مَا أَصْدَقَ اَلْمَرْءَ عَلَى نَفْسِهِ وَ أَيُّ شَاهِدٍ عَلَيْهِ كَفِعْلِهِ وَ لاَ يُعْرَفُ اَلرَّجُلُ إِلاَّ بِعِلْمِهِ كَمَا لاَ يُعْرَفُ اَلْغَرِيبُ مِنَ اَلشَّجَرِ إِلاَّ عِنْدَ حُضُورِ اَلثَّمَرِ فَتَدُلُّ اَلْأَثْمَارُ عَلَى أُصُولِهَا وَ يُعْرَفُ لِكُلِّ ذِي فَضْلٍ فَضْلُهُ كَذَلِكَ يَشْرُفُ اَلْكَرِيمُ بِآدَابِهِ وَ يَفْتَضِحُ اَللَّئِيمُ بِرَذَائِلِه
چه راستگوست آدمی بر نفس خود، و کدامین گواه بر او مانند کار اوست؟شناخته نمی شود مرد مگر به دانش خود؛ چنان که شناخته نمی شود درخت ناآشنا مگر آنگاه که ثمر دهد.پس میوه نشانۀ نژاد درخت است.هر فزون یافته ای با افزونی خود حکمت به معنای عدل، حلم، بردباری، فلسفه، سخن حق، و مطلب صواب آمده است که شاید مطلق سخن حق، مناسب مقام باشد. شناخته می شود، همچنان که هر بخشایشگری با روش خود بلند مرتبه می گردد و هر فرومایه ای به هرزه گریهای خود رسوا می گردد.
اَلْعِلْمُ يُنْجِدُ اَلْفِكْر
دانش فکر را روشن می کند
كُلُّ وِعَاءٍ يَضِيقُ بِمَا جُعِلَ فِيهِ إِلاَّ وِعَاءُ اَلْعِلْمِ فَإِنَّهُ يَتَّسِع
هر ظرفی به مقداری که در آن نهند تنگ شود، مگر ظرف دانش که فراخ شود.
اَلْعِلْمُ اَلْحِلْمُ جَلاَلَةٌ اَلْجَهَالَةُ ضَلاَلَة
دانش بردباری ، بزرگی است و نادانی، گمراهی.
اَلْعِلْمُ مَجَلَّةٌ. اَلْجَهْلُ مَضَلَّة
دانش، بزرگ کننده و نادانی، گمراه کننده است.
كَفَى بِالْعِلْمِ رَفْعَة
پس است دانش را بلندی مرتبه.
العلم أفضل شرف
دانش برترین بزرگی است.
اَلْعِلْمُ أَفْضَلُ شَرَفِ مَنْ لاَ قَدِيمَ قَدِمَ لَه
دانش برترین بزرگی برای کسی است که در گذشته از آن بهره ای نداشته است.
أَشْرَفُ اَلشَّرَفِ اَلْعِلْم
بزرگترین بزرگی، دانش است.
لاَ شَرَفَ كَالْعِلْم
هیچ بزرگی چون دانش نیست.
إيّاك و مصادقة الفاجر فإنّه يبيع مصادقه بالتّافه المحتقر.
از دوستی با تبهکار بپرهیزید، همانا او دوست خود را به چیز اندک بی ارزشی می فروشد.
إِيَّاكَ وَ مُعَاشَرَةَ مُتَتَبِّعِي عُيُوبِ اَلنَّاسِ فَإِنَّهُ لَمْ يَسْلَمْ مُصَاحِبُهُمْ مُصَاحِبُهُ مِنْهُ مِنْهُم
از معاشرت کسی که در پی عیبهای مردم است بپرهیز، زیرا همنشین اینها از شرّشان سالم نمی ماند.
