وَ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ جُمِعَ اَلْخَيْرُ كُلُّهُ فِي ثَلاَثِ خِصَالٍ اَلنَّظَرِ وَ اَلسُّكُوتِ وَ اَلْكَلاَمِ وَ كُلُّ نَظَرٍ لَيْسَ فِيهِ اِعْتِبَارٌ فَهُوَ سَهْوٌ وَ كُلُّ سُكُوتٍ لَيْسَ فِيهِ فِكْرٌ فَهُوَ غَفْلَةٌ وَ كُلُّ كَلاَمٍ لَيْسَ فِيهِ ذِكْرٌ فَهُوَ لَغْوٌ.
امیر مؤمنان علیه السّلام فرمود:تمامی خیر در سه خصلت جمع شده:نگاه کردن، و سکوت، و حرف زدن، و هر نگاهی که در آن عبرت گرفتن نباشد خطاست، و هر سکوتی که در آن فکر نباشد غفلت است، و هر کلامی که در آن ذکر نباشد لغو و بیهوده است.
مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ : قَالَ عِيسَى اِبْنُ مَرْيَمَ طُوبَى لِمَنْ كَانَ صَمْتُهُ فِكْرا وَ نَظَرُهُ عِبَرا وَ كَلاَمُهُ ذِكْرا وَ بَكَى عَلَى خَطِيئَتِهِ وَ سَلِمَ اَلنَّاسُ مِنْ يَدِهِ وَ لِسَانِهِ.
امام صادق علیه السّلام از پدر بزرگوارش نقل می کند که فرمود:عیسی بن مریم فرموده:خوشا به حال کسی که سکوتش اندیشه است، و نگاهش عبرت، و کلامش ذکر خدا است، و بر گناهان خویش گریان است و مردم از دست و زبانش در امانند.
عَنِ اَلْحَسَنِ اَلصَّيْقَلِ قَالَ : سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَمَّا يَرْوِي اَلنَّاسُ تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ قِيَامِ لَيْلَةٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ تَفَكُّرُ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ قِيَامِ لَيْلَةٍ قُلْتُ كَيْفَ يَتَفَكَّرُ قَالَ يَمُرُّ بِالْخَرِبَةِ وَ بِالدَّارِ فَيَتَفَكَّرُ وَ يَقُولُ أَيْنَ سَاكِنُوكِ أَيْنَ بَانُوكِ مَا لَكِ لاَ تَتَكَلَّمِينَ .
حسن صیقل می گوید:از امام صادق علیه السّلام پرسیدم راجع به آنچه مردم روایت می کنند که: یک ساعت فکر کردن بهتر از یک شب عبادت کردن است؟فرمود:بلی، رسول خدا صلّی اللّٰه علیه و آله فرمود:فکر کردن یک ساعت بهتر از عبادت یک شب است.گفتم:چگونه باید فکر کرد؟ فرمود:اگر به ویرانه ای گذر کند یا از کنار خانه ای گذشت فکر کند و بگوید:ساکنان تو کجایند؟سازندگان تو کجایند؟چرا سخن نمی گوئید؟
عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي كَلاَمٍ لَهُ يَا اِبْنَ آدَمَ إِنَّ اَلتَّفَكُّرَ يَدْعُو إِلَى اَلْبِرِّ وَ اَلْعَمَلِ بِهِ وَ إِنَّ اَلنَّدَمَ عَلَى اَلشَّرِّ يَدْعُو إِلَى تَرْكِهِ وَ لَيْسَ مَا يَفْنَى وَ إِنْ كَانَ كَثِيرا بِأَهْلٍ أَنْ يُؤْثَرَ عَلَى مَا يَبْقَى وَ إِنْ كَانَ طَلَبُهُ عَزِيزا .
امام صادق علیه السّلام فرمود:امیر مؤمنان علیه السّلام در یکی از سخنانش فرمود:ای فرزند آدم همانا اندیشیدن انسان را بسوی کار نیک و عمل به آن می کشاند، و پشیمانی بر کار بد انسان را وادار به ترک آن می کند، و آنچه نابودشدنی است گرچه زیاد هم باشد نزد عدّه ای ضرری نمی زند به آنچه که باقی می ماند و اگر چه کمیاب باشد.
