اَلنّاسُ اَرْبَعَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ لَهُ خُلقٌ وَ لا خَلاقَ لَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ لَهُ خَلاقٌ وَ لا خُلقَ لَهُ، قَدْ ذَهَبَ الرّابِـعُ وَ هُوَ الَّذی لا خَلاقَ وَ لا خُلقَ لَهُ وَ ذلِکَ شَرُّ النّاسِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لَهُ خُلقٌ وَ خَلاقٌ فَذلِکَ خَیْرُ النّاسِ؛
مردم چهار دسته اند: دسته ای از آنها اخلاق دارند، امّا بهره ای (از دنیا) ندارند. دسته ای بهره ای از دنیا دارند، اما اخلاق ندارند. دسته ای نه بهره ای (از دنیا) و نه اخلاق دارند که اینها بدترین مردم اند. و دسته ای که هم اخلاق دارند و هم (از دنیا) بهره مندند اینان، بهترین مردم اند.
أکْیَسُ الْکَیِّسِ التُّقی، وَ أحْمَقُ الْحُمْقِ الْفُجُورَ، الْکَریمُ هُوَ التَّبَرُّعُ قَبْلَ السُّؤالِ.
زیرک ترین و هوشیارترین افراد، شخص با تقوا و پرهیزکار می باشد؛ و أحمق و نادان ترین افراد، کسی است که تبهکار و اهل معصیت باشد؛ گرامی ترین و با شخصیّت ترین (کریم) افراد، آن کسی است که به نیازمندان پیش از اظهار نیازشان، کمک نماید.
اللِّحاقُ بِمَنْ تَرْجُو خَیْرٌ مِنَ المُقامِ مَعَ مَنْ لا تَأْمَّنُ شَرَّهُ.
فرمود: تداوم دوستی و معاشرت با کسی که احتمال دارد سودی برایت داشته باشد، بهتر است از کسی که محتمل است شرّ برایت داشته باشد.
قال الإمام الحسن علیه السلام: أرْسَلَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ إلَی الأنْصارِ فَأتَوْهُ، فَقالَ لَهُمْ: یا مَعْشَرَ الأنْصارِ، ألا أدُلُّکمْ عَلی ما إنْ تَمَسَّکتُمْ بِهِ لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ؟ قالُوا: بَلی یا رَسُولَ اللهِ. قالَ: هذا عَلِی، فَأحِبُّوهُ بِحُبّی وَ کرِّمُوهُ لِکرامَتی، فَإنَّ جِبْرَئیلَ عَلَیهِ السَّلامُ أمَرَنِی بِالَّذی قُلْتُ لَکمْ عَنِ اللهِ عَزَّوَجَلَّ.
امام حسن علیه السلام فرمود:
رسول خدا صلی الله علیه و آله پیکی به سوی انصار فرستاد و آنان را فرا خواند، انصار اجابت کردند. حضرت به آنان فرمود:
ای گروه انصار! آیا می خواهید شما را به چیزی راهنمایی کنم که اگر به آنان چنگ زنید، هرگز گمراه نشوید؟
گفتند: یا رسول الله بفرمایید.
فرمود: این شخص علی (بن ابی طالب) است، او را به سبب محبت و دوستی با من، دوست بدارید و او را به گرامیداشت من، گرامی بدارید؛ زیرا این گفته را خدای عزّوجل به من فرمان داد تا به شما بگویم.
- المعجم، 88: 3/ 2749؛ حلیة الاولیاء، 1، ص 63. زید بن ارقم، گوید: رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «آیا شما را راهنمایی کنم بر چیزی که اگر درباره آن پرسش کنید به هلاکت نمی افتید؟ همانا ولی شما خدا است و امامتان علی بن ابی طالب، پس بر این خیرخواهی کنید و تصدیقش نمایید که جبرئیل چنین فرمانی برایم آورد.» شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، 98: 3؛ مناقب ابن مردویه، 120/ 147.
