پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
وَ قَالَ : خَيْرُ بَيْتٍ فِي اَلْمُسْلِمِينَ بَيْتٌ فِيهِ يَتِيمٌ يُحْسَنُ إِلَيْهِ وَ شَرُّ بَيْتٍ فِيهِ يَتِيمٌ يُسَاءُ إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَنَا وَ كَافِلُ اَلْيَتِيمِ فِي اَلْجَنَّةِ وَ هُوَ يُشِيرُ بِإِصْبَعِهِ .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:بهترین خانۀ مسلمانان خانه ای است که در آن به یتیمی احسان شود، و بدترین خانۀ مسلمانان خانه ای است که به یتیمی بدی شود، سپس فرمود:من و سرپرست یتیم با هم در بهشت هستیم، در حالی که با انگشتش اشاره می فرمود.
وَ قَالَ : مَنْ أَذَلَّ يَتِيما أَذَلَّهُ اَللَّهُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر که یتیمی را خوار کند خداوند خوارش گرداند.
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَلاَ مَنْ كَانَ فِي مَنْزِلِهِ يَتِيمٌ فَأَشْبَعَهُ أَوْ كَسَاهُ وَ لَمْ يُؤْذِهِ وَ لَمْ يَضْرِبْهُ يُقْبَلُ مِنْهُ عَمَلُهُ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:آگاه باشید هر که در خانه اش یتیمی باشد، و او را سیر کند و بپوشاند و اذیّتش نکند، و او را نزند، عملش مورد قبول واقع می شود.
وَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ ضَمَّ يَتِيما بَيْنَ أَبَوَيْنِ مُسْلِمَيْنِ حَتَّى يَسْتَغْنِيَ فَقَدْ وَجَبَتْ لَهُ اَلْجَنَّةُ اَلْبَتَّةَ.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر که طفل یتیمی را به پدر و مادر مسلمانی بسپارد تا بی نیاز شود، حتما بهشت بر او لازم است.
وَ قَالَ : إِذَا بَكَى اَلْيَتِيمُ فِي اَلْأَرْضِ قَالَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَنْ أَبْكَى عَبْدِي هَذَا اَلْيَتِيمَ اَلَّذِي غَيَّبْتُ أَبَوَيْهِ أَوْ أَبَاهُ فِي اَلْأَرْضِ فَتَقُولُ اَلْمَلاَئِكَةُ سُبْحٰانَكَ لاٰ عِلْمَ لَنٰا إِلاّٰ مٰا عَلَّمْتَنٰا : فَيَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أُشْهِدُكُمْ مَلاَئِكَتِي أَنَّ مَنْ أَسْكَتَهُ بِرِضَاهُ فَأَنَا ضَامِنٌ لِرِضَاهُ مِنَ اَلْجَنَّةِ قِيلَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ مَا يُرْضِيهِ قَالَ يَمْسَحُ رَأْسَهُ أَوْ يُطْعِمُهُ تَمْرَة .
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر گاه یتیم در روی زمین گریه کند، خدای عزّ و جل می فرماید: چه کسی این بندۀ مرا که پدر و مادرش یا پدرش را از دست داده گریانده است؟ملائکه گویند:پاک و منزّه هستی، چیزی نمی دانیم مگر آنچه تو به ما آموختی، خداوند عزّ و جل می فرماید:ای ملائکه شما را شاهد می گیرم که هر که او را به رضایتش ساکت کند من به رضایتش از بهشت ضامن او خواهم بود. سؤال شد:ای رسول خدا چه چیز او را راضی کند؟فرمود:بر سرش دست بکشد، یا یک خرما به او بدهد.
وَ رُوِيَ أَنَّ رَجُلا شَكَا إِلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَسَاوَةَ قَلْبِهِ فَقَالَ إِذَا أَرَدْتَ أَنْ يَلِينَ قَلْبُكَ فَأَطْعِمِ اَلْمِسْكِينَ وَ اِمْسَحْ رَأْسَ اَلْيَتِيمِ .
روایت شده مردی نزد رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله از سنگدلی خود شکایت می کرد، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:هر گاه خواستی که دلت نرم شود مسکینی را غذا بده، یا بر سر یتیمی دستی بکش.
وَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اَللَّهِ أَشْكُو إِلَيْكَ قَسْوَةَ قَلْبِي قَالَ فَأَدْنِ مِنْكَ اَلْيَتِيمَ وَ اِمْسَحْ رَأْسَهُ وَ أَجْلِسْهُ عَلَى خِوَانِكَ يَلِنْ قَلْبُكَ وَ تَقْدِرْ عَلَى حَاجَتِكَ .
مردی به رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله عرض کرد:من از دست سنگدلیم شکایت دارم، فرمود:به یتیم نزدیک شو و بر سرش دست بکش، و او را کنار سفره ات بنشان، دلت نرم شود و بر حاجتت قادر شوی.
قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَشْبِعِ اَلْيَتِيمَ وَ اَلْأَرْمَلَةَ وَ كُنْ لِلْيَتِيمِ كَالْأَبِ اَلرَّحِيمِ وَ كُنْ لِلْأَرْمَلَةِ كَالزَّوْجِ اَلْعَطُوفِ تُعْطَ كُلَّ نَفَسٍ تَنَفَّسْتَ فِي اَلدُّنْيَا قَصْرا فِي اَلْجَنَّةِ كُلُّ قَصْرٍ خَيْرٌ مِنَ اَلدُّنْيَا وَ مَا فِيهَا.
رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:یتیم و زن بی سرپرست را سیر کن، و برای یتیم مانند پدری مهربان باش، و برای زن بی سرپرست مانند شوهری با عطوفت، در مقابل هر انسانی که در دنیا به او خوبی کرده ای قصری در بهشت به تو داده شود، که از هر قصری از دنیا و آنچه در آن است بهتر است.
مَنْ أَنْكَرَ مِنْكُمْ قَسْوَةَ قَلْبِهِ فَلْيَدْنُ يَتِيماً فَيُلاَطِفُهُ وَ لْيَمْسَحْ رَأْسَهُ يَلِينُ قَلْبُهُ بِإِذْنِ اَللَّهِ إِنَّ لِلْيَتِيمِ حَقّاً وَ قَالَ فِي حَدِيثٍ آخَرَ يُقْعِدُهُ فِي خِوَانِهِ وَ يَمْسَحُ رَأْسَهُ يَلِينُ قَلْبُهُ فَإِنَّهُ إِذَا فَعَلَ ذَلِكَ لاَنَ قَلْبُهُ بِإِذْنِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.
امام باقر علیه السلام روایت نموده که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هر که از سنگدلی خویش ناراحت باشد نزد یتیمی رود و به او مهربانی کند و دست نوازش بر سرش کشد تا دلش به اذن خدا نرم شود؛ همانا یتیم را بر گردن دیگران حقی است. و در حدیثی دیگر فرمود: یتیم را بر سر سفره خویش نشاند و دست نوازش بر سرش کشد تا دلش نرم شود؛ زیرا به راستی، هر که چنین کند دلش به اذن خدای گرامی و بزرگ نرم گردد.
إِنَّ اَلْيَتِيمَ إِذَا بَكَى اِهْتَزَّ لَهُ اَلْعَرْشُ فَيَقُولُ اَلرَّبُّ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مَنْ هَذَا اَلَّذِي أَبْكَى عَبْدِيَ اَلَّذِي أَسْلَبْتُهُ أَبَوَيْهِ فِي صِغَرِهِ فَوَ عِزَّتِي وَ جَلاَلِي لاَ يُسْكِتُهُ أَحَدٌ إِلاَّ أَوْجَبْتُ لَهُ اَلْجَنَّةَ .
به راستی، چون یتیم بگرید عرش خدا به لرزه درآید و پروردگار فرازمند فرماید: چه کسی این بنده ام را که در کودکی پدر و مادرش را از او گرفتم گریانده است؟ به عزت و بزرگی خویش سوگند که کسی او را آرام و ساکت نکند جز آنکه بهشت را بر او واجب گردانم.
لا یتم بعد الحلم.
از پس بالغی یتیمی نیست.
انا و کافل الیتیم کهاتین فی الجنّة (و أشار بالسّبّابة و الوسطی).
من و آن کس که یتیم پرورد چون این هر دو انگشت باشیم در بهشت؛ و اشاره کرد بانگشت خود اخوان و میانین
