَى اَلنَّاسَ يَكْذِبُونَ عَلَى رَسُولِ اَللَّهِ ص مُتَعَمِّدِينَ وَ يُفَسِّرُونَ اَلْقُرْآنَ بِآرَائِهِمْ قَالَ فَأَقْبَلَ…

سلیم بن قیس گوید: بامیر المومنین(ع)عرضکردم. من از سلمان و مقداد و ابی ذر چیزی از تفسیر قرآن و هم احادیثی از پیغمبر شنیده ام که با آنچه در نزد مردم است مخالفست و باز از شما میشنوم چیزی که آنچه را شنیده ام تصدیق میکند، و در دست مردم مطالبی از تفسیر قرآن و احادیث پیغمبر می بینم که شما با آنها مخالفید و همه را باطل میدانید، آیا عقیده دارید که مردم عمدا برسول خدا دروغ می بندند و قرآن را برای خود تفسیر میکنند؟ سلیم گوید: حضرت بمن توجه کرد و فرمود، سوالی کردی اکنون پاسخش را بفهم. همانا نزد مردم حق و باطل و راست و دروغ و ناسخ و منسوخ و عام و خاص و محکم و متشابه و خاطره درست و نادرست همه هست و در زمان پیغمبر(ع)مردم بر حضرتش دروغ بستند تا آنکه میان مردم بسخنرانی ایستاد و فرمود: «ای مردم همانا دروغ…

سُئِلَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع بِمَ عَرَفْتَ رَبَّكَ قَالَ بِمَا عَرَّفَنِي نَفْسَهُ قِيلَ وَ كَيْفَ عَرَّفَكَ نَفْسَهُ قَالَ لاَ يُشْبِهُهُ صُورَةٌ وَ لاَ يُحَسُّ بِالْحَوَاسِّ وَ لاَ يُقَاسُ بِالنَّاسِ قَرِيبٌ فِي بُعْدِهِ بَعِيدٌ فِي قُرْبِهِ فَوْقَ كُلِّ شَيْ ءٍ وَ لاَ يُقَالُ شَيْ ءٌ فَوْقَهُ أَمَامَ كُلِّ شَيْ ءٍ وَ لاَ يُقَالُ لَهُ أَمَامٌ دَاخِلٌ فِي اَلْأَشْيَاءِ لاَ كَشَيْ ءٍ دَاخِلٍ فِي شَيْ ءٍ وَ خَارِجٌ مِنَ اَلْأَشْيَاءِ لاَ كَشَيْ ءٍ خَارِجٍ مِنْ شَيْ ءٍ سُبْحَانَ مَنْ هُوَ هَكَذَا وَ لاَ هَكَذَا غَيْرُهُ وَ لِكُلِّ شَيْ ءٍ مُبْتَدَأٌ .

از امیر المومنین(ع)سوال شد که پروردگارت را بچه شناختی؟ فرمود: بآنچه خودش خود را برایم معرفی کرده. عرض شد: چگونه خودش را بتو معرفی کرده؟ فرمود: هیچ صورتی شبیه او نیست و بحواس درک نشود و بمردم سنجیده نشود، در عین دوری نزدیکست و در عین نزدیکی دور(با آنکه از رگ گردن به بندگانش نزدیکتر است، بندگان در نهایت پستی و او در نهایت علو است)برتر از همه چیز است و گفته نشود چیزی برتر از اوست، جلو همه چیز است و نتوان گفت جلو دارد(پس؟ ؟ ؟ بودنش بمعنی تقدم رتبه و علت بودن اوست نه جلو بودن مکانی)در اشیا داخل است نه مانند داخل بودن چیزی در چیزی(بلکه بمعنی احاطه علم و تدبیر و فیضش باجزا ممکنات)از همه چیز خارجست نه مانند چیزی که از چیزی خارج باشد(بلکه بمعنی شباهت نداشتنش بهیچ چیز)منزه است آنکه چنین است و جز او…

مَا تَقَرَّبَ مُتَقَرِّبٌ بِمِثْلِ عِبَادَةِ اَللَّه

چیزی همانند عبادت، بنده را به خدا نزدیک نمی کند.

إِنَّ رَجُلاً سَأَلَ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع عَنْ قِيَامِ اَللَّيْلِ بِالْقُرْآنِ فَقَالَ لَهُ أَبْشِرْ مَنْ صَلَّى مِنَ اَللَّيْلِ عُشْرَ لَيْلَةٍ لِلَّهِ مُخْلِصاً اِبْتِغَاءَ ثَوَابِ اَللَّهِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِمَلاَئِكَتِهِ اُكْتُبُوا لِعَبْدِي هَذَا مِنَ اَلْحَسَنَاتِ عَدَدَ مَا أَنْبَتَ اَللَّهُ مِنَ اَلنَّبَاتَاتِ فِي اَللَّيْلِ مِنْ حَبَّةٍ وَ وَرَقَةٍ وَ شَجَرَةٍ وَ عَدَدَ كُلِّ قَصَبَةٍ وَ حوطة خُوطٍ وَ مَرْعًى وَ مَنْ صَلَّى تُسْعَ لَيْلَةٍ أَعْطَاهُ اَللَّهُ عَشْرَ دَعَوَاتٍ مُسْتَجَابَاتٍ وَ أَعْطَاهُ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ مَنْ صَلَّى ثُمُنَ…

امام صادق علیه السلام از پدرش علیه السلام روایت نموده که مردی از امیر مومنان علی علیه السلام در باره شب زنده داری با قرآن پرسید. امام علیه السلام فرمود: مژده ده آن کس را که یک دهم شب را پاکدلانه و برای به دست آوردن پاداش الهی نماز بگزارد، خدای گرامی و بزرگ به فرشتگانش فرماید: برای این بنده ام به شماره دانه ها و برگ ها و درخت هایی که در این شب روییده و به شماره تمام نی ها و شاخه های تازه روییده و چراگاه ها پاداش و حسنه بنویسید؛ هر که یک نهم شب را نماز بگزارد، خداوند ده خواسته برآورده شده را به او ارزانی فرماید و در روز رستاخیز نامه کردارش را به دست راستش دهد؛ هر که یک هشتم شب را نماز گزارد، خدای گرامی و بزرگ پاداش شهید شکیبای راست نیت را به او بدهد و شفاعت او در باره خانواده اش پذیرفته آید؛…