جستجوی «عقل»

اَللِّسَانُ مِعْيَارٌ أَطَاشَهُ اَلْجَهْلُ وَ أَرْجَحَهُ اَلْعَقْلُ.

زبان، ترازویی است که نادانی آن را سبک کند و خرد آن را سنگین نماید.

وُكِّلَ اَلرِّزْقُ بِالْحُمْقِ وَ وُكِّلَ اَلْحِرْمَانُ بِالْعَقْلِ وَ وُكِّلَ اَلْبَلاَءُ بِالصَّبْرِ.

رزق و روزی به کودنی سپرده شده و بی رزق و روزی ماندن به عقل و بلا و گرفتاری به شکیبایی.

أَوَّلُ إِعْجَابِ اَلْمَرْءِ بِنَفْسِهِ فَسَادُ عَقْلِهِ مَنْ غَلَبَ لِسَانَهُ أَمِنَهُ مَنْ لَمْ يُصْلِحْ خَلاَئِقَهُ كَثُرَتْ بَوَائِقُهُ مَنْ سَاءَ خُلُقُهُ مَلَّهُ أَهْلُهُ رُبَّ كَلِمَةٍ سَلَبَتْ نِعْمَةً اَلشُّكْرُ عِصْمَةٌ مِنَ اَلْفِتْنَةِ اَلصِّيَانَةُ رَأْسُ اَلْمُرُوَّةِ شَفِيعُ اَلْمُذْنِبِ خُضُوعُهُ أَصْلُ اَلْحَزْمِ اَلْوُقُوفُ عِنْدَ اَلشُّبْهَةِ فِي سَعَةِ اَلْأَخْلاَقِ كُنُوزُ اَلْأَرْزَاقِ.

آغاز خود بزرگ بینی مرد، تباهی عقل اوست. هر که بر زبان خویش مسلط شود از خطر آن آسوده ماند. هر که اخلاقش را نیکو نسازد بسیار آسیب بیند. هر که بد اخلاق باشد خانواده اش تنگدل و افسرده شوند. چه بسا یک کلمه نعمتی را سلب کند. سپاسگزاری سبب سالم ماندن از فتنه شود. آبرو داری مهم ترین اصل مردانگی است. خواهشگر و شفیع گناهکار، فروتنی اوست. اساس دور اندیشی، باز ایستادن هنگام شبهه است. گنج های روزی در گستردگی اخلاق نهفته است.

اِصْطَنِعُوا اَلْمَعْرُوفَ تَكْسِبُوا اَلْحَمْدَ وَ اِسْتَشْعِرُوا اَلْحَمْدَ يُؤْنِسْ بِكُمُ اَلْعُقَلاَءُ وَ دَعُوا اَلْفُضُولَ يُجَانِبْكُمُ اَلسُّفَهَاءُ وَ أَكْرِمُوا اَلْجَلِيسَ تُعْمَرْ نَادِيكُمْ وَ حَامُوا عَنِ اَلْخَلِيطِ يُرْغَبْ فِي جِوَارِكُمْ وَ أَنْصِفُوا اَلنَّاسَ مِنْ أَنْفُسِكُمْ يُوثَقْ بِكُمْ وَ عَلَيْكُمْ بِمَكَارِمِ اَلْأَخْلاَقِ فَإِنَّهَا رِفْعَةٌ وَ إِيَّاكُمْ وَ اَلْأَخْلاَقَ اَلدَّنِيَّةَ فَإِنَّهَا تَضَعُ اَلشَّرِيفَ وَ تَهْدِمُ اَلْمَجْدَ.

احسان کنید تا سپاس به دست آرید. سپاسگزاری را پیشه خود سازید تا خردمندان با شما انس گیرند و زیاده گویی را کنار گذارید تا بی خردان از شما دور شوند. همنشین را گرامی دارید تا محفل شما آباد بماند و آنان را که با شما معاشرت دارند مورد حمایت قرار دهید تا به همجواری با شما علاقه مند شوند. از جانب خود به مردم حق بدهید تا به شما اعتماد نمایند. بر شما باد به رعایت اخلاق خوب که آن موجب سرافرازی است و از اخلاق بد دوری کنید که آن، شخص شریف را ذلیل سازد و بزرگواری را تباه سازد.

اَلْإِنْسَانُ لُبُّهُ لِسَانُهُ وَ عَقْلُهُ دِينُهُ وَ مُرُوَّتُهُ حَيْثُ يَجْعَلُ نَفْسَهُ وَ اَلرِّزْقُ مَقْسُومٌ وَ اَلْأَيَّامُ دُوَلٌ وَ اَلنَّاسُ إِلَى آدَمَ شَرَعٌ سَوَاءٌ .

انسان، دلش زبان اوست و خردش دین او، و مردانگی او در سایه لیاقت اوست و روزی او تقسیم شده است و روزگار هر روز به دست یکی است و مردم تا آدم علیه السلام همه یکسان و برابرند.

كَسْبُ اَلْعَقْلِ كَفُّ اَلْأَذَى

خرد طلبی، باز ایستادن از آزار دیگران است.

اَلْعَقْلُ شَجَرَةٌ ثَمَرُهَا اَلْحَيَاءُ وَ اَلسَّخَاء

خرد درختی است که نتیجۀ آن حیا و سخاوت است.

أَعْقَلُ اَلنَّاسِ أَحْيَاهُم

خردمندترین مردم باحیاترین آنهاست.

مِيزَةُ اَلرَّجُلِ عَقْلُهُ وَ جَمَالُهُ مُرُوَّتُه

امتیاز مرد، خرد اوست و زیبایی اش مردانگی اوست.

مروّة الرّجل على عقله

مردانگی مرد به اندازۀ خرد اوست.

عِزُّ اَللَّئِيمِ مَذَلَّةٌ وَ ضَلاَلُ اَلْعَقْلِ أَشَدُّ ضَلَّة

عزّت فرومایه، پستی است و گمراهی خرد، سخت ترین گمراهی است.

بِتَرْكِ مَا لاَ يَعْنِيكَ يَتِمُّ لَكَ اَلْعَقْل

با فروگذاری کاری که برای تو فایده ندارد، خرد تو کامل می شود.