احادیث درباره کار نیک از امام علی (ع)

جِمَاعُ اَلْخَيْرِ فِي أَعْمَالِ اَلْبِر

فراهم آوردن خوبی، در کارهای نیکوست.

مَنْ كَثُرَ جَمِيلُهُ أَجْمَعَ اَلنَّاسُ عَلَى تَفْضِيلِه

هر که کارهای زیبایش بسیار شود، مردم بر فزونی مرتبه اش اتفاق کنند.

إِنَّمَا طَبَائِعُ اَلْأَبْرَارِ طَبَائِعُ مُحْتَمِلَةٌ لِلْخَيْرِ فَمَهْمَا حُمِّلَتْ تحمل مِنْهُ اِحْتَمَلَتْه

همانا خصلتهای نیکوکاران، خصلتهای خوبی بردار است. پس آنچه از خوبی بر آنها بار شود بردارند.

نُفُوسُ اَلْأَبْرَارِ تَأْبَى أَفْعَالَ اَلْفُجَّار

نفسهای نیکان از کردار تبهکاران سرباز زند.

وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ ذَلِّلُوا أَخْلاَقَكُمْ بِالْمَحَاسِنِ وَ قُودُوهَا إِلَى اَلْمَكَارِمِ وَ عَوِّدُوهَا اَلْحِلْمَ وَ اِصْبِرُوا عَلَى اَلْإِيثَارِ عَلَى أَنْفُسِكُمْ فِيمَا تَحْمَدُونَ عَنْهُ قَلِيلا مِنْ كَثِيرٍ وَ لاَ تُدَاقُّوا اَلنَّاسَ وَزْنا بِوَزْنٍ وَ عَظِّمُوا أَقْدَارَكُمْ بِالتَّغَافُلِ عَنِ اَلدَّنِيِّ مِنَ اَلْأُمُورِ وَ أَمْسِكُوا رَمَقَ اَلضَّعِيفِ بِالْمَعُونَةِ لَهُ بِجَاهِكُمْ إِنْ عَجَزْتُمْ عَمَّا رَجَاهُ عِنْدَكُمْ فَلاَ تَكُونُوا بَحَّاثِينَ عَمَّا غَابَ عَنْكُمْ فَيَكْثُرَ عَائِبُكُمْ وَ تَحَفَّظُوا مِنَ اَلْكَذِبِ فَإِنَّهُ مِنْ…

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:اخلاقتان را با نیکیها رام کنید، و به سوی خوبیها بکشید، و خود را به بردباری عادت دهید، و بر صفت ایثار و از خود گذشتگی در مواردی که حتی به مقدار کمی در مقابل عمل بسیار شما مورد ستایش قرار گیرید، صبور باشید، بر مردم خرده گیری نکنید، با چشم پوشی و بی ارزش بحساب آوردن امور ناچیز؛ بزرگی و بزرگواری خود را حفظ کنید، آنجا که جانی در خطر است، و ناتوانی چشم امید به شما دوخته اگر خود توانایی ندارید با استفاده از مقام و آبروی خود از دیگران استمداد کنید و نیمه جانش را نگهدارید.در آنچه از دیدگانتان غایب است اسرار مردم کاوش چندان نکنید که در این هنگام مردم از شما عیب خواهند گرفت.از دروغ خود داری کنید که از همۀ خویها پست تر است، دروغ نوعی زشتی و قسمی از رذالت است، با بزرگواری…

عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : لاَ تَظُنَّنَّ بِكَلِمَةٍ خَرَجَتْ مِنْ أَخِيكَ سُوءا وَ أَنْتَ تَجِدُ لَهَا مَحْمِلا .

علی علیه السّلام فرمود:هیچ گاه به سخنی که از دهان برادرت بیرون می آید گمان بد مبر، در حالی که می توانی توجیه خوبی برایش پیدا کنی.

مِنْ كِتَابِ السَّيِّدِ نَاصِحِ اَلدِّينِ عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : اَلنَّفْسُ مَجْبُولَةٌ عَلَى سُوءِ اَلْأَدَبِ وَ اَلْعَبْدُ مَأْمُورٌ بِمُلاَزَمَةِ حُسْنِ اَلْأَدَبِ وَ اَلنَّفْسُ تَجْرِي فِي مَيْدَانِ اَلْمُخَالَفَةِ وَ اَلْعَبْدُ يَجْهَدُ بِرَدِّهَا عَنْ سُوءِ اَلْمُطَالَبَةِ فَمَتَى أَطْلَقَ عِنَانَهَا فَهُوَ شَرِيكٌ فِي فَسَادِهَا وَ مَنْ أَعَانَ نَفْسَهُ فِي هَوَى نَفْسِهِ فَقَدْ أَشْرَكَ نَفْسَهُ فِي قَتْلِ نَفْسِهِ.

امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:نفس همیشه به طرف بی ادبی کشیده می شود، و بنده مأمور به همراهی ادب نیکوست، و نفس طبیعتا سعی در مخالفت دارد، و بنده می کوشد تا آن را از انجام کار بد باز دارد، هر گاه افسار نفس را رها کند او نیز در فسادش شریک است، و هر کس نفسش را در پیروی هوا کمک کند در کشتن نفسش با او شریک است.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ لِأَهْلِ اَلتَّقْوَى عَلاَمَاتٌ يُعْرَفُونَ بِهَا صِدْقُ اَلْحَدِيثِ وَ أَدَاءُ اَلْأَمَانَةِ وَ اَلْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ وَ قِلَّةُ اَلْفَخْرِ وَ اَلْبُخْلِ وَ صِلَةُ اَلْأَرْحَامِ وَ رَحْمَةُ اَلضُّعَفَاءِ وَ قِلَّةُ اَلْمُؤَاتَاةِ لِلنِّسَاءِ وَ بَذْلُ اَلْمَعْرُوفِ وَ حُسْنُ اَلْخُلُقِ وَ سَعَةُ اَلْعِلْمِ فِيمَا يُقَرِّبُ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ طُوبىٰ لَهُمْ وَ حُسْنُ مَآبٍ : .

امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:برای پرهیزگاران نشانه هائی است که به وسیلۀ آنها شناخته می شوند: راستی در گفتار، اداء امانت، وفای به عهد و پیمان، کمی مباهات و بخل، صلۀ ارحام، دستگیری ضعیفان، معاشرت کم با زنان، بخشیدن چیزهای خوب، خوش خلقی، وسعت دانش آنچه انسان را به خدا نزدیک می کند.خوشا بحال آنان، و چه عاقبت نیکوئی است.

وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ اَلصَّبْرُ صَبْرَانِ صَبْرٌ عِنْدَ اَلْمُصِيبَةِ حَسَنٌ جَمِيلٌ وَ أَحْسَنُ مِنْ ذَلِكَ اَلصَّبْرُ عِنْدَ مَا حَرَّمَ اَللَّهُ عَلَيْكَ وَ اَلذِّكْرُ ذِكْرَانِ ذِكْرُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ اَلْمُصِيبَةِ وَ أَفْضَلُ مِنْ ذَلِكَ ذِكْرُ اَللَّهِ عِنْدَ مَا حَرَّمَ اَللَّهُ عَلَيْكَ فَيَكُونُ حَاجِزا .

امیر المؤمنین علیه السّلام فرمود:صبر دو گونه است:صبر در برابر مصیبت که خوب و زیباست، و نیکوتر از آن صبر است که در برابر محرّمات خداوند است. و ذکر به دو گونه است:یاد خداوند عزّ و جل در هنگام مصیبت، و برتر از آن یاد خداست در برابر ارتکاب محرمات، تا اینکه از کار حرام مانع تو شود.

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : ثَلاَثَةٌ لاَ يَنْتَصِفُونَ مِنْ ثَلاَثَةٍ شَرِيفٌ مِنْ وَضِيعٍ وَ حَلِيمٌ مِنْ سَفِيهٍ وَ بَرٌّ مِنْ فَاجِرٍ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:سه کس نمی تواند حق خود را از سه کس بستاند:شریف از پست، بردبار از احمق، نیکوکار از بدکار.

لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ عَزِيمَةُ اَلْإِيمَانِ وَ فَاتِحَةُ اَلْإِحْسَانِ وَ مَرْضَاةُ اَلرَّحْمَنِ وَ مَدْحَرَةُ اَلشَّيْطَان

«لا اله الا اللّه»، استواری ایمان و گشایندۀ نیکوکاری، و سبب خشنودی خداوند مهربان و دور کنندۀ شیطان است.

يَا طَالِبَ اَلْعِلْمِ إِنَّ اَلْعِلْمَ ذُو فَضَائِلَ كَثِيرَةٍ فَرَأْسُهُ اَلتَّوَاضُعُ وَ عَيْنُهُ اَلْبَرَاءَةُ مِنَ اَلْحَسَدِ وَ أُذُنُهُ اَلْفَهْمُ وَ لِسَانُهُ اَلصِّدْقُ وَ حِفْظُهُ اَلْفَحْصُ وَ قَلْبُهُ حُسْنُ اَلنِّيَّةِ وَ عَقْلُهُ مَعْرِفَةُ اَلْأَشْيَاءِ وَ اَلْأُمُورِ وَ يَدُهُ اَلرَّحْمَةُ وَ رِجْلُهُ زِيَارَةُ اَلْعُلَمَاءِ وَ هِمَّتُهُ اَلسَّلاَمَةُ وَ حِكْمَتُهُ اَلْوَرَعُ وَ مُسْتَقَرُّهُ اَلنَّجَاةُ وَ قَائِدُهُ اَلْعَافِيَةُ وَ مَرْكَبُهُ اَلْوَفَاءُ وَ سِلاَحُهُ لِينُ اَلْكَلِمَةِ وَ سَيْفُهُ اَلرِّضَا وَ قَوْسُهُ اَلْمُدَارَاةُ وَ جَيْشُهُ مُحَاوَرَةُ اَلْعُلَمَاءِ وَ…

امیر المومنین علیه السلام میفرمود: ای دانشجو همانا دانش امتیازات بسیاری دارد(اگر بانسان کاملی تشبیه شود)سرش تواضع است، چشمش بی رشکی، گوشش فهمیدن، زبانش راست گفتن حافظه اش کنجکاوی، دلش حسن نیت، خردش شناختن اشیا و امور، دستش رحمت، پایش دیدار علما همتش سلامت، حکمتش پرهیزکاری، قرارگاهش رستگاری، جلودارش عافیت، مرکبش وفا، اسلحه اش نرم زبانی، شمشیرش رضا، کمانش مدارا، لشکرش گفتگوی با علما ، ثروتش ادب، پس اندازش دوری از گناه، توشه اش نیکی، آشامیدنیش سازگاری، رهبرش هدایت، رفیقش دوستی نیکان.