امام جعفر صادق (علیه السلام)
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى وَ نَضَعُ اَلْمَوازِينَ اَلْقِسْطَ لِيَوْمِ اَلْقِيامَةِ َالَ اَلْأَنْبِيَاءُ وَ اَلْأَوْصِيَاءُ ع.
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی«ما در روز قیامت ترازوهای عدالت در میان نهیم-47 سوره 21-»فرمود: آن ترازوها پیغمبران و اوصیا ایشان علیهم السلامند.
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَى اِئْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هذا أَوْ بَدِّلْهُ َالَ قَالُوا أَوْ بَدِّلْ عَلِيّاً ع .
مفضل بن عمر گوید: از امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «قرآن دیگری بیاور یا این را عوض کن-15 سوره 10-»فرمود: میگفتند یا علی را عوض کن.
سَأَلْتُهُ عَنْ تَفْسِيرِ هَذِهِ اَلْآيَةِ ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ. قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ اَلْمُصَلِّينَ قَالَ عَنَى بِهَا لَمْ نَكُ مِنْ أَتْبَاعِ اَلْأَئِمَّةِ اَلَّذِينَ قَالَ اَللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى فِيهِمْ وَ اَلسّابِقُونَ اَلسّابِقُونَ. أُولئِكَ اَلْمُقَرَّبُونَ أَ مَا تَرَى اَلنَّاسَ يُسَمُّونَ اَلَّذِي يَلِي اَلسَّابِقَ فِي اَلْحَلْبَةِ مُصَلِّي فَذَلِكَ اَلَّذِي عَنَى حَيْثُ قَالَ لَمْ نَكُ مِنَ اَلْمُصَلِّينَ ْ نَكُ مِنْ أَتْبَاعِ اَلسَّابِقِينَ .
ادریس بن عبد الله گوید: از امام صادق علیه السلام تفسیر این آیه را پرسیدم: «چه چیز شما را بدوزخ کشانید؟ گویند: ما نمازگزار نبودیم-42 سوره 74-»فرمود: مقصود اینست که: پیروی نکردیم از امامانی که خدای تبارک و تعالی در باره ایشان فرموده است. «و پیشروان پیشرو، آنهایند مقربان-11 سوره 56-»مگر نمی بینی که مردم اسبی را که در مسابقه پشت سر سابق است مصلی نامند؟ همین معنی مقصود است در آنجا که فرماید«ما از مصلین نبودیم»یعنی پیرو پیشروان نبودیم.
سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَلَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اَللّهُ ثُمَّ اِسْتَقامُوا فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع اِسْتَقَامُوا عَلَى اَلْأَئِمَّةِ وَاحِداً بَعْدَ وَاحِدٍ تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ اَلْمَلائِكَةُ أَلاّ تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ اَلَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ .
محمد بن مسلم گوید: از امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای عز و جل«کسانی که گفتند: پروردگار ما خداست و سپس استقامت ورزیدند-30 سوره 41-»پرسیدم، امام علیه السلام فرمود: یعنی آنها که بر ولایت امامان یکی پس از دیگری استقامت کردند. «فرشتگان بر ایشان نازل شوند که بیم مدارید و غم مخورید و ببهشتی که وعده یافته اید شادمان باشید».
