احادیث درباره تهذیب نفس

مَنْ لَمْ يُهَذِّبْ نَفْسَهُ فَضَحَهُ سُوءُ اَلْعَادَة

کسی که نفس خود را پاکیزه نکند، عادت بد او را رسوا سازد.

ما أحسن بالإنسان أن يصبر عمّا يشتهى

نیکوترین چیز برای انسان آن است که بر آنچه علاقمند است، شکیبایی کند.

نَزِّهْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ وَ إِنْ سَاقَتْكَ إِلَى اَلرَّغَائِب

نفست را از هر پستی پاکیزه کن، اگر چه تو را به سوی دنیا براند.

نَزِّهُوا أَنْفُسَكُمْ عَنْ دَنَسِ اَللَّذَّاتِ وَ تَبِعَاتِ اَلشَّهَوَات

نفس خود را از پلیدی لذّتها و تاوان خواهشها پاکیزه نگهدارید.

نَزِّهْ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ نَفْسَكَ وَ اُبْذُلْ فِي اَلْمَكَارِمِ جُهْدَكَ تَخْلُصْ مِنَ اَلْمَآثِمِ وَ تُحْرِزِ اَلْمَكَارِم

نفست را از هر پستی پاکیزه کن و تلاش خود را در نیکوییها صرف نما تا از گناهان رهایی یابی و نیکوییها را جمع کنی.

يَنْبَغِي أَنْ يَتَدَاوَى اَلْمَرْءُ مِنْ أَدْوَاءِ اَلدُّنْيَا كَمَا يَتَدَاوَى ذُو اَلْعِلَّةِ وَ يَحْتَمِي مِنْ شَهَوَاتِهَا وَ لَذَّاتِهَا كَمَا يَحْتَمِي اَلْمَرِيض

سزاوار است که مرد خود را از بیماریهای دنیا درمان کند، چنانکه بیمار خود را مداوا می کند و از شهوتها و لذّتها دوری کند، چنانکه بیمار پرهیز می کند.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : إِذَا ظَنَنْتَ أَنَّ اَلْحَقَّ مُهْلِكُكَ فَهُوَ مُنْجِيكَ وَ إِذَا ظَنَنْتَ أَنَّ اَلْبَاطِلَ مُنْجِيكَ فَإِنَّهُ مُهْلِكُكَ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر گاه گمان کنی که حق؛ هلاک کنندۀ توست، حق نجات دهنده ات شود، و هر گاه گمان کنی که باطل نجات دهندۀ توست، تو را هلاک سازد.

عَنْهُ قَالَ : إِنِّي لَأُحِبُّ لِلْمَرْءِ اَلْمُسْلِمِ أَنْ يَكُونَ دَاعِيَة إِلَى دِينِهِ وَ قِسْمَتِهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:من دوست دارم برای مرد مسلمان که:برای حفظ دین و روزیش دعا کند.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ : مَنْ وَجَدَ بَرْدَ حُبِّنَا عَلَى قَلْبِهِ فَلْيَحْمَدِ اَللَّهَ عَلَى بَادِي اَلنِّعَمِ قِيلَ يَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ وَ مَا بَادِي اَلنِّعَمِ قَالَ طِيبُ اَلْمَوْلِدِ .

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کس خنکی محبّت ما را در دلش احساس کرد، باید نخست خداوند را بر اوّلین نعمتها سپاس گوید، پرسیده شد:فرزند رسول خدا اوّلین نعمتها چیست؟فرمود: حلال زادگی.

عَنْهُ قَالَ : مَنْ كَانَ يُحِبُّنَا وَ هُوَ فِي مَوْضِعٍ لاَ يَشِينُهُ فَهُوَ مِنْ خَالِصِ اَللَّهِ قُلْتُ وَ مَا هَذَا اَلْمَوْضِعُ اَلَّذِي لاَ يَشِينُهُ قَالَ لاَ يُرْمَى فِي مَوْلِدِهِ.

امام صادق علیه السّلام فرمود:هر کس که ما را دوست بدارد در موقعیتی است که ننگی بر دامنش نباشد، و او از بندگان ویژۀ خداست، پرسیدم:موردی که رسوایی نداشته باشد؛ چیست؟فرمود:پاکی مولدش.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ رَأَيْتُ عَجَبا بَيِّنا رَجُلٌ يَسُوقُ دَابَّتَهُ إِذْ عَثَرَتْ فَقَالَ تَعَسْتِ فَقَالَ صَاحِبُ اَلْيَمِينِ وَ اَللَّهِ مَا هِيَ حَسَنَةٌ فَأَكْتُبَهَا وَ قَالَ صَاحِبُ اَلشِّمَالِ مَا هِيَ سَيِّئَةٌ فَأَكْتُبَهَا فَنُودِيَ مِنَ اَلسَّمَاءِ يَا صَاحِبَ اَلشِّمَالِ مَا تَرَكَهُ صَاحِبُ اَلْيَمِينِ فَاكْتُبْهُ.

امام صادق علیه السّلام از قول رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:چیز عجیبی دیدم، مردی را دیدم که چهار پایی را جلو انداخته و حرکت می کرد، ناگاه چهار پا لغزید و به زمین افتاد، مرد گفت:هلاک شوی که به زمین افتادی، فرشتۀ موکّل طرف راست گفت:به خدا قسم، این کار نیکی نبود تا ضبطش کنم، فرشتۀ طرف چپ نیز گفت:این یک گناه هم نبود تا ضبطش کنم، در این هنگام از طرف آسمان ندایی آمد که:ای فرشتۀ طرف چپ آنچه را فرشتۀ طرف راست رها کرد تو ثبت کن.

اَلْكِرَامُ أَصْبَرُ أَنْفُسا

بزرگان، نفسی شکیباتر دارند.