جستجوی «عقل»

اَلْعِلْمُ مُحْيِي اَلنَّفْسِ وَ مُنِيرُ اَلْعَقْلِ وَ مُمِيتُ اَلْجَهْل

دانش، زنده کنندۀ نفس، روشن کنندۀ خرد و میرانندۀ نادانی است.

ثَلاَثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَمُلَ إِيمَانُهُ اَلْعَقْلُ وَ اَلْحِلْمُ وَ اَلْعِلْم

سه چیز است که در هر کس باشد ایمان او کامل است:خرد، بردباری و دانش.

إِزْرَاءُ اَلرَّجُلِ عَلَى نَفْسِهِ بُرْهَانُ رَزَانَةِ عَقْلِهِ وَ عُنْوَانُ وُفُورِ فَضْلِه

سرزنش کردن نفس خود، علامت پابرجا بودن خرد و نشانۀ بسیاری فضل مرد است.

أقبل على نفسك بالإدبار عنها أعني أعن أن تقبل على نفسك الفاضلة المقنبسة من نور عقلك الحائلة بينك و بين دواعى طبعك و أعني أعن بالإدبار الإدبار عن نفسك الأمّارة بالسّوء المصافحة بيد العتوّ

رو کن به نفس خود با پشت کردن از آن.یعنی رو آور به نفس خود که بلند مرتبه است و از روشنای خرد تو نور می گیرد و بین تو و خواسته های نفسانی تو حائل است.و مراد از پشت کردن، پشت کردن از نفس توست که فرمان به بدی می دهد و مصافحۀ او با دست ستم باشد.

اَلْهَوَى عَدُوُّ اَلْعَقْل

خواهش نفس، دشمن خرد است.

اَلْهَوَى ضِدُّ اَلْعَقْل

خواهش نفس، ضدّ خرد است.

آفَةُ اَلْعَقْلِ اَلْهَوَى

خواهش نفس، آفت خرد است.

طَاعَةُ اَلْهَوَى تُفْسِدُ اَلْعَقْل

پیروی از خواهش نفس، خرد را تباه می سازد.

غَلَبَةُ اَلْهَوَى تُفْسِدُ اَلدِّينَ وَ اَلْعَقْل

چیرگی خواهش نفس، دین و خرد را تباه می سازد.

قَاتِلْ هَوَاكَ بِعَقْلِكَ تَمْلِكْ رُشْدَك

به وسیلۀ خرد با خواهش نفس خویش جنگ کن تا صاحب ترقّی و رشد خود باشی.

كَمْ مِنْ عَقْلٍ أَسِيرٍ عِنْدَ هَوَى أَمِير

بسا خردی که گرفتار خواهشی فرمانرواست.

مُخَالَفَةُ اَلْهَوَى شِفَاءُ اَلْعَقْل

درمان خرد، مخالفت با خواهش نفس است.