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِنَّ اَلَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ اِزْدادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ قَالَ نَزَلَتْ فِي فُلاَنٍ وَ فُلاَنٍ وَ فُلاَنٍ آمَنُوا بِالنَّبِيِّ ص فِي أَوَّلِ اَلْأَمْرِ وَ كَفَرُوا حَيْثُ عُرِضَتْ عَلَيْهِمُ اَلْوَلاَيَةُ حِينَ قَالَ اَلنَّبِيُّ ص مَنْ كُنْتُ مَوْلاَهُ فَهَذَا عَلِيٌّ مَوْلاَهُ ثُمَّ آمَنُوا بِالْبَيْعَةِ لِأَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع ثُمَّ كَفَرُوا حَيْثُ مَضَى رَسُولُ اَللَّهِ ص فَلَمْ يَقِرُّوا بِالْبَيْعَةِ ثُمَّ اِزْدادُوا كُفْراً ِهِمْ مَنْ بَايَعَهُ بِالْبَيْعَةِ لَهُمْ فَهَؤُلاَءِ لَمْ…
امام صادق علیه السلام در باره قول خدای عز و جل: «آنها که مومن شده و باز کافر شدند، سپس مومن شده و باز کافر شدند و آنگاه بر کفر خود افزودند، هرگز توبه آنها پذیرفته نگردد-137 سوره 4-» فرمود: این آیه در باره فلان و فلان و فلان(خلفا ثلاثه)نازل شده که در اول امر بپیغمبر صلی الله علیه و آله ایمان آوردند و چون ولایت(علی علیه السلام)بآنها عرضه شد، انکار کردند، همان زمان که پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر کس من مولای او هستم این علی مولای او است، سپس بوسیله بیعت کردن با امیر المومنین علیه السلام ایمان آوردند، و بعد چون رسول خدا صلی الله علیه و آله درگذشت کافر شدند، و بر بیعت خود پایداری نکردند، سپس بوسیله بیعت گرفتن برای خود از کسانی که با امیر المومنین علیه السلام بیعت کرده بودند، بر کفر خود…
فِي قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَى إِنَّ اَلَّذِينَ اِرْتَدُّوا عَلى أَدْبارِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ اَلْهُدَى فُلاَنٌ وَ فُلاَنٌ وَ فُلاَنٌ اِرْتَدُّوا عَنِ اَلْإِيمَانِ فِي تَرْكِ وَلاَيَةِ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع قُلْتُ قَوْلُهُ تَعَالَى ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا ما نَزَّلَ اَللّهُ سَنُطِيعُكُمْ فِي بَعْضِ اَلْأَمْرِ قَالَ نَزَلَتْ وَ اَللَّهِ فِيهِمَا وَ فِي أَتْبَاعِهِمَا وَ هُوَ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ اَلَّذِي نَزَلَ بِهِ جَبْرَئِيلُ ع عَلَى مُحَمَّدٍ ص ذلِكَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لِلَّذِينَ كَرِهُوا ما نَزَّلَ اَللّهُ فِي عَلِيٍّ ع سَنُطِيعُكُمْ فِي…
امام صادق علیه السلام در باره قول خدای تعالی: «کسانی که پس از آنکه هدایت برایشان روشن شده بعقب برگشتند-25 سوره 47-»فرمود: ایشان فلان و فلان و فلان هستند که با ترک گفتن ولایت امیر المومنین علیه السلام از ایمان برگشتند. راوی گوید من عرضکردم: خدای تعالی فرماید: «این بدان جهت بود که آنها بکسانی که آنچه را خدا نازل کرده ناپسند دارند، گویند در بعضی از امور اطاعت شما خواهیم کرد»فرمود: بخدا این آیه در باره آن دو نفر(اولی و دومی)و پیروان ایشان نازل شده است. و آن قول خدای عز و جل است که جبرییل علیه السلام بر محمد صلی الله علیه و آله نازل کرده: «این بدان جهت بود که آنها بکسانی که آنچه را خدا نازل کرده(در باره علی علیه السلام)ناپسند دارند، گویند در بعضی از امور اطاعت شما خواهیم کرد». سپس امام فرمود…
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ بِظُلْمٍ قَالَ نَزَلَتْ فِيهِمْ حَيْثُ دَخَلُوا اَلْكَعْبَةَ فَتَعَاهَدُوا وَ تَعَاقَدُوا عَلَى كُفْرِهِمْ وَ جُحُودِهِمْ بِمَا نُزِّلَ فِي أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فَأَلْحَدُوا فِي اَلْبَيْتِ بِظُلْمِهِمُ اَلرَّسُولَ وَ وَلِيَّهُ فَبُعْداً لِلْقَوْمِ اَلظّالِمِين
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای عز و جل: «و هر که خواهد در آنجا از روی ستم تجاوزی کند-15 سوره 22-»فرمود: این آیه در باره کسانی نازل شده که وارد کعبه شدند و بر کفر و انکار خود نسبت بآنچه در باره امیر المومنین علیه السلام نازل شده، با یک دیگر پیمان و قرارداد بستند، پس در کعبه بوسیله ستمی که نسبت بپیغمبر صلی الله علیه و آله و ولیش کردند: تجاوز نمودند. دوری از رحمت خدا ستمگران را باد.
