جستجوی «عقل»

لاَ عَقْلَ كَالتَّدْبِير

خردی همانند چاره جویی نیست.

اَلسِّوَاكُ يَذْهَبُ بِالْبَلْغَمِ وَ يَزِيدُ فِي اَلْعَقْلِ.

امام باقر علیه السلام فرمود: مسواک زدن بلغم را از میان برد و خرد را بیفزاید

مَنْ تَطَيَّبَ بِطِيبٍ أَوَّلَ اَلنَّهَارِ وَ هُوَ صَائِمٌ لَمْ يَفْقِدْ عَقْلَهُ.

هر که در حال روزه داری در آغاز روز با عطر، خویشتن را خوشبو سازد، خردش از کف نرود

رَأْيُ اَلرَّجُلِ مِيزَانُ عَقْلِه

اندیشۀ مرد، ترازوی خرد اوست.

حَقٌّ عَلَى اَلْعَاقِلِ أَنْ يُضِيفَ إِلَى رَأْيِهِ رَأْيَ اَلْعُقَلاَءِ وَ يَضُمَّ إِلَى عِلْمِه

شایستۀ خردمند است که اندیشۀ خردمندان را به اندیشۀ خود بیفزاید، و دانش حکما را به دانش خویش ضمیمه کند.

إِذَا أَنْكَرْتَ مِنْ عَقْلِكَ شَيْئا فَاقْتَدِ بِرَأْيِ عَاقِلٍ يُزِيلُ مَا أَنْكَرْتَه

هر گاه با خرد خود چیزی را نشناختی، از اندیشۀ خردمندی که نادانی تو را از بین برد، پیروی کن.

مَنْ لاَ يَعْقِلْ يُهَنْ وَ مَنْ يُهَنْ لاَ يُوَقَّر

کسی که با خرد نشود خوار گردد، و کسی که خوار گردد، تعظیم و احترام نگردد.

مَنْ لاَ عَقْلَ لَهُ لاَ تَرْتَجِيه

به بی خرد، امید مدار.

مَنْ غَلَبَ عَقْلُهُ شَهْوَتَهُ وَ حِلْمُهُ غَضَبَهُ كَانَ جَدِيرا بِحُسْنِ اَلسِّيرَة

هر که خرد بر شهوتش و بردباری بر خشمش چیره شود، شایستۀ اخلاق نیکو است.

غَرَّ عَقْلَهُ مَنْ أَتْبَعَهُ اَلْخُدَع

خودش فریب خورده، آن که از خدعه پیروی کند.

مَا عَقَلَ مَنْ بَخِلَ بِإِحْسَانِه

خرد نورزیده کسی که به نیکی خود خسیسی کند.

كَانَ فِيمَا وَعَظَ بِهِ لُقْمَانُ اِبْنَهُ أَنْ قَالَ لَهُ يَا بُنَيَّ لِيَعْتَبِرْ مَنْ قَصُرَ يَقِينُهُ وَ ضَعُفَتْ نِيَّتُهُ فِي طَلَبِ اَلرِّزْقِ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى خَلَقَهُ فِي ثَلاَثَةِ أَحْوَالٍ مِنْ أَمْرِهِ وَ آتَاهُ رِزْقَهُ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ فِي وَاحِدَةٍ مِنْهَا كَسْبٌ وَ لاَ حِيلَةٌ إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى سَيَرْزُقُهُ فِي اَلْحَالِ اَلرَّابِعَةِ أَمَّا أَوَّلُ ذَلِكَ فَإِنَّهُ كَانَ فِي رَحِمِ أُمِّهِ يَرْزُقُهُ هُنَاكَ فِي قَرارٍ مَكِينٍ َيْثُ لاَ يُؤْذِيهِ حَرٌّ وَ لاَ بَرْدٌ ثُمَّ أَخْرَجَهُ مِنْ ذَلِكَ وَ أَجْرَى لَهُ رِزْقاً مِنْ لَبَنِ…

امیر المومنین(ع)فرمود: از جمله پندهایی که لقمان بر فرزندش میداد این بود: که گفتش جان فرزند آنکه در باره روزی پایه یقینش کوتاه و ایمانش ضعیف است باید قیاس کند که خدای تبارک و تعالی او را در سه حال مختلف آفرید و در همه روزیش را داد در صورتی که بهیچ یک از آن حالات نه کسبی داشت و نه راه چاره ای و مسلما خداوند در حالت چهارم نیز روزیش خواهد بخشید اولین حال شکم، مادر 111 - 2 بود که خدایش در آن جایگاه محکم و محفوظ از گرما و سرما روزی رساند سپس از آن جایگاه بیرونش آورد و روزی او را از رهگذر شیر مادر که غذای کافی و پرورش ده و نیرو بخش بود تامین نمود بی آنکه بنده تاب و توانی به چنین کار داشته باشد سپس از شیر بازش گرفت و روزیش را از کسب پدر و مادرش تامین فرمود و آن چنان دل پدر و مادر را نسبت باو مهربان…