فِي قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ يَا مَعْشَرَ اَلْمُكَذِّبِينَ حَيْثُ أَنْبَأْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّي فِي وَلاَيَةِ عَلِيٍّ ع وَ اَلْأَئِمَّةِ ع مِنْ بَعْدِهِ مَنْ هُوَ فِي ضَلاَلٍ مُبِينٍ كَذَا أُنْزِلَتْ وَ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى إِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَقَالَ إِنْ تَلْوُوا اَلْأَمْرَ وَ تُعْرِضُوا عَمَّا أُمِرْتُمْ بِهِ فَإِنَّ اَللّهَ كانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيراً وَ فِي قَوْلِهِ فَلَنُذِيقَنَّ اَلَّذِينَ كَفَرُوا بِتَرْكِهِمْ وَلاَيَةَ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع عَذاباً شَدِيداً فِي اَلدُّنْيَا وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَسْوَأَ اَلَّذِي…
امام صادق علیه السلام راجع باین قول خدای عز و جل فرمود: «و خواهید دانست کی در گمراهی نمایانست-29 سوره 67-»ای گروه تکذیب کنندگان، زیرا من پیغام پروردگارم را در باره ولایت علی علیه السلام و امامان بعد از او بشما رسانیدم، کی در گمراهی نمایانست، این چنین نازل شده است. و راجع بقول خدای تعالی: «اگر کج کنید یا رو بگردانید 135 سوره 4-»فرمود: امر امامت را (از صاحبش)کج کنید و از آنچه مامور شده اید، روبگردانید«خدا بآنچه میکنید آگاهست». و در باره این قول خدای تعالی فرمود: «هر آینه بچشانیم کسانی را که کافر شدند(بسبب ترک گفتن ولایت امیر المومنین علیه السلام)عذاب سختی(در دنیا)و هر آینه ببدترین کرداری که انجام داده اند مجازاتشان کنیم-27 سوره 41-»
ذلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذا دُعِيَ اَللّهُ وَحْدَهُ وَ أَهْلُ اَلْوَلاَيَةِ كَفَرْتُمْ
امام صادق علیه السلام فرمود: «این بجهت آنست که چون خوانده شود خدای یگانه(و اهل ولایت) کافر شوید-17 سوره 40-»(یعنی کلمه و اهل الولایه در تنزیل یا تاویل این آیه وارد است).
فِي قَوْلِ اَللَّهِ تَعَالَى سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ . لِلْكافِرينَ بِوَلاَيَةِ عَلِيٍّ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ مَّ قَالَ هَكَذَا وَ اَللَّهِ نَزَلَ بِهَا جَبْرَئِيلُ ع عَلَى مُحَمَّدٍ ص .
امام صادق علیه السلام راجع باین قول خدای تعالی فرمود: «خواهنده یی عذابی را که بکافران (بولایت علی)رسید نیست و جلوگیر ندارد درخواست کرد-2 سوره 70-»سپس فرمود: بخدا این آیه را جبرییل علیه السلام همین گونه بر محمد صلی الله علیه و آله نازل کرد.
فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَلاَ اِقْتَحَمَ اَلْعَقَبَةَ. وَ ما أَدْراكَ مَا اَلْعَقَبَةُ . فَكُّ رَقَبَةٍ يَعْنِي بِقَوْلِهِ فَكُّ رَقَبَةٍ لاَيَةَ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع فَإِنَّ ذَلِكَ فَكُّ رَقَبَةٍ .
امام صادق علیه السلام در باره قول خدای عز و جل: «خود را بگردنه نینداخته، تو چه دانی گردنه چیست؟ آزاد کردن بنده است 130 سوره 90-»فرمود: مقصود خدا از آزاد کردن بنده ولایت امیر المومنین علیه السلام است، زیرا ولایت آزاد کردن بنده است.
فِي قَوْلِهِ تَعَالَى بَشِّرِ اَلَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ َالَ وَلاَيَةُ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع .
امام صادق علیه السلام راجع بقول خدای تعالی: «کسانی را که ایمان آورده اند، مژده بده که نزد پروردگارشان پایگاه راستی و درستی دارند-2 سوره 9-»فرمود: آن پایگاه ولایت امیر المومنین علیه السلام است